Maandag 20/01/2020

43 vermisten, 5 massagraven, en de president weet het ook niet

In Iguala, in het zuiden van Mexico, zijn vier graven ontdekt met verminkte en verkoolde lichamen. Mogelijk kunnen die gelinkt worden aan de verdwijning van 43 studenten eind september. Zolang onduidelijk blijft wat er met hen is gebeurd, groeien de problemen voor president Enrique Peña Nieto. 'Zijn beleid verandert pijnlijk weinig.'

Ze zijn wel wat geweld gewend in Mexico. Maar de tragedie die op 26 september plaatsvond, daar blijft het hele land en zelfs buitenland over bezig.

Die avond opende de politie in het stadje Iguala, in deelstaat Guerrero, het vuur op studenten van een lerarenopleiding in Ayotzinapa. Zij hadden er drie bussen gekaapt om zo hun vraag om studiegeld kracht bij te zetten. Maar hun actie liep mis: agenten vielen de jongeren aan. Er vielen 6 doden en 25 gewonden. 43 leerlingen raakten spoorloos.

De dag nadien werd op straat een van de studenten teruggevonden, van zijn huid en ogen ontdaan - een signaal van een drugsbende. Waar de andere jongeren waren, of wat er met hen was gebeurd, blijft onduidelijk. Vermoed wordt dat ze, in opdracht van lokale politici, ontvoerd en vermoord zijn.

Dat vermoeden werd versterkt afgelopen weekend: bij Iguala werd een massagraf ontdekt met 28 lichamen. Of het die van de studenten zijn, moet genetisch onderzoek uitwijzen. En hetzelfde geldt voor de stoffelijke overschotten die donderdag in vier nieuwe graven werden aangetroffen, aldus de minister van Justitie tijdens een persconferentie. Hij meldde ook dat er opnieuw vier mensen opgepakt waren op verdenking van betrokkenheid. Dat brengt het totaal op 34, onder wie 26 politieagenten.

President Enrique Peña Nieto heeft de bevolking beloofd dat de zaak zal worden uitgeklaard en dat de verantwoordelijken niet zullen ontkomen. Hij heeft intussen de federale politie, het leger en de gendarmerie opgevorderd om Iguala te beveiligen. De lokale agenten zijn op non-actief gezet: al hun wapens zijn ingenomen en allemaal worden ze onderworpen aan een onderzoek. Er is ook een opsporingsbevel voor José Luis Abarca, de burgemeester van Iguala. Zijn vrouw zou nauwe banden hebben met een kopstuk van een drugsbende en sloegen samen met haar man na de verdwijningen op de vlucht.

Onbeantwoorde vragen

Meer dan twee weken na de feiten blijven veel vragen onbeanwoord. Wie zit er achter het bloedbad? Waarom zouden de daders zoveel kinderen op een barbaarse wijze om het leven brengen? En wat als blijkt dat de lichamen niet die van de studenten zijn?

Mexico-expert Wil Pansters van de Universiteit Utrecht gelooft dat niet alleen richting drugsbendes gekeken moet worden. "De ingreep van Peña Nieto toont dat het niet meer gaat om 'good guys' en 'bad guys'. Het is de hele situatie in Guerrero, een bekende arme en conflictueuze regio, waar ze geen vat op hebben. Het is volstrekt onduidelijk wie er de macht heeft en in welke mate de politiek en de criminaliteit er met elkaar verstrengeld zijn."

Het is net dat wat Peña Nieto niet graag aan het licht laat komen. "In tegenstelling tot zijn voorganger, doet hij zijn best om een zo positief mogelijk beeld op te hangen van zijn land, opdat hij de economie weer kan aanzwengelen. Maar minder cijfers en berichten over geweld betekent niet minder problemen. Dat maakt Iguala pijnlijk duidelijk."

Ook mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch hekelt het beleid. De intentie mag dan wel zijn om het grote aantal ontvoeringen in Mexico de kop in te drukken, het enige wat er echt gevolgd is zijn tegenstrijdige boodschappen en bedroevende resultaten, stelt directeur José Miguel Vivanco. Er is te weinig initiatief, te weinig transparantie. Volgens de officiële communicatie zou de regering-Peña Nieto 13.000 vermisten hebben teruggevonden, en de vorige regering-Calderón 17.000. "Maar wie de 30.000 mensen zijn en wat er met hen gebeurd is, is volstrekt onduidelijk. Zolang er niet meer maatregelen worden getroffen en meer investeringen gedaan, blijft het onmogelijk voor Justitie om de daders te vinden en te berechten."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234