Donderdag 18/08/2022

AchtergrondMuziek

25 jaar na ‘Homework’ van Daft Punk: ‘Hoe kun je iets maken dat tegelijk zo hard én zo warm klinkt?’

null Beeld Matt Sayles/Invision/AP
Beeld Matt Sayles/Invision/AP

In 1987 ontmoetten Guy-Manuel de Homem-Christo en Thomas Bangalter elkaar op de speelplaats van het Parijse Lycée Carnot. In 1992 richtten ze Darlin’ op, hun rockgroep met Laurent Brancowitz van Phoenix. Op 20 januari is het een kwarteeuw geleden dat ze, intussen als Daft Punk, het weergaloze debuut Homework uitbrachten. Rauw en lillend als een open wonde, vol slepers en stampers en halve hits en hele cult. Hoe invloedrijk is Homework en bij uitbreiding het hele Daft Punk anno 2022, bijna een jaar na hun afscheid?

Redactie

1. Ze kozen voor veel emotie en weinig woorden

Synthmeister Giorgio Moroder, die in 2013 zijn levensverhaal mocht vertellen op de vierde Daft Punk-plaat Random Access Memories, herinnert zich hoe Bangalter en de Homem-Christo hem in de studio drie verschillende microfoons voor de neus hadden gezet. Eén stokoude micro, voor het verhaal over zijn jeugd. Eén dure, voor wanneer hij over de successen van de jaren 70 praat. En één cutting edge-geval, voor alles in verband met de toekomst. Toen hij aan de geluidsman vroeg waarom dat nodig was, aangezien hij geen verschil tussen de drie hoorde, antwoordde die: “Jij niet, Daft Punk wel.”

Ze werkten monomaan en perfectionistisch, maar vernieuwden ze ook?

Oliver Geerts (van producersduo Asa Moto): “Ten tijde van Homework mixten ze techno en house met discosamples. Daardoor klonken hun liedjes anders dan de meeste dancehits uit die tijd, zoals ‘Sandstorm’ van Darude. De impact was gigantisch, én ze wisten er een groot publiek mee te bereiken.”

Jeroen De Pessemier (The Subs): “Het zijn vooral heel technische dingen... Eén voorbeeld: het effectje dat ducking genoemd wordt en zo klinkt: mwa-mwa-mwa, dat zwaar zuigende effect op de kick drum. Dat bestond toen al wel, maar zij hebben het via de grote poort de dance binnengeloodst. Toen klonk dat enorm opwindend, later werd het compleet doodgeklopt in de EDM: er zijn sindsdien honderdduizenden tracks gemaakt met dat trucje.

“Die van Kraftwerk zijn grotere uitvinders en pioniers van de elektronische muziek, maar Daft Punk heeft volgens mij meer gedaan om het genre uit de underground naar de mainstream te brengen. It’s not where you take it from, it’s where you take it to.”

Peter Decuypere, vandaag eventexpert, was in 1995 mede-eigenaar van de Brusselse technoclub Fuse. Daar blies het Franse duo hem in augustus 1995 zo hard van zijn sokken dat hij hen boekte voor de allereerste I Love Techno in de Vooruit in Gent in november van dat jaar.

Peter Decuypere: “Ik hou het meest van hun bass kicks uit de begindagen, die konden tippen aan die van ‘Positive Education’ van Slam. Ook daarvan dacht ik: hoe kun je iets maken dat tegelijk zo hard én zo warm klinkt? Ze durfden ook eenvoudig te blijven. Een goeie baslijn, een gimmick, een goeie techno-houseriff, that’s it.”

Thomas Bangalter (links) en Guy-Manuel de Homem-Christo (rechts). Beeld Getty Images
Thomas Bangalter (links) en Guy-Manuel de Homem-Christo (rechts).Beeld Getty Images

De invloedssfeer van Daft Punk blijft uitbreiden: ze bereiken nog altijd nieuwe jongeren.

Chibi Ichigo (jonge Brusselse artieste): “Deels door Daft Punk stapte ik zelf weg van hiphop. Ik werk nu met UMI en Jeroen (De Pessemier, red.) aan mijn debuut en in de studio hebben we het vaak over Daft Punk. Samen met Soulwax en Anne Clark is het mijn main inspiration. Ik kick vooral op de stemmen, de teksten en het geluid van Daft Punk.

“Daft Punk doet veel met herhaling. Ze leerden me dat één fijne zin vaak meer zegt dan vijf blokken tekst. Een gewicht van mijn schouders, want ik kom uit de hiphop en daar is tekst net zo belangrijk. Daft Punk maakte dansmuziek met veel emotie en weinig woorden.”

