Dinsdag 26/01/2021

48 uur in Knokke-Heist

Impression de Knocke

Wie de chique villawijken en dure winkelstraten ziet, kan het zich misschien moeilijk voorstellen, maar aan het eind van de negentiende eeuw was Knokke een dorp van molens, vissers en boeren. Het waren impressionistische kunstenaars als Verwee en Dumortier, die allebei een straatnaam hebben nagelaten in Knokke, die aan het begin stonden van de naam en faam van Knokke. Ook Pissarro en Baum, Ensor en Rops, Keith Haring en Niki de Saint Phalle zouden later inspiratie vinden in Knokke.

We stappen even in de teletijdmachine van professor Barabas, naar Knocke anno 1880: “Knocke was tot drie jaar geleden de onbekendste plek ter wereld. Maar nu hebben artiesten haar ontdekt. De Knockse duinen hebben een speciale faam om hun pittoreske schilderachtigheid. Nergens vinden we een fauna zo weelderig, kleurrijk en toverachtig. Vanop de hoogste duintoppen overschouwen we een landschap dat een onuitsprekelijke glans bezit en waar we nooit op uitgekeken raken. Bij het binnenkomen van Knocke staat de eerste windmolen er als een echte schildwacht. Een pleintje, de herberg op de hoek, vier wegen die samenlopen: Knocke heeft zijn landelijke eenvoud behouden. Het dient slechts als verblijfplaats voor enkele kunstenaars en als wandelroute voor de bezoekers van Heyst. Maar wat zal er gebeuren in de toekomst, na Blankenberge? Heyst. En na Heyst? Knocke?” Profetische woorden, want Knokke overvleugelt vandaag Heist én Blankenberge.

Hazegras

Wie zich wil voorstellen hoe het Knokke van de impressionisten eruitzag, kan naar de Hazegrashoeve (1) (Hazegrasstraat 122, www.hazegras.be). Midden in de polders ademt de rood bakstenen hoeve rust uit. Je kunt hier op de boerenbuiten logeren, in de Boterfabriek bijvoorbeeld, waar Suzanne Lannoije smaakvol ingerichte appartementen verhuurt, vanaf 385 euro per weekend voor vijf personen in het laagseizoen. Ze maakt ook bijzonder lekker artisanaal ijs waarvoor men op zomerdagen lang staat aan te schuiven. De specialiteit van Suzanne is vanille-bourbon, en voor de liefhebbers kan de frigobox hier goed van pas komen. Bij goed weer staat Suzanne hoorntjes vol te scheppen, bij slecht weer kun je altijd een paar literdozen kopen om mee naar huis nemen. De landelijke dorpssfeer van weleer vind je ook in Ramskapelle (2), met zijn pittoreske kerkplein, dat in het hinterland van Heist ligt. Daar moet je het wel zonder het ijs van Suzanne doen.

Moeder Siska

Wafels in de vorm van een hart, je moet wel een moeder met zestien kinderen geweest zijn om dat te kunnen bedenken. Fransica Fincent, beter bekend als moeder Siska, was in 1882 aan haar derde man toe, een molenaar. Naast de molen bakte moeder Siska wafels voor de boeren die wachtten tot hun graan gemalen was. Moeder Siska liet de zonen bakken en de dochters opdienen, en ze genoot mee van de opkomst van Knokke. Na de impressionisten kreeg ze beroemder volk over de vloer: Josephine Baker, Ava Gardner en Gilbert Bécaud kwamen er van haar hartvormige wafels proeven. Koning Leopold III had er zelfs zijn eigen tafel. Sinds 1987 bakt bij Marie Siska (3) (Zoutelaan 177, www.siska-marie.com) de vierde generatie Siska’s het bruin: achterkleinzoon Stefan en zijn echtgenote Nathalie. In de speeltuin bij de molen kunnen kinderen hun hart ophalen, terwijl hun ouders iets stevigers dan een wafel wegwerken, zoals de paling in het groen of de kabeljauw met mosterdsaus, twee specialiteiten van het huis.

Logeren als bij moeder thuis kan in Westkapelle, bij B&B ’t Reigerszicht (4) (Kastanjedreef 12, www.treigerszicht.be). Daar maakt Christiane een pot koffie met zelfgebakken cake als je thuiskomt, en heeft ze niet alleen het bed opgemaakt, maar ook je kleren opgevouwen en je schoenen netjes naast elkaar gezet, als een moeder die hoofdschuddend een tienerkamer in orde brengt. Kamers voor twee, ontbijt inbegrepen, vanaf 95 euro per nacht.

