Zaterdag 14/12/2019

48 uur bedenktijd om toch niet te staken

Actievoerders op het spoor moeten geen vier, maar drie dagen op voorhand laten weten of ze staken. Tot 48 uur voor elke stakingsdag kunnen ze zich bedenken. Dat staat in het nieuwe wetsontwerp voor de minimale treindienst. De staking van volgende week gaat intussen door.

Vijf dagen voor de grote spoorstaking van 9 en 10 oktober zijn alle ogen gericht op de commissie Infrastructuur van het parlement. Daar wordt vanmiddag voor het eerst gedebatteerd over de minimale dienstverlening op het spoor. Met dat systeem wil de regering ervoor zorgen dat reizigers op hun werk of school geraken, ook als er wordt gestaakt. Actievoerders krijgen dus strenge regels opgelegd.

Vraag is: hoe streng mogen die regels zijn? De Raad van State had ernstige bedenkingen bij het oorspronkelijke plan van federaal mobiliteitsminister François Bellot (MR). Daarin moet een staking minstens acht dagen op voorhand worden aangekondigd. Minstens vier dagen voor de staking moet elke werknemer laten weten of hij of zij meedoet. Gebeurt dat niet, dan riskeert de werknemer een sanctie.

Kan niet, vindt de Raad van State. De termijn van vier dagen ondermijnt het gewicht dat een stakingsaanzegging heeft in onderhandelingen tussen vakbond en werkgever. Bovendien kunnen werknemers niet meer van gedacht veranderen tijdens een staking die meerdere dagen of weken aansleept.

Deadline

Daarom legde Bellot gisteren een nieuw plan voor aan het parlement. Daarin wordt de deadline voor een deelname aan de staking verlaat van vier naar drie dagen voor de actie. "Die termijn hebben de NMBS en Infrabel nodig om een treinschema in elkaar te puzzelen", verduidelijkt de woordvoerder van Bellot. "Alleen zo kunnen we reizigers 24 uur op voorhand laten weten of hun trein rijdt."

Of een termijn van drie of vier dagen veel verschil uitmaakt, is voer voor discussie, zegt Frank Hendrickx, professor Arbeidsrecht aan de KU Leuven. "Veel werknemers beslissen pas last minute of ze al dan niet mee staken. Onderhandelingen duren immers vaak tot aan de staking, en langs beide kanten hoopt men dat er alsnog een akkoord wordt bereikt. Door die termijn beïnvloed je dat drukkingsmiddel."

Daarnaast kunnen actievoerders voortaan ook terugkomen op hun plannen. Als er meerdere dagen wordt gestaakt, kunnen zij 48 uur voor elke stakingsdag aangeven dat ze toch liever weer aan de slag gaan. "Zij worden dan zo snel mogelijk in de bestaande planning geschoven", zegt Bellot. "Maar voor alle duidelijkheid: geen enkele staker wordt opgevorderd."

Verbod op stakingsposten

Inmiddels stijgt de spanning. De vakbonden beschouwen de plannen als een regelrechte aanval op het stakingsrecht. Binnen vier dagen leggen zij minstens 24 uur het werk neer. Mogelijk ook langer. Tegelijk wil regeringspartij N-VA van geen versoepeling weten. "Natuurlijk is dit voorstel beter dan niets, maar het is geen geheim dat het voor ons verder mag gaan", zegt Kamerlid Inez De Coninck (N-VA).

De vakbonden worden gesterkt door het advies van de Raad van State. Daarin stelt het rechtscollege dat een verbod op stakingsposten, in combinatie met andere maatregelen, problemen oplevert. In dat geval verliest een staking immers een deel van haar zin en impact. Stakers moeten acties kunnen aanwenden ten opzichte van niet-stakers en reizigers, vindt de Raad. "Al is het maar ter sensibilisering."

Daaraan verandert het nieuwe voorstel weinig. Meer zelfs: spoorbedrijf Infrabel heeft vakbondsleider Michel Abdissi (CGSP-ACOD) nu ook persoonlijk voor de rechter gedaagd (DM 4/10). Voor elke staker die op 9 of 10 oktober de sporen blokkeert, dreigt Abdissi 1.000 euro te moeten betalen. Vandaag doet de rechter daarover een uitspraak.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234