Zondag 24/01/2021

AchtergrondEuropese Unie

350 miljard in de politieke weegschaal: Europa stemt over landbouwbeleid

Beeld REUTERS

Het Europees Parlement stemt deze week over het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid. Voor Vlaams minister Zuhal Demir (N-VA) verandert er te weinig. ‘Europa moet weten wat het wil.’

Europa wil groener worden. Veel groener. Tegen 2050 moet het continent uitstootneutraal zijn. Alleen: deze ambitie botst met het behoudsgezinde landbouwbeleid van de EU. Dat is de voorbije dagen nogmaals gebleken. In het Europees Parlement hebben de drie klassieke families – christendemocraten, socialisten en liberalen – vorige week een akkoord bereikt over het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid tot 2027. In totaal gaat het om een som van ongeveer 350 miljard euro. Dat is goed voor een derde van de volledige Europese begroting.

Kort samengevat zijn de klassieke families in het Parlement overeengekomen om de huidige manier van werken – hoe groter de boer, hoe meer steun – voort te zetten. Duizenden Europese landbouwers zijn afhankelijk van de subsidies. Elke aanpassing kan hen raken. Tegelijk is duidelijk dat de EU alleen kan verduurzamen als ook de landbouwsector meegaat in deze evolutie. De milieuorganisaties vinden daarom dat Europa niet ambitieus genoeg is.

Nefast

Volgens Vlaams minister van Omgeving Demir is het voorstel dat deze week op tafel ligt in het Europees Parlement “nefast voor het leefmilieu en de biodiversiteit maar ook voor de Vlaamse lokale boer”. In een mededeling op haar Facebook-pagina schrijft ze dat Europa zich niet krampachtig mag vastklampen aan grootschalige, industriële landbouw.

“Het is het een of het ander. Europa moet weten wat het wil”, benadrukt Demir. Ze verwijst daarmee naar de Europese doelstellingen rond milieu-, water- en luchtkwaliteit. Zonder een ambitieus landbouwbeleid vanuit Europa zijn die doelstellingen volgens haar onhaalbaar. Meer dan de helft van Vlaanderen is landbouwgebied. Het is aan Europa om strengere regels op te leggen rond bemesting, schadelijke uitstoot en het gebruik van pesticiden.

Demir krijgt bijval uit groene en rode hoek. “Het huidige akkoord gaat terug op een zwak voorstel van de vorige Europese Commissie onder leiding van Jean-Claude Juncker uit 2018”, reageert Europarlementslid Kathleen Van Brempt (sp.a). “Toen was er zelfs nog geen sprake van de Green Deal (het ambitieuze klimaatproject van de huidige Commissie, JVH). In het compromis staan zeker een aantal goede maatregelen, maar het geheel voldoet niet.”

Van Brempt zal tegen het nieuwe Gemeenschappelijk Landbouwbeleid stemmen. Of haar verzet iets uithaalt, is nog afwachten. Zonder een grootschalige rebellie binnen de socialistische familie lijkt een meerderheid in de maak. “Het probleem is dat de commissie Landbouw in het Parlement gedomineerd wordt door een aantal ervaren behoudsgezinde parlementairen”, vertelt Van Brempt. “Normaal worden hun ideeën bijgeschaafd in de plenaire vergadering, maar vanwege corona is heel het informele onderhandelingscircuit stilgevallen.”

Aanvaardbaar

Kris Peeters, CD&V-Europarlementslid en voormalig Vlaams minister van Landbouw, is het niet eens met de kritiek van zijn collega’s. Hij zal het huidige akkoord steunen. “Landbouwbeleid is traditioneel een moeilijke afweging tussen de belangen van de boeren en de belangen van de natuurorganisaties. Ik denk dat er een aanvaardbaar compromis is uitgewerkt. Ik vind het trouwens vreemd dat minister Demir nu teruggrijpt naar de Green Deal en de nieuwe Europese klimaatambities. Ik heb die altijd volmondig gesteund, maar haar partij niet.”

Peeters zegt dat er wel genoeg aandacht is voor verduurzaming. “Zo worden landbouwers bijvoorbeeld verplicht om een bufferzone van 3 meter aan te leggen langs waterlopen aan hun velden. Vandaag is dat maar 1 meter. Een serieuze inspanning, als je weet dat landbouwers voor een strook van 100 meter al snel 2.000 à 3.000 euro aan inkomsten verliezen.”

De Boerenbond is tevreden dat Europa – na twee jaar vertraging – stilaan duidelijkheid verschaft over de toekomst. “Al vinden we dat men niet altijd meer kan vragen van de boeren en minder steun teruggeven. Het Europese budget voor landbouw lijkt misschien enorm maar eigenlijk is het al jaren aan het krimpen”, zegt woordvoerder Vanessa Saenen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234