Woensdag 08/07/2020

48 uur in ParmaParma is de hoofdstad van de Italiaanse keuken. Blijf er weg als je op dieet bent: de stad zal je verleiden met haar pretentieloze trattoria’s, waar Parmezaanse kaas en, uiteraard, de wereldberoemde ham worden geserveerd. Ontdek haar schilders, haar gratie en haar fietsers.Door Valentina Za en Paul Casciato

Parma heeft een eigen kleine luchthaven, op enkele kilometers van de stad. Ryanair vliegt hierop, maar helaas niet rechtstreeks vanuit Brussel, wel vanuit Londen of Alghero vanaf 19,99 euro enkele vlucht. Van Charleroi naar Alghero kan je vliegen vanaf 21 euro. Hou er rekening mee dat de vluchten niet altijd goed op elkaar aansluiten. Een andere optie is met Brussels Airlines of Ryanair op Bologna vliegen, dat op 90 kilometer van Parma ligt. Dit kan vanaf 5 euro enkele vlucht, zonder taksen of bagagekosten bij Ryanair, of vanaf 139 euro retour met Brussels Airlines. Een taxi vanuit Bologna naar Parma komt je duur te staan (145 euro), een beter en goedkoper idee is vanuit de luchthaven van Bologna een bus of taxi naar het station te nemen, en daar in de trein naar Parma te stappen. Zodra je in Parma bent, ligt alles binnen wandelafstand - of doe zoals de Parmezanen en huur een fiets.

Er staat je maar een ding te doen als je aankomt in de hoofdstad van de Italiaanse keuken: ga zonder omwegen naar een traditioneel restaurant om verse gevulde pasta te proeven, en om kennis te maken met het lokale aanbod aan fijne vleeswaren en Parmezaanse kaas. Osteria del Gesso (1) (Via Maestri 11, +39 (0)521 230 505) is een goed adresje. Ooit was er een oude herberg, en de zaak heeft nog steeds dezelfde eenvoudige charme onder haar gewelfde plafond van rode bakstenen. Start met een mousse van parmezaan. Maaltijden zijn een belevenis in Parma. Blijf maar thuis als je op dieet bent. Een lunch voor twee personen met een glas wijn kost je normaal gezien zo’n zestig euro. Wil je meer wijn, dan betaal je negentig euro. Er zijn ook trendy zaken in Parma, maar wat heb je daar verloren als al die pretentieloze trattoria’s je een hemelse pasta voorschotelen?

In Parma, do as the parmesans do. Begin de dag bij de Pasticceria San Biagio

(Strada Garibaldi 41, +39 (0)521 286 057) met een cappuccino, een croissant en een vers geperst fruitsapje. Het café ligt niet ver van het Pilotta-paleis

, een kolossaal zestiende-eeuws bakstenen bouwwerk. Het biedt onderdak aan stallen, een wapenkamer, een theater, en al die andere faciliteiten die het lokale hof gebruikte. Het rijke artistieke patrimonium in de stad is een erfenis van Parma’s verleden als een welvarend hertogdom. Sinds een jaar is er ook een galerie (di-zo 8.30 uur - 14.00 uur) in het Pilotta-paleis, waar onlangs een grote tentoonstelling werd georganiseerd ter ere van Correggio, de beroemdste schilder van de stad. Het is een korte wandeling naar de Camera di San Paolo-fresco’s. Ze waren een mijlpaal in Correggio’s carrière en maakten de weg vrij voor zijn belangrijkste werk. Via een mooi binnenhofje kom je in de blauw gewelfde kamer die deel uitmaakte van een Benedictijner klooster. Lunch in de bruisende Fontana

(Strada Farini 24, +39 (0)521 286 037), een rustieke wijnbar waar een paar warme gerechten en panini’s worden geserveerd. Wij bevelen Il Principe aan, een warm broodje met Culatello di Zibello en gesmolten Parmezaanse kaas.

Het eerste wat je merkt als je Parma bezoekt in het laagseizoen (ongeveer van oktober tot mei), is de afwezigheid van toeristen op een plein van zeldzame schoonheid. Dit plein is de Piazza del Duomo

. Ook de commerciële kraampjes die komen en gaan met de toeristen, blinken uit in afwezigheid. Geen cafés in zicht, geen souvenirwinkeltjes, geen allegaartje van wegwijzers die allerlei richtingen, data, of culturele wetenswaardigheden aanduiden. Het is een schone, weidse publieke ruimte waar zich alleen fietsers en voetgangers over bewegen (auto's worden gebannen uit het historische centrum). De welvarende bewoners van de stad wandelen en fietsen hier voorbij, zonder aandacht te schenken aan de glorieuze monumenten die hen omringen. Het oog van een bezoeker daarentegen wordt meteen naar het Baptisterium getrokken - zeker wanneer de zon het marmer opwarmt en een zalmkleurige tint geeft, naar de toren van rode baksteen die naar de hemel schiet, en naar de onopgesmukte gevel van de Duomo. Fietsen leunen oneerbiedig tegen de marmeren gevel. Het zou ondenkbaar zijn in Firenze of Venetië. Recht tegenover de Duomo en zijn campanile staat het strenge Palazzo Vescovile. Het bisschoppelijk paleis is een gespierde verschijning met zijn robuuste Romaanse bogen.

