Maandag 29/11/2021

Geïnterneerden

3 jaar FPC Gent: aantal incidenten gedaald, maar uitstroom blijft laag

null Beeld Dennis De Smet
Beeld Dennis De Smet

Het Forensisch Psychiatrisch Centrum Gent, waar ongeveer 261 mannelijke geïnterneerden behandeld worden, draait nu drie jaar op volledige sterkte. Het aantal incidenten is gedaald, maar de uitstroom blijft laag. "We werken hier met te weinig mensen. Punt."

Uitstroom

Het is de belangrijkste doelstelling van het Forensisch Psychiatrisch Centrum Gent (FPC Gent): mannelijke geïnterneerden behandelen en ervoor zorgen dat ze terug hun weg naar de samenleving vinden. Uit een antwoord van minister van Justitie Koen Geens (CD&V) op een schriftelijke vraag van Groen-parlementslid Stefaan Van Hecke blijkt dat die uitstroom voorlopig erg stroef verloopt.

Eind maart dit jaar waren er 45 patiënten uitgestroomd, in drie jaar tijd. En dit op een totaal van gemiddeld 261 patiënten. Voor amper 36 is dat overigens succesvol gebleken, want van die 45 mannen zitten er al 9 personen opnieuw in de gevangenis. Van die 9 verblijven er ondertussen 4 terug in FPC Gent en 2 in FPC Antwerpen.

"Een teleurstellend cijfer", zegt Henri Heimans, gewezen topmagistraat en voorvechter van geïnterneerde personen. "Het illustreert vooral hoe de keten nog niet genoeg geolied is. Als je wil dat patiënten uitstromen naar andere voorzieningen, dan moeten er daar ook voldoende plaatsen zijn."

Een analyse die ook het FPC Gent zelf maakt. "Dit was een nieuw centrum. Het FPC en de andere voorzieningen in het zorglandschap moesten elkaar leren kennen", zegt hoofdgeneesheer Gökhan Goktas. Dat de verschillende voorzieningen nog niet voldoende op elkaar zijn afgestemd, blijkt uit het aantal aanmeldingen die FPC Gent al heeft gedaan. "Ik schat dat we ongeveer 150 patiënten hebben aangemeld. Anderzijds merk ik dit jaar wel een kentering. Ik hoop dat we dit jaar zo'n 70 mensen kunnen laten uitstromen. De inhaalbeweging is dus bezig."

Behandelduur

Dat er nog niet zoveel patiënten FPC Gent hebben verlaten is niet zo verwonderlijk. Het neemt nu eenmaal wat tijd in beslag om deze patiënten te behandelen. "De schatting is dat patiënten na gemiddeld vier à vijf jaar kunnen uitstromen uit FPC Gent", zo staat te lezen in het schriftelijk antwoord van de minister.

Opmerkelijk, want toen het Consortium Sodexo-Parnassia-De Kijvelanden zich kandidaat stelde om het FPC Gent uit te baten, ging het prat op een behandelduur van drie jaar. Dat staat te lezen in het beoordelingsverslag van de openbare aanbesteding door FOD Justitie. De tegenkandidaat bleef toen veel vager in het bepalen van een behandelduur. In Nederland is de gemiddelde behandelduur voor tbs-patiënten – te vergelijken met Belgische geïnterneerden – ruim zeven jaar.

Was het Consortium te optimistisch? "Ik denk het wel", geeft Goktas toe. "We hadden niet verwacht dat het die eerste drie jaar zo moeizaam zou verlopen. Maar als de huidige evolutie aanhoudt, dan schat ik dat we toch op drie à vier jaar gemiddeld zullen uitkomen."

Parlementslid Van Hecke vraagt zich af of het Consortium de behandelduur niet rooskleuriger heeft voorgesteld om de aanbesteding binnen te halen. "Dit lijken niet meer dan mooie praatjes van de commerciële Nederlanders."

Het Forensisch Psychiatrisch Centrum voor geïnterneerden met een hoog of middelhoog veiligheidsrisico in Gent. Beeld ID/ Jonas Lampens
Het Forensisch Psychiatrisch Centrum voor geïnterneerden met een hoog of middelhoog veiligheidsrisico in Gent.Beeld ID/ Jonas Lampens

Personeel

Personeelsbezetting is al langer een pijnpunt in het FPC Gent. Groot punt van discussie is de personeelsnorm die de federale overheid heeft opgelegd. Die is een pak lager dan wat doorgaans de norm is in de reguliere psychiatrie.

Cijfers van de minister leren dat de personeelsbezetting het voorbije jaar grotendeels stabiel is gebleven. In het tweede kwartaal van 2017 waren er 314 voltijdse equivalenten in dienst, in het eerste kwartaal van 2018 waren het er 315. Dat is trouwens meer dan in 2016, toen het aantal schommelde tussen de 289 en 301.

"Onze bezetting is hoger dan de norm", benadrukt Goktas. "Zo hebben wij onze afdeling Zeer Intensieve Zorg uitgebreid met een hogere bezetting, net omdat we merkten dat de patiënten die hier binnenkwamen daar nood aan hadden."

Toch vindt een resem personeelsleden de bezetting te laag. "We werken hier met te weinig mensen. Punt. De personeelsnorm die de overheid heeft opgelegd, is te laag", vertelt iemand die er al een paar jaar werkt. Deze week kondigde de directie zelfs aan dat patiënten deze vakantieperiode tijdens het weekend langer op hun kamer 'ingesloten' moeten blijven. "Het illustreert hoe nipt het allemaal is", stelt een derde medewerker.

Goktas kent de grieven en heeft er begrip voor. "Verpleegkundigen zijn schaars op de arbeidsmarkt. Wij vragen veel van ons personeel, dus het is niet makkelijk om de juiste mensen te vinden. Eens we iemand nieuw in dienst hebben, dan moet die ook de tijd krijgen om in te lopen." Hij bevestigt dat patiënten deze zomer in het weekend langer op hun kamer moeten blijven. "Een tijdelijke maatregel, waarbij aan het nodige comfort voor de patiënten is gedacht, de zorg niet in het gedrang komt en medewerkers verlof kunnen opnemen. Daar hebben ze nu eenmaal recht op. Zowel de patiënten als het personeel reageren hier overigens positief op."

"Triestig", vindt Heimans. "Op deze manier zit je wel heel erg dicht bij het gevangenissysteem. Dat vind ik jammer."

Incidenten

Het goede nieuws is dat het aantal incidenten – fysiek en verbaal – dat tot een afzondering van de patiënt heeft geleid, is gedaald. In 2015 waren er gemiddeld bijna 11 incidenten per maand met gemiddeld 242 patiënten in huis. In 2018 was het gemiddelde 3,6 voor gemiddeld 261 patiënten. Ook het aantal persoonsalarmen en agressie-incidenten ging naar beneden. "Wij zetten heel erg in op de-escalerend werken en we merken dat we hier steeds beter in slagen", zegt Goktas. "En wat ook meespeelt, is dat de patiënten minder weerspannig zijn dan in het begin, toen de detentieschade veel meer speelde."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234