Vrijdag 04/12/2020

Coronavirus

300 mensen zonder papieren vrijgelaten: coronavirus zet DVZ onder druk

Lange rijen vluchtelingen voor de Dienst Vreemdelingenzaken in Brussel. (Archiefbeeld)Beeld Bas Bogaerts

Ook vreemdelingenzaken staat onder druk door het coronavirus. De dienst heeft 300 mensen zonder papieren, die vastzaten met het oog op hun verwijdering, vrijgelaten uit de detentiecentra. ‘Social distancing speelt daarbij een rol, maar ook laat de wet niet toe om ze vast te houden als verwijdering niet mogelijk is.’

Sinds vorige week is de Dienst Vreemdelingenzaken begonnen met het vrijlaten van uitgewezen vreemdelingen uit de detentiecentra. Zij zitten daar vast omdat ze bijvoorbeeld uitgeprocedeerd zijn, of omdat ze volgens de Dublin-regeling hun procedure in een ander EU-land moeten afwerken, of omdat ze via een luchthaven ons land binnenkwamen en onvoldoende bestaansmiddelen konden voorleggen. 

Vorige week zaten in de zes detentiecentra in ons land in totaal 603 vreemdelingen. De wet schrijft voor dat ze daar voor een bepaalde periode vastgehouden mogen worden met het oog op hun verwijdering. Intussen zitten er nog 304 vast. De rest is vrijgelaten. Zij staan op straat, zoals anders.

“We zijn vorige week al begonnen met de vrijstelling van kwetsbare groepen, zoals mensen met diabetes of bronchitis”, zegt DVZ-woordvoerder Geert Devulder. “De Dublin-transfers zijn daar intussen bij gekomen, omdat Europese landen hen niet meer terugnemen omwille van het coronavirus. Ook de repatriëring naar heel wat landen buiten Europa is onmogelijk geworden, al was het maar omdat er geen vluchten meer zijn. Ook die groepen zijn dus noodgedwongen vrijgelaten.”

Landen als Marokko, Tunesië en Egypte hebben bijvoorbeeld hun grenzen gesloten of weigeren passagiers uit landen zoals België, om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. 

Het gesloten centrum in MerksplasBeeld BELGA

Er blijft een groep over die in het detentiecentrum zit omwille van feiten van openbare orde, gaande van pv’s tot veroordelingen”, zegt Devulder. “Bij hen gaan we in de mate van het mogelijke de vasthouding proberen te verlengen, maar ook zij mogen alleen binnen een redelijke termijn worden vastgehouden.”

Eerder deze week sloot DVZ het aanmeldcentrum in het Klein Kasteeltje, om te vermijden dat grote groepen mensen met elkaar in contact komen en elkaar zouden besmetten. Daardoor kan niemand nog asiel aanvragen. DVZ sluit geen gesloten centra, maar verlaagt de bezettingsgraad per centrum, zodat ook daar de kans op besmetting wordt beperkt. In Caricole, het centrum naast de luchthaven van Zaventem, voorziet DVZ op die manier de mogelijkheid om nieuwkomers in quarantaine te plaatsen. 

DVZ halveert bezetting in gesloten centra

In een week tijd is het aantal vreemdelingen in gesloten centra van 603 naar 304 gegaan. De verschillende centra samen hebben nu een capaciteit van 315 plaatsen:

- 127bis Steenokkerzeel: 60 plaatsen

- Caricol in Melsbroek: 50 

- Brugge : 60

- Holsbeek: 14

- Merksplas: 71

- Vottem: 60 

Social distancing

Vlaams Belang-kamerlid Dries Van Langenhove stelt op sociale media dat “de regering hen vrijlaat ‘omdat hun veiligheid niet kan worden gegarandeerd’. En de veiligheid van onze burgers dan?!” Ernaar gevraagd zegt Van Langenhove dat hij dat citaat haalt uit een artikel dat de maatregel van DVZ aankondigde. Het citaat staat niet letterlijk in het artikel, dat verder wel de problemen bespreekt van social distancing in gesloten centra.

Dat is volgens DVZ niet de enige reden voor de vrijlatingen. “Sociale distancing speelt een rol, maar bovendien laat de wet niet toe om ze vast te houden als verwijdering niet mogelijk is. Het is een maatregel die we nog nooit getroffen hebben.” DVZ zal wel nog bevelen uitschrijven om het grondgebied te verlaten, maar slechts uitzonderlijk overgaan tot vasthoudingen, bijvoorbeeld bij overnames uit de gevangenis of bij feiten van openbare orde aan een grenspunt zoals een luchthaven. 

In een open brief roepen meer dan honderd advocaten op dat de overheid verder gaat en “onmiddellijk een einde maakt aan de detentie van migranten in gesloten centra”. De open brief krijgt ook steun van de stafhouders van verschillende balies en advocatenordes. “Als de verwijdering hypothetisch of zelfs onmogelijk wordt, is de detentie niet langer wettig”, zo stelt de brief.

Ook wie nu nog vast zit, moet dus volgens de ondertekenaars vrijkomen. “Detentiecentra zijn geen gevangenissen, dus als er mensen zitten die in het verleden een straf kregen, dan hebben zij die sowieso al uitgezeten”, legt advocate Katrien Desimpelaere uit. “Advocaten krijgen bovendien geen transparantie over wie DVZ nu vrijlaat en wie niet. We kunnen een verzoekschrift voor vrijlating vragen bij de raadkamer, maar dat vergt een mobilisatie van magistraten en advocaten, die in deze tijd onverantwoord is. Daarom vragen we een algemene maatregel.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234