Dinsdag 19/01/2021

48 uur in TURIJN

Turijn, de eerste koningin van de Italiaanse steden, staat vooral bekend om zijn lijkwade en de Fiatfabriek. Maar ze is geen iron lady, en ook geen tante nonneke. Nee, in de lente is Turijn een groen blaadje, waar je kunt fietsen langs de Po of naast ET in het filmmuseum. 150 jaar geleden was Turijn de eerste hoofdstad van Italië, vandaag is het de stad van Carla Bruni.

Waarom nu gaan?

In Italië begint de lente vroeger dan in België. Geniet op een van de vele terrasjes aan de Po van de lentezon en drink er, als er nog een fris windje waait, een bicerin, een hartige mix van espresso en chocolademelk. Ter ere van 150 jaar Italië poetst Turijn de paleizen, theaters, musea en gaanderijen van Vittorio Emmanuele II, de eerste koning van Italië, op.

Denk niet dat deze voormalige Fiatstad grijs is, ze is bijzonder groen. Oude spoorterrils en industriezones zijn omgevormd tot parken met moderne musea en restaurants. Fiets er langs de Po, terwijl de eerste madeliefjes in het gras hun kop opsteken.

Hoe raak ik er?

Brussels Airlines vliegt twee keer per dag rechtstreeks van Zaventem naar Turijn. Met een vroege vlucht die om acht uur ’s ochtends aankomt in Turijn, en een late vlucht die om kwart voor zeven ’s avonds vertrekt, zijn de vluchttijden erg geschikt voor citytrippers. De vlucht duurt anderhalf uur, vanaf 139 euro heb je een retour Turijn, taksen inbegrepen. Torino International Airport ligt op zestien kilometer van de stad, een expresbus vertrekt elk half uur naar het centrum voor 6 euro . Een taxirit kost tussen de 30 en 40 euro.

Klein Versailles

De eerste koning van Italië, Vittorio Emmanuele II, een telg uit de Savoie-dynastie, was trots op zijn grote neus. Een symbool van mannelijkheid, zo leren we in La Venaria Reale (1) (Piazza della Repubblica, 0039/(0)11.499.23.33, www. lavenaria.it), ook wel Klein Versailles genoemd. Dit lusthof en jachtverblijf van de Italiaanse koningen ligt een tiental kilometers buiten de stad. Vanaf 1861 woonden de koningen van Italië in Turijn, dat bij het begin van de Italiaanse eenmaking de hoofdstad van het land was. Dit lusthof is een lust voor het oog met zijn honderden muur- en plafondschilderingen. Vanuit de ramen heb je een indrukwekkend uitzicht op de strak aangelegde tuinen, en wordt duidelijk waar de bijnaam Klein Versailles vandaan komt. De koning had in zijn slaapkamer een deur die rechtstreeks uitgeeft op de tuin. Niet om een ochtendwandeling te maken, maar om zijn minnares discreet binnen te laten. Noblesse oblige. De Britse cineast Peter Greenaway toont ons hier het leven van de gewone werkmens in het paleis: in de keuken en waslokalen worden films van zijn hand geprojecteerd, waarin het koksmaatje en de wasvrouw vertellen over hun leven als onderdanen van de Italiaanse koning.

Niet ver van La Venaria Reale ligt Villa Castagneto, het ouderlijk huis van de familie Bruni. Al is Carla Bruni de bekendste inwoonster van de stad en speelde haar jeugd zich in de heuvels van Piemonte en in de straten van Turijn af, een Carla Bruniroute door de stad bestaat tot op heden nog niet.

De aanwezigheid van het koningshuis in Turijn zorgde voor de bouw van heel wat kastelen. Het Castello di Rivoli (2) kreeg een bijzonder origineel tweede leven als museum voor hedendaagse kunst. Het klassieke interieur gaat de dialoog aan met de 21ste-eeuwse kunst. Momenteel fleurt de minimalistische Amerikaanse kunstenaar John McCracken met zijn felgekleurde doeken de vroegere vertrekken van het Italiaanse koningshuis op. Maar dé publiekstrekker is ‘Novecento’ van Maurizio Cattelan, een levensgroot opgezet paard dat aan het klassiek versierde plafond hangt. Het paard is net gerestaureerd, en weer door het publiek te bewonderen.

Turijn is trouwens het mekka van de hedendaagse kunst in Italië. “De eerste koningen waren mecenassen voor de kunstenaars van hun tij, wij zetten die traditie voort”, zegt Patrizia Sandretto. Zij is de grande dame achter de Fondazione Sandretto Re Rebaudengo (3) (Via Modane 16, 0039/(0)11.379.76.00, www.fondsrr.org), een enorm wit gebouw waar de beste jonge Russische én Turijnse kunstenaars momenteel te zien zijn in de expo’s Modernikon en Greater Torino. “Wij geven hen niet alleen de ruimte om hun werk te tonen, we steunen jonge artiesten ook financieel, zodat ze de tijd hebben om nieuwe werken te creëren”, zegt Sandretto.