De rest van de stad is minder grandioos, en op sommige plekken volgepropt met lelijke moderne gebouwen (de meeste zijn een erfenis van de geallieerde bombardementen tijdens WO II). Overal pronkt Parma met haar rustig provinciaal tempo en gemakkelijke voorspoed. De sfeer is vriendelijk en ongedwongen, hier ligt niemand wakker van toeristen. Piazza Garibaldi

, het grote plein in het centrum, is de levendigste plek van de stad. Stromen fietsers en voetgangers gaan heen en weer, het plein is omzoomd met cafés en restaurants met volle terrassen onder grote zonneluifels. De meeste fietsers gaan richting de trechter van de Strada Farini

, een leuke straat met bars en nonchalante restaurants, waarvan sommigen Italiaanse popmuziek in de zachte avondlucht pompen. De passegiata mengt zich met de chique professionals die naar huis fietsen. Voor een uurtje heb je de indruk dat je, vanop een terras met een glas prosecco, de polsslag van Parma kunt voelen.

Stop even bij de delicatessenzaak Specialità di Parma

(Strada Farini 9/c, +39 (0)521 233 591) om een voorraad in te slaan van het triumviraat van de lokale vleeswaren: Parmaham, zijn aristocratische broertje Culatello en de heerlijke Felino salami. Neem ook wat tortelli alle erbette mee, verse pastapakketjes gevuld met ricotta en bietenblad. Als je nog meer wil foodshoppen, zijn de eenvoudige maar goede Salumeria Garibaldi en Salumeria La Verdi aan te raden. Je vindt ze allebei in de Strada Garibaldi. Kies de elegante Pasticceria Torino

(Strada Garibaldi 61, +39 (0)521 235 689) voor een espresso aan de toog. Het decor doet je wegdromen naar het begin van de 20ste eeuw, terwijl je proeft van hun verleidelijke gebak en zelfgemaakte chocolaatjes. Specialiteiten van het huis zijn de traditionele zabaglione, de Duchessa di Parma chocoladecake, de torta della nonna met citroen, en tortelli dolci, ongewone snoepjes met spinazie.

Loop de Strada di Garibaldi uit naar de Piazzale della Steccata om een kijkje te nemen in de Santa Maria della Steccata

. Deze renaissancekerk, die de vorm van een Grieks kruis had voor ze in de 18de eeuw werd uitgebreid, biedt onderdak aan fresco’s van Parmigianino. Ze verbeelden de wijze en dwaze maagden uit tegen een achtergrond van complexe decoratieve motieven.

Als je wil windowshoppen, moet je gewoon de locals volgen naar de Strada Farini

, Strada Repubblica

en Strada Cavour (12). Fashionista’s moeten zeker een bezoekje brengen aan de hippe boetiek O’Officina

(Borgo Giacomo Tommasini 8/a, +39 (0)521 287 491). Een authentieke Parmezaanse ervaring beleef je bij Color Viola

(Strada Repubblica 2/g, +39 (0)521 287 226). Wit-paars gestreepte doosjes staan er mooi in het gelid. Ze bevatten het traditionele reukwater Violetta di Parma. De winkel verkoopt alleen maar violette (‘viola’ in het Italiaans) dingen, als eerbetoon aan de lievelingsbloem van Marie Louise van Oostenrijk. Ze was de tweede vrouw van Napoleon, en werd in 1816 Hertogin van Parma. Ze liet een blijvende indruk na op de stad, en wel een gele. Het typische Parma-geel siert de façades van veel gebouwen. Hongerig na al dat shoppen? Pepen

Borgo S.Ambrogio 2, +39 (0)521 282 650) is een informele broodjeszaak die beroemd is om zijn lekkere pasteien, en is de perfecte plek voor een snelle, goedkope hap (de zaak sluit om 20 uur). Baan je een weg naar de toog door de massa die er nog niet aan denkt om in de rij te gaan staan, en bestel een stuk carciofa, een pastei met kaas en artisjok.