Pissende engel

Genoeg nostalgie, over naar de moderne tijden. Als de impressionisten Knokke op de kaart zetten, rekent de badstad nu op moderne kunstenaars om haar een jonger, cultureler elan te geven. De kunstroute, waarbij je langs de dertig felgekleurde windzakken van Griet Dobbels en onder de pissende engel van Wim Delvoye (5) fietst, is een fijne kennismaking met niet alleen Knokke, maar ook met Heist en Duinbergen. “Hoe meer mensen kwaad spreken over mijn engel, hoe beter”, vindt Delvoye. “Dan kijken ze er tenminste naar. Mensen vinden het vuil, terwijl uitscheiding eigenlijk hygiënisch is. Ik kan niet tegen vuiligheid.”

Het grootste kunstwerk op de route zijn twee oranje groetende mannen van Joep van Lieshout, die zelfs boven de daken uitsteken (6). Het kleinste werk bestaat uit gekleurde neonlampen in CC Scharpoord (7) (Meerlaan 32, www.ccknokke-heist.be/), een werk van lichtkunstenaar Ingo Maurer, die ook voor de verlichting van het Atomium instond.

Streepje bloot

In Knokke hoef je niet naar het strand voor een streepje bloot. In de Absolute Art Gallery (8) (Kustlaan 285) stelt Marc Lagrange New Polaroid Portraits tentoon, erotische portretten die naar namen luisteren als Princess of Arabia en Jennifer. Ze zijn gemaakt met oude polaroidfilm en doordrongen van de intieme en mysterieuze sfeer die ondertussen zijn handelsmerk is geworden. De Absolute Art Gallery is maar een van de 59 kunstgalerieën die Knokke rijk is. De grootste concentratie aan galerieën vind je op de zeedijk, tussen het Albertplein en het Rubensplein.

Van avatar tot Aisha

Ook voor meer fotografie en videokunst moet je vanaf dit weekend in Knokke zijn, waar maar liefst drie expo’s gelijktijdig de deuren openen, alle drie rond het thema Future Portraits. In Eyes Wide Shut (CC Scharpoord) (7) toont de Franse fotografe Valérie Belin haar portretten van avatars. Luchtiger en vrolijker is de expo Annemieke en de Smarties in Sincfala (Pannenstraat 140) (9), waar de leukste vakantiekiekjes aan zee van de jaren veertig tot tachtig te zien zijn. Met dank aan de fotografen van Photo Hall. Leuk zijn ook de videoportretten met een knipoog die Robert Wilson maakte van sterren als Brad Pitt en Johnny Depp, te bezichtigen in een tijdelijke tent die dienstdoet als Tentoonstellingspaviljoen. Ernstiger is World Press Photo, van 5 mei tot 13 juni in CC Scharpoord (7) , met het portret van het verminkte Afghaanse meisje Bibi Aisha, wier neus en oren afgesneden werden door haar man.

Chocoladen wolkje

Het hoeft niet chic te zijn om lekker te zijn. Bij Patisserie De Baere (10) (Bronlaan 7, Knokke-Heist) wordt alles zelf gebakken, van het Pain d’Oosthoek tot de Campagne Blanc, een brood met Franse bloem. Van zuiders brood met olijven, vijgen en noten tot klassiekers als zuurdesem en spelt, bij deze bakker smaakt het allemaal even lekker. Voor wie zin heeft in een vieruurtje zijn er heerlijke taarten die luisteren naar namen als Tendresse en Succes. Maar uniek zijn de zelfgemaakte boterspeculaas en onze favoriet: de melocakes van het huis. Die smaken alsof je in een chocoladen wolkje bijt.

Roze fontein

Knokke telt veel gezellige pleintjes, het ene al bekender dan het andere. Op de ‘Place m’as-tu vu’, die eigenlijk het Albertplein (11) heet, is momenteel niet zoveel te zien. Er zijn werken bezig, waardoor er geen terrasjes staan om langs te flaneren. De poëet van Zadkine staat een beetje eenzaam op het plein, maar krijgt op de zeedijk het gezelschap van een bank met felle mozaïeken die geïnspireerd lijkt door Gaudí. Zet je je neer op de bank en kijk je naar de zee, dan zie je een heertje met bolhoed die kopje-onder gaat in de aanrollende golven. Geen paniek, het is De zee van Folon, een standbeeld dat overspoeld wordt bij vloed.