Die werken komen niet zelden bij haar thuis terecht. Wanneer ze de deur opendoet, kun je er niet naast kijken: elke vaas, elke lamp in huis is gemaakt door moderne kunstenaars. Zelfs de gekleurde neonlampen boven haar zwembad zijn kunst. “De kinderen speelden daar in het begin wel eens mee, maar nu ze groter zijn, blijven ze van mijn kunstwerken af”, lacht Patrizia. Haar hart voor kinderen blijkt ook uit de speciaal opgeleide kindergidsen, die bij een bezoek aan de Fondazione ook families met kinderen wegwijs maken in de ondoorgrondelijke van de hedendaagse kunst.

KONING AUTO

In 1899 palmde Koning Auto de stad in. De familie Agnelli, eigenaar van voetbalclub Juventus én het Fiatimperium, lieten fabrieken aan de Po bouwen, met een racecircuit op het dak om hun nieuwe prototypes te testen. Als je vandaag op het dak staat, vraag je je met een bang hart af of hier nooit een testpiloot uit de bocht is gevlogen, recht de Po in. In de oude Fiatfabriek Lingotto (Via Nizzo 230) (4) klinkt anno 2011 niet langer het geronk van motoren, maar het geroezemoes van gesprekken. Over kunst, over zaken, over de kinderen. Architect Renzo Piano renoveerde in opdracht van de Agnelli’s de fabriek tot een helder en licht complex van kantoren en woningen en creëerde er een bijzonder museum, de Pinacoteca Agnelli (www.pinacoteca-agnelli.it). Het museum kreeg de bijnaam ‘vliegend tapijt’, omdat het boven het dak van Lingotto lijkt te zweven. Hier hangen meesterwerken van Manet, Renoir, Matisse, Picasso en Modigliani.

Tegenover Lingotto ligt Eataly (5), een foodcomplex dat zo vernieuwend is dat het ondertussen in New York en Tokio vestigingen heeft. Toch is het oer-Italiaans. Eataly is een idee van Oscar Farinetti, die rijk werd met UniEuro, de Italiaanse versie van MediaMarkt. Farinetti bundelde zijn krachten met Carlo Petrini, de voortrekker van de slowfood-beweging. Hun doel: het beste van de Italiaanse eetcultuur bundelen in een betaalbaar winkel- en eetconcept. Eataly geeft je het gevoel op een markt rond te lopen, waar groentenboeren, beenhouwers, vishandelaren, koffiebranders, en ijsmakers elk hun eigen kraampje hebben. Maar in feite is dit gewoon een supermarkt van 30.000 m2. Je vindt er parmezaan van rode koe, ezelsalami en courgettebloemen.

Het kloppend hart van Eataly zijn de eettogen rond open keukens waar koks vis, vlees en groenten vers voor je neus grillen. Weerstaan aan de heerlijke geuren die hier opstijgen hoeft niet, want de prijzen zijn erg democratisch. Eataly is een bijzonder origineel en lekker l luchadres, dat je gezien en geproefd moét hebben.

APERITIVO

Na het aperitief hoef je in Turijn niet meer naar een restaurant. Aperitieven betekent hier niet gewoon dat je een glaasje wijn drinkt. Nee, bij dat glas wijn krijg je gratis en voor niets tussen 19 en 21 uur tal van hapjes en gerechten aangeboden, van belegde broodjes tot pasta’s. Een goed adresje om te aperitieven, aanbevolen door de locals, is Caffè Elena (6) (Piazza Vittorio Veneto 5). Geniet er van de lekkere tramezzini (sandwiches) bij een glas pinot grigio. Grote honger? Je hoeft maar tien stappen te zetten en je staat in restaurant Porta di Po (7) (Piazza Vittorio Veneto 1, 0039/011. 812.76.42). Je proeft er de specialiteiten van de streek, van soufflé met groene asperges tot malse ossentong.

Ciao bella

Carla Bruni en de andere bella’s van Turijn moeten koning Vittorio Emmanuele dankbaar zijn. Turijn telt een uitgebreid netwerk van overdekte gaanderijen, waardoor je zonder een druppel regen of windstoot door het oude centrum kunt wandelen. Met dank aan de ijdelheid van de koning, die in totaal honderd kilometer van die gaanderijen liet aanleggen. Vanuit zijn stadspaleis, het Palazzo Reale, wilde hij zich, niet gehinderd door de meteorologische omstandigheden, verplaatsen naar de kerk, het theater of op andere uitjes. De gaanderijen langs de Via Roma zijn vandaag gevuld met verleidelijke etalages, vol tassen van Vuitton, schoenen van Prada en sjaaltjes van Hermes. Wil je liever iets fris en alternatiefs, dan moet je in de Via Po zijn. Daar wisselen trendy winkels met design af met charmante brocantezaken, en vinden ook jonge ontwerpers hun stek. Wie de nieuwe Gucci of Prada wil ontdekken, moet langslopen bij La Belle Histoire (8) (Via Montebello 15), waar aanstormende Turijnse en jonge Italiaanse ontwerpers in de etalage staan. Hun creaties gaan nog voor betaalbare prijzen van de hand.

