Vrijdag 17/09/2021

NieuwsPFOS-vervuiling

3M loosde jarenlang te grote hoeveelheden PFOS in Schelde, overheid gaf pas na 13 jaar boete

De 3M-site in Zwijndrecht. Beeld BELGA
De 3M-site in Zwijndrecht.Beeld BELGA

Chemiebedrijf 3M in Zwijndrecht heeft de voorbije jaren bodemwater met te hoge PFOS-concentraties in de Schelde geloosd. De overheid wist dat, maar trad amper op. De overschreden waarden zijn voor het eerst in 2006 opgemerkt, maar het kwam pas in 2019 - 13 jaar later - tot een administratieve boete van 7.200 euro, meldt VRT NWS.

3M Zwijndrecht produceerde tot en met 2002 de synthetische stof PFOS die water-, vet- en vuilafstotend, maar ook niet afbreekbaar is. Het bodemwater op de bedrijfssite met PFOS-deeltjes werd opgepompt voor zuivering. Eens dit proces was afgerond, kwam het als lozingswater in de Schelde terecht.

Sinds 2006 waren er regelmatig metingen van de PFOS-concentraties in het geloosde water, door zowel de Vlaamse Milieumaatschappij VMM, de milieu-inspectie als afvalstoffenmaatschappij OVAM. Daaruit blijkt dat 3M herhaaldelijk de maximumwaarde uit zijn eigen omgevingsvergunning uit 2008 - 30 microgram per liter - overschreed. De piekwaarden zaten boven de 500 microgram per liter, of 16 keer de maximumnorm.

Strengere normen

Verder gebeurde er met de meetresultaten sinds 2011 niet heel veel, aldus VRT NWS. De Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) gaf haar metingen uit 2011 - met de allerhoogste pieken uit de serie - niét door aan de milieu-inspectie, de instantie die bestraffend kan optreden. De VMM zegt daar nu over dat de meettechniek nog niet op punt stond en dat er geen afspraken of instructies waren om de resultaten door te geven. In 2016 gaf de VMM de overschrijdingen wél door, maar daar gebeurde niets mee omdat de eigen metingen van de milieu-inspectie niet diezelfde piekwaarden vertoonden. Hoe dat komt, is niet helemaal duidelijk.

Al die tijd zat de overheid er dus met haar neus bovenop, maar nam ze heel lang geen maatregelen. Pas in 2019 ging de milieu-inspectie optreden en stelt ze een proces-verbaal op voor het ongezuiverd lozen van regenwater, wat uiteindelijk in december van 2020 uitmondde in een administratieve boete van 7.200 euro. Daarna zijn de waarden van de PFOS-concentraties gedaald. Ondertussen zijn ook strengere normen in de maak.

Onderzoekscommissie

Voormalig minister Joke Schauvliege (CD&V), die tussen 2009 en 2019 op Leefmilieu zat, reageert kort aan VRT NWS. “Als dat zo is, zal de onderzoekscommissie dat moeten uitklaren. In ieder geval werkt de milieu-inspectie totaal onafhankelijk.”

Zuhal Demir (N-VA), de huidige minister van Omgeving, wil niet vooruitlopen op het werk van de onderzoekscommissie. “Ik ga ervan uit dat alle diensten die betrokken zijn en hun onderlinge samenwerking voorwerp zullen zijn van de onderzoekscommissie. Als er een systeemfout was of te veel verkokering, moet dat aangepakt worden voor de toekomst.”

In De Ochtend op Radio 1 voegde de minister er wel aan toe dat “dit niet is hoe de Vlaamse inspectiediensten moeten werken”. “Ik heb begrepen dat verschillende diensten ermee bezig waren, maar niet van elkaar op de hoogte waren”, zei ze.

Demir haalde ook aan dat er in 2019 een pv is opgesteld, en een milieu-overtreding is vastgesteld bij 3M, maar dat het parket besliste om niet te vervolgen. “Dat is natuurlijk dramatisch.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234