Woensdag 20/11/2019

5 miljoen voor lege PUT

Meer dan 5 miljoen euro heeft Vlaanderen al betaald voor een lege put. Een oude kleigroeve in Oudenaarde wordt sinds 2010 gehuurd om er baggerslib uit de Schelde in te dumpen, maar de milieuvergunning raakt niet rond. Het is nochtans niet de eerste keer dat het probleem opduikt.

Het is stil aan de kleigroeve in Ename, een deelgemeente van Oudenaarde, pal naast de Schelde. De put is grotendeels gevuld met regenwater. In het midden dobbert een ponton. Rechts staat een graafmachine te wachten.

Normaal moest het hier nu een drukte van jewelste zijn. Een groeve van 700.000 kubieke meter opvullen, is een gigantische klus. Maar voorlopig gebeurt er weinig of niets in Ename. De milieuvergunning raakt niet rond. De Vlaamse Milieucommissie heeft vorige maand haar veto gesteld. Er kan een nieuwe aanvraag worden ingediend, maar die erdoor krijgen wordt sowieso moeilijk.

Koen Roman,de trekker van het buurtprotest tegen het baggerstort: "De experts zeggen duidelijk dat de gezondheidsrisico's niet verantwoord zijn. In het slib dat men hier wil dumpen, zitten gevaarlijke stoffen zoals vlamvertragers uit de textielindustrie. Het is bewezen dat die vooral bij foetussen en jonge kinderen een negatief effect hebben op de mentale ontwikkeling. Dat is onaanvaardbaar. Nog geen honderd meter achter de kleigroeve ligt een kleuterschooltje."

Overmoed

De Vlaamse regering heeft intussen wel al huur betaald voor het terrein, zo leert een parlementaire vraag van Elisabeth Meuleman (Groen) aan Vlaams minister Ben Weyts (N-VA). Via het overheidsagentschap Waterwegen en Zeekanaal is sinds 2010 5,3 miljoen euro overgemaakt aan de eigenaar van de put. Dat is steenbakker Vande Moortel. De fabriek ligt aan de overkant van de Schelde.

Meuleman, parlementslid en ook gemeenteraadslid in Oudenaarde, spreekt over schandalige geldverspilling. "De regering is er zoals gewoonlijk rustig van uitgegaan dat de zaakjes wel zouden worden geregeld. Niemand vond het nodig om de milieuvergunning af te wachten. Pure overmoed."

Volgens de politica waren de problemen te voorspellen. "In Oudenaarde is bij een bodemonderzoek van de Schelde een extreem hoge concentratie van vlamvertragers gemeten in 2007. De op een na hoogste van de wereld."

Bij de overheidsdienst Waterwegen en Zeekanaal ontkent men dat er een fout is gemaakt. "We betalen reservatiekosten voor de groeve", zegt woordvoerster Claudia Van Vooren. "Dat is zo afgesproken. In ruil maakt de eigenaar alles zo snel mogelijk klaar voor de storting." Of het een goed idee is om vooraf miljoenen euro's te betalen? "Daarover is onderhandeld. Als er in Vlaanderen meer goede plekken waren om bagger te storten, dan was het misschien anders gelopen."

Bevoegd minster Weyts is scherper. Veel wil hij niet kwijt over het dossier dat hij erfde van zijn voorganger Hilde Crevits (CD&V), maar wat hij zegt, is duidelijk: "In de toekomst gaan we geen geld meer op voorhand uitgeven."

Het regelmatig uitbaggeren van rivieren is nodig om de scheepvaart te verzekeren. Het is ook belangrijk om overstromingen te voorkomen.

Wie baggert, moet ergens naartoe met zijn rivierslib. Vroeger was er geen probleem: het werd uitgestort over de velden. Naarmate er meer industrie langs de rivieren kwam, werd het water en dus ook het slib alsmaar vuiler. Al een hele poos moet het goedje in speciale baggerstorten worden gedumpt, waar het veilig opgeborgen blijft. Maar goede locaties vinden is moeilijk.

Het NIMBY-syndroom (Not in my backyard) speelt mee. Niemand wil plots een stort in zijn tuin, zeker niet als het om gevaarlijke stoffen gaat. Plaatselijke milieubewegingen liggen ook vaak dwars. In Oudenaarde is dat Milieufront Omer Wattez. De organisatie vreest voor de natuur in en rond de groeve.

Bestaat er geen andere oplossing dan baggerstorten? Vandaag kan slib ook grotendeels worden gezuiverd. Een dochter van het baggerbedrijf Deme kan tot 80 procent van het vervuild slib herwerken tot bouwmateriaal. Maar het overschot blijft groot. Elk jaar wordt een miljoen kubieke meter slib opgeschept.

Geleerd uit het verleden

Het is niet de eerste keer dat de huur van een baggerstort in het honderd loopt. Eind 2005 sloot Waterwegen en Zeekanaal een contract met de firma Argex voor de huur van kleiputten in Zwijndrecht en Kieldrecht. Toen werd 8 miljoen euro betaald voordat er ook maar een kilo bagger in de putten verdween.

Opvallend: wanneer Argex drie jaar later een contract sloot met een ander Vlaams overheidsagentschap, nv De Scheepvaart, voor de huur van een kleigroeve in Merksplas, werd wel pas betaald eens de vergunning rond was.

"De situatie was anders in Merksplas", zegt Van Vooren. "De put was kleiner en er stond geen water in. We hebben trouwens wel geleerd uit het verleden. Als we straks beslissen om geen nieuwe vergunning te vragen in Oudenaarde, dan zal er geen schadevergoeding moeten worden betaald."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234