De Olympische Winterspelen in Turijn in 2006 lieten de stad een groen park na, waar enkel de grote rode boog eraan herinnert dat hier ooit iets olympisch te doen was. Turijn kreeg er toen ook sterrenhotels bij, waar je kunt slapen als een olympische atleet. The Golden Palace (9) (Via dell’Arcivescovado 18, 0039/(0)11.551.21.11, www.goldenpalace.thi.it) is zo’n luxehotel, opgetrokken voor de Winterspelen. De kamers zien er hip uit en het heeft een trendy zwembad. Het prijskaartje voor een dubbele kamer is om en nabij de 270 euro. In Lingotto (4), de oude Fiatfabriek, vind je ook een hotel, Le Meridien Turin Art+Tech (Via Nizza 262, 0039/011.664. 20.00, www.lemeridien.com/turin). Designliefhebbers zullen vallen voor de 143 loftachtige kamers met grote ramen, plasma-tv en meubels van Philippe Starck en Giò Ponti. Voor een dubbele kamer betaal je ongeveer 170 euro. Wie niet wakker ligt van het interieur, maar wel van een goede ligging, kan terecht in Hotel Urbani (10)(Via Saluzzo 7, 0039/(0)11/669.90.47, www.hotelurbani.it) tussen het Porta Novastation en de Via Roma, de belangrijkste winkelstraat. Vanaf 79 euro heb je een dubbele kamer, het ontbijt is er meer dan oké. Voor de budgetreiziger is er jeugdherberg Ostello Della Gioventú (11) (Via Alby 1, 0039/011.660.29.39, ostello@ostellotorino.it) met een bed in een slaapzaal vanaf 15 euro, ontbijt inbegrepen.

FIETSEN MET E.T.

Het mooiste museum in Turijn is de Mole Antoniella (12) (Via Montebello 15, 0039/(0)11.813.85.11, www.museonazionaledelcinema.it). In dit filmmuseum val je van de ene verbazing in de andere. Je wandelt van een huiskamer met tv uit de jaren 70 naar een sf-filmset en kunt zelf de ster uithangen: kruip op een fiets, begin te trappen en zie jezelf op een tv-scherm naast E.T. de hemel infietsen. Neem de glazen lift die door het koepeldak breekt en geniet van het beste uitzicht op Turijn. Hier komt iedereen met een leuke herinnering buiten, ook wie niet van musea houdt.

Guido Gobino (13) (Via Cagliari, 15/b, 0039/(0)11.247.62.45, info@guidogobino.it) is de beste chocolatier van de stad. En nee, hij moet echt niet onderdoen voor onze Belgische chocolademeesters. Proef zijn pralines met saffraan, jasmijnthee of Barolo en smelt weg. Zijn gianduiotto’s, de typische ganachepralines waar Turijn zo trots op is, zijn de beste van de stad.

Wie van ijs en chocolade houdt, moet langsgaan bij Gelateria Pepino (14) (Piazza Carignano 6, 0039/(0)11.936.76.15, www. gelatipepino.it). Het Italiaanse ijs smaakt niet alleen beter omdat de zon hier meer schijnt, in Noord-Italië wordt er ook minder room toegevoegd aan het ijs dan in onze streken. Bij Pepino werd in het begin van de negentiende eeuw de frisco uitgevonden. Vraag echter geen frisco, maar een pinguino. Zo heten de ijsjes hier, genaamd naar de zwart-witte pinguïnjasjes. Het ijs van Pepino is, zo vernamen we van een local die het kan weten, vandaag niet meer huisgemaakt. Vroeger smaakten de pinguïns beter.

Op zondag is het fijn flaneren langs de Po. Lange promenades vol restaurants en terrasjes strekken zich uit over het midden van het oude stadscentrum. Het doet zowaar een beetje aan de Seine in Parijs denken. Boekenstalletjes op straat vind je naast het mooi gerenoveerde Teatro Regio (15) (Piazza Castello 215, 0039/(0)11.881.51, www.teatroregio.torino.it), waar de koning vroeger naar opera’s en concerten kwam kijken. Hoe het trouwens afliep met de koningen in Italië? In juni 1946 werd de monarchie afgeschaft. Italië werd een democratische republiek. Het doek viel voor de koningen, maar Turijn blijft scoren. Met of zonder Juventus.

www.turismotorino.org

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234