Geen pleintje zonder kunst in Knokke. Ook het Vuurtorenplein , waar de toeristische dienst (12) gevestigd is in een gebouw met een vuurtorentje, heeft iets bijzonders: een roze fontein van Gert Verhoeven. Het water wordt

roze gekleurd met sterke lampen, net zoals de rest van het plein Bezet is met roze tegels.

De grens tussen kitsch en chic is soms klein. Het beeld op de zeedijk van Niki de Saint Phalle dat een rondborstige dame met een varkentje aan de lijn uitbeeldt, lijkt een beetje te spotten met de parmantige dames die hun hondje, bij voorkeur een Jack Russell, uitlaten.

Mini-Ferrari’s

Mannen kunnen zich in Knokke een kostuum laten aanmeten bij Ermenegildo Zegna, terwijl hun vrouw een fortuin spendeert bij Max Mara of Essentiel. Maar met kilometers voorsprong de leukste winkel van le tout Knocke is Kits ’n Cars (13) (Zeedijk 633, www.kitsncars.be/). Hier kun je alle bolides die door de straten van Knokke rijden in miniatuurversie kopen. Vanaf 25 euro kan een kleine Ferrari al de uwe zijn. Rijkdom herken je hier aan de auto, maar geluk aan de schoorsteen, zegt gids Bert Raes, als hij ons meeneemt door de villawijken van het Zoute. De architecten tekenden zo groot mogelijke schoorstenen voor de villa’s, omdat die symbool stonden voor familiegeluk.

Fred kroket

De beste garnaalkroket aan de kust eet je volgens Willem Asaert, culinair recensent bij onze krant, in Knokke. Niet in een chic sterrenrestaurant, maar in een eenvoudige taverne aan de Zeedijk. We kunnen Asaert alleen maar gelijk geven als twee handgerolde, goudbruine kroketten met knapperig korstje en heerlijk smeuïge vulling op ons bord belanden, vergezeld van een partje citroen en gefrituurde peterselie. Taverne Exotique (14) (Zeedijk 695) is niet duur: je betaalt amper 9,25 euro voor de twee garnaalkroketten. Voor de beste tomaat-garnaal moet je bij Den Baigneur (15) (Elizabetlaan 288, www.denbaigneur.be) zijn, waar vader en zoon aan het fornuis staan. Het beste lunchmenu voor 35 euro vind je bij De Snippe (16) (De Wielingen 5, www.desnippe.be), waar vader en dochter koken. De beste sterrenkok volgens Knokkenaars is Bartholomeus (17) (Zeedijk 267, www.restaurantbartholomeus.be) .

Ibiza aan de Noordzee

Witte, ronde ligzetels, Boeddhabeelden, blauwe zitzakken en een strandbar: het lijkt wel een beetje Ibiza bij strandbar Blue Marlin (18) (Zeedijk 308, www.bluemarlin-knokke.be/). Als de zon ondergaat worden hier plaatjes gedraaid en speelt men ten dans. Hier stonden vorig jaar ook even de door Keith Haring beschilderde strandcontainers, die hij hier jaren geleden ter plekke maakte. Keith Haring bracht heel wat tijd door in Knokke, waar hij ook in het casino schilderde. Helaas zijn beide werken in privébezit, en niet zomaar vrij te bezichtigen.

Baai van Heist

Behalve het Zwin telt Knokke nog meer natuurgebieden, zoals Park 58 (19) en de Baai van Heist (20). Daar tref je haaientanden aan in het zand, zie je shetlanders lopen, hoor je tureluurs roepen, vind je wilde rucola tussen de duinen en kun je zoeken naar de nesten van bontbekplevieren in het zand. Gouden eieren, zoals in het album van Suske en Wiske, zullen we niet vinden, zegt gids Patrick Jordaens. De eieren hebben schutkleuren: ze zijn beige met witte stipjes, zodat ze niet van wat zand met schelpjes te onderscheiden zijn met het blote oog. Maar niet getreurd, want ook Suske en Wiske mogen de gouden eieren niet houden van Willy Vandersteen. “Rijkdom alleen maakt niet gelukkig”, zegt het zandmannetje van het Zwin. Dat zullen ze graag horen, daar in Knokke. Want daar zit het geluk in de schoorsteen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234