Als je je trip naar Parma gepland hebt op basis van de kalender van de opera en misschien online een ticket hebt besteld (www.teatroregioparma.org), is het nu tijd om te gaan zitten in de stoeltjes van het eerbiedwaardige Teatro Regio

voor een opera of een concert. De liefdesaffaire van de stad met muziek dateert al van de middeleeuwen, maar de 19de eeuw was haar gouden tijdperk met dirigent Arturo Toscanini en componist Giuseppe Verdi. Het theater uit 1820 is een van de gebouwen die opgericht werden onder Marie Louise. Dit voorjaar kan je er genieten van twee minder bekende opera’s van Verdi: Un giorno di regno en Simon Boccanegra. Als je na de voorstelling zin hebt in een drankje, kan je naar Il Tabarro

(Strada Farini 5/b, +39 (0)521 200 223) gaan. In deze gezellige wijnbar met een handvol houten tafels in kleine kamertjes kan je tot 2 uur ’s nachts een glas krijgen.

Wat mij betreft is er maar één echt aangename plek om te verblijven in Parma: Palazzo Dalla Rosa Prati

(Strada al Duomo, 7; +39 (0)521 386 429; www.palazzodallarosaprati.it). Je kunt er een suite met een kitchenette huren in het mooi gerenoveerd palazzo op de Piazza del Duomo. Een kleine suite kost 180 euro voor twee. Er zijn natuurlijk nog hotels in Parma, maar dat zijn zielloze, moderne aangelegenheden. Hotel Torino

(Borgo Angelo Mazza, 7; 39 (0)521 281 046; www.hotel-torino.it) is gastvrij, pretentieloos, redelijk comfortabel én betaalbaar. Vanaf 95 euro heb je een tweepersoonskamer met ontbijt.

Als je vroeg uit de veren bent, kan je de kathedraal bezoeken voor de grote massa afzakt voor de zondagsmis. De kathedraal

is een mooi voorbeeld van Noord-Italiaanse Romaanse kunst, en bood in de 16de eeuw onderdak aan de revolutionaire fresco’s van Correggio. De schilder werd als Antonio Allegri geboren in Correggio, een klein dorpje in de buurt van Parma. De wereld leerde hem kennen als Antonio di Correggio. De meester van zachte kleuren, warm licht en levendige bewegingen versierde de koepel met een wervelende Assumptie (de maagd Maria in een maalstroom van figuren die opstijgt naar de warme gloed van de hemel in de top van de koepel). Alleen dit fresco en twee andere (het charmante, speelse, heidense boudoir vol putti in de Camera di San Paolo, en de majestueuze Openbaring van Johannes in de koepel van de San Giovanni Evangelista) zijn een reden om Parma te bezoeken. Kenmerkend voor Correggio is zijn wazige toets. Jaren later zouden zijn lichtgebruik en zijn gedramatiseerde bewegingen een sleutelrol spelen in het ontstaan van de barok. Naast de kathedraal staat het achthoekige baptisterium, bekleed met roze Verona-marmer, dat absoluut een bezoekje waard is.

Na een culturele start van de dag kan je genieten van de luie sfeer van een Italiaanse zondagochtend door je te installeren in het Gran Caffé Orientale

(Piazza Garibaldi, +39 (0)521 285 819) voor een koffie. Dit historische café kijkt al sinds 1883 uit over het belangrijkste plein van Parma. Als je op het terras zit, kan de modieuze outfit van de Italiaanse dames - en heren - je niet ontgaan. Italië bracht grote couturiers voort, hun werk is momenteel te bewonderen in de tentoonstelling Nove 100. Nog tot 25 april wordt de fijnste Italiaanse kunst, fotografie, architectuur, mode en design van de twintigste eeuw tentoongesteld op verschillende locaties in de stad. In het Palazzo del Governatore

(www.palazzodelgovernatore.it) kan je de foto’s van Man Ray zien, niet ver daarvandaan zijn de San Ludovico galerieën waar de modetentoonstelling doorgaat. Er worden 80 schetsen en kledingstukken van sterren als Albini en Valentino, Versace en Armani getoond. Grasduin er ook in de magazines en boeken over de modewereld.

Verlaat de stad voor je laatste maaltijd bij Cocchi

(Viale Gramsci 16, +39 (0)521 981 990). Het restaurant, bijna honderd jaar oud, is een lokaal oriëntatiepunt geworden. Om er te geraken moet je de rivier oversteken en de Via D'Azeglio volgen om Oltretorrente te ontdekken. Het is de historische arbeiderswijk waar Toscanini werd geboren. Je kunt ook het Parco Ducale oversteken, het park dat hertogelijke verblijfplaats omringt en waar de European Food Safety Authority nu haar hoofdkwartier heeft. De robuuste keuken van Parma smaakt het best in de winter. Daarom is Cocchi gesloten tijdens de weekends in juni en juli, en tijdens de hele maand augustus. Een goede reden om je laatste plaatselijke maaltijd mee te pikken bij I Parizzi

(Strada Repubblica 71, +39 (0)521 285 952), dat de reputatie van een van de beste restaurants in de stad heeft.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234