Donderdag 03/12/2020

Albumrecensie

4:44 van Jay-Z: Door het slijk op funky old skool-beats

Jay-Z.Beeld Photo News

Jazeker, Jay-Z verontschuldigt zich aan Beyoncé op zijn nieuwe plaat 4:44 en hij tackelt zijn rapcollega’s, evenals de nazaten van Prince. Tot daar de sensatie. Deugt het album überhaupt? Wij dissecteren het even voor u.

De beroemdste Amerikaanse rapper van zijn generatie die zich op zijn dertiende plaat verontschuldigt bij zijn vrouw, Beyoncé Knowles, het grootste r&b-icoon van de voorbije twintig jaar? Geen wonder dat de media haast hysterisch over elkaar buitelen om Jay-Z’s getoonzette mea culpa breed uit te smeren. Goeie promostunt anders wel van de firma Carter-Knowles. Eerst het bedrog ontrafelen op Beyoncés uitstekende, vorig jaar verschenen Lemonade. Vervolgens de schuldbekentenis en het bijbehorende excuus verkopen via het nieuwe plaatje van manlief. Clever.

Een bus in New York met reclame voor het nieuwe album van Jay-Z.Beeld AFP

Tja, het is gemakkelijk om je cynisch uit te laten over 4:44 (naar verluidt het ochtendlijke tijdstip waarop Jay de inspiratie kreeg voor dit album).  Anderzijds: Jay-Z en Beyoncé zijn nu eenmaal supersterren wier doen en laten niet ontsnapt aan de media. Het zijn topmerken die zichzelf moeten blijven verkopen, wars van de ups en downs in hun privé-leven. Growing up in public hoort daar bij, tragisch genoeg. Ja, Jay en Bee zijn leep genoeg om hun besognes op efficiënte wijze aan hun gigantische fan base te verkopen, maar erg veel keuze heeft het superkoppel wellicht niet.

Door het slijk

Wie Jay-Z al sinds het prille begin volgt - zijn debuut Reasonable Doubt werd vorige maand 21! - weet dat Jigga authenticiteit en rauw idealisme van levensbelang acht. Hoe dat te rijmen valt met het supersterrendom en de scheve schaats die hij reed, hoort u op 4:44. Je gelooft zijn biecht, omdat je weet waar hij vandaan komt en de shit kent die hij heeft moeten doorwaden om de top te bereiken. "You dropped outta school, you lost your principles / I know people backstab you, I felt bad too / But this 'fuck everybody’ attitude ain’t natural”. Een echte vent is niet bang om zijn onvolmaaktheden onder de loep te leggen, zo weet Jay.

Bij momenten gaat hij wel érg diep door het slijk. Zoals in het titelnummer waarin hij bekent vol wanhoop met zijn vrouw te hebben gebeld toen ze op toernee was, kort nadat het schandaal rond zijn ontrouw losbarstte. "Ik zei: „Maak het niet gênant voor me” in plaats van "Wees de mijne””, klinkt het. Evenals: "Ik heb de onschuld jouw ogen zien verlaten” en "Ik verontschuldig me bij alle vrouwen met wie ik heb gesold omdat ik emotieloos was”. Of wat dacht u van: "We zijn niet gemaakt om te huilen en alleen te sterven in deze villa’s / of in bed met de rug naar elkaar te liggen”. Jay-Z, oorspronkelijk een onaantastbare straatrapper met tonnen street cred, kwam nooit eerder zo openhartig en kwetsbaar uit de hoek.

Kniel voor Queen B

"Ik beloof om de situatie door de ogen van een vrouw te bekijken”, rapt Jay-Z. Hij kijkt naar zijn dochtertje Blue Ivy ("You gotta daughter / gotta get softer”) en naar zijn onlangs geboren tweeling en beseft dat de ontrouw hem veel had kunnen kosten. "Yeah, I’ll fuck up a good thing if you let me / Let me alone, Becky”, klinkt het in 'Family Feud’, waarin Beyoncé de zang verzorgt. De Becky in kwestie is "Becky with the good hair”, het personage dat op Beyoncé’s Lemonade symbool stond voor de echtbreekster. "You mature faster than me / I wasn’t ready”, horen we Jay zeggen, het hoofd gebogen, neergezegen aan de voeten van Queen B.

Zoals het een A-lister uit de hiphop betaamt, waakt Hova bij zijn troon en houdt de pretendenten op een armlengte afstand. Hij veegt - weliswaar beleefd - kroonprinsen als Drake en Kanye West de mantel uit ("Denken jullie écht dat jullie laatste plaat even goed was als Thriller van Michael Jackson?”) en hij schopt ook verbitterd tegen de schenen van de nazaten van Prince. Die vorig jaar overleden popster stond Tidal, de streamingsdienst van Jay-Z, exclusief zijn back catalogue toe. Na zijn dood pleegden de erfgenamen van Prince contractbreuk en boden zij ook Spotify en Apple Music de kans om de oude Prince-platen te laten streamen. Vooral de voormalige advocaat van de Paarse nazaten krijgt ervan langs: “I sat down with Prince, eye to eye/ He told me his wishes before he died / Now, Londell McMillan, he must be color blind/ They only see green from them purple eyes.”

Beeld AFP

Old skool

Wie lak heeft aan al die achtergrond en koud blijft bij Jigga’s schuldbekentenis of wie simpelweg een lekker groovy hiphopplaatje op de kop hoopt te tikken, kunnen we geruststellen: 4:44 is een goeie plaat. Geen meesterwerk, nee, maar goed beschouwd een vakkundig uitgewerkte, opvallend conservatieve hiphopplaat. In tegenstelling tot de protserige, aalgladde voorganger Magna Carta ...Holy Grail zweert 4:44 bij warme, soulvolle grooves en old skool-samplegebruik. Geen flashy gasten zoals Justin Timberlake, wél haast onopvallende cameo’s van Frank Ocean en - iets minder spectaculair - Damian Marley. 

Geen glossy mainstreamproducties die moeten wedijveren met het doorsnee hitparadespul, wél knisperende vinylbeats van klassebak No I.D., een veteraan die opgroeide met seventiessoul. Hij schuift slim hartverwarmende samples van Stevie Wonder, Nina Simone en Donny Hathaway tussen de knusse downtempofunk.

Is dat genoeg in tijden waar we om de haverklap worden omvergekegeld door briljante hiphopalbums van Kanye West (The Life of Pablo), Kendrick Lamar (To Pimp a Butterfly en DAMN.) of Vince Staples (Big Fish Theory)? Nou, néé. Jay-Z mag dan charmeren met zijn goudeerlijke romantische zielenroerselen en knusse beats, maar anno 2017 kan je maar beter een tandje bijsteken om de innoverende jonge wolven bij te benen. Ze liggen likkebaardend aan de voet van de troon. Hou hen in de gaten, Jay, want hun drive is niet van deze wereld. 

Nu te beluisteren via Tidal.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234