2. Ze leerden ons de voordelen van de anonimiteit kennen

Gilles Noé (de andere helft van Asa Moto): “Na Daft Punk zijn ineens véél danceartiesten een masker beginnen te dragen: Bloody Beetroots, Marshmello, Dr. Lektrolove, Deadmau5...”

De Pessemier: “Vladimir Cauchemar doet het ook, met zijn doodskop. Ook weer een Parijzenaar. De robots van Daft Punk waren lang niet de eerste muzikanten met een masker, maar opnieuw: ze brachten het naar een ander niveau.”

Ichigo: “Hun helmen passen niet alleen goed bij hun muziek, het maakt hen ook instant herkenbaar: denk aan Daft Punk en je ziet die glimmende helmen. Alsof ze recht uit een film zijn gestapt.”

De officiële verklaring van Bangalter over de robothelmen: ‘We were working on our sampler, and at exactly 9:09 AM on September 9, 1999, it exploded. When we regained consciousness, we discovered that we had become robots.’

Geerts: “Nog meer mythebouw: typisch. Schitterend!”

Noé: “Het was efficiënt om uit de schijnwerpers te blijven, natuurlijk. Ik denk niet dat velen Thomas Bangalter of Guy-Manuel de Homem-Christo op café zouden herkennen.”

Geerts: “Bangalter kwam ook uit een succesvolle muzikale familie, hij kende dus de tol van roem.”

3. Ze kregen rockers aan de beats

Dave Martijn, die in 1998 met Loamy Soil AC/DC-achtige gitaarsolo’s speelde in de finale van Humo’s Rock Rally, en in 2002 met Goose diezelfde Rock Rally won, stuurt ons vóór ons gesprek een op YouTube belande liveopname van Daft Punk uit 1996 op het Even Further-festival in de Amerikaanse staat Wisconsin.

Martijn: “Goed, hè! Dat is eigenlijk gewoon een punkoptreden. Aanstekelijk en gevaarlijk en opwindend en tegelijk totaal niet aanstellerig of snobistisch. Er gaat een heel positieve energie van uit. Het is pure rock-’n-roll.”

Decuypere: “Daft Punk stond op een kruispunt waar veel muziekfans elkaar ontmoetten. Enerzijds had je de mensen die van bij The Prodigy, Underworld en The Chemical Brothers kwamen, anderzijds mensen zoals ik, aan de kant van de Brusselse Fuse-club, van bij Carl Cox, Laurent Garnier, Dave Clarke, Jeff Mills en Richie Hawtin. Clubtechno had toen geen vocals. The Prodigy werd bijvoorbeeld nooit gedraaid in Fuse.

“‘Da Funk’ begint met een gitaarsample, toen not done in techno. Maar ze wisten een discobeat te vermommen als een technobeat, om er daarna nog een Roland 303 in te gooien. Ze vermengden een aantal genres en stijlen. En Homework klonk fantastisch. ‘Iederéén op de dansvloer’: dat was Daft Punk.”

De Pessemier: “Eigenlijk vervingen ze de rockact. Dance kwam destijds bijna exclusief van dj’s, van enkelingen – maar Daft Punk werd door de mensen als een echte band gezien. Ze maakten ook full albums, terwijl dansmuziek grotendeels rond singles draait.”

Eén Franse journalist over ‘One More Time’: ‘Blijkbaar waren er twee Franse bleekscheten nodig om Amerika hun eigen Chicago house en Detroit techno te leren kennen.’

De Pessemier: “Toen ‘One More Time’ uikwam, was er geen enkele andere track die zo hard, zo in your face, en tegelijk zo warm, muzikaal én radiovriendelijk klonk. Die track is jarenlang mijn mixreferentie geweest voor The Subs.”

Decuypere: “Derrick May en Kevin Saunderson werden hier destijds als goden onthaald, maar waren in eigen land niks. De Amerikaanse house- en technoscene is in Europa groot geworden. Mainstream Amerika heeft zijn eigen cultuur via Daft Punk ontdekt, ja.

“Anderzijds: een paar jaar later werd ‘One More Time’ niet meer gedraaid in de edgy clubs. Hun vocodergeluid was te veel ‘Believe’ van Cher geworden. Radio 1, 2, Stubru én MNM vonden dat goed: je moet het maar doen.”

Jij haalde Daft Punk twee jaar voor Homework al naar Gent.

Decuypere: “‘Daftendirect’, de opener van Homework, is een liveopname tijdens de eerste I Love Techno in de Vooruit in november 1995. Op de plaat staat weliswaar ‘Recorded at the Fuse party in Ghent’ – dat komt omdat ‘I Love Techno’ toen nog geen naam was, en Fuse wél.

“Een paar maanden eerder waren ze trouwens al naar de Brusselse Fuse gekomen op uitnodiging van het Franse magazine Coda. Daft Punk begon om drie uur ’s nachts en trof meteen raak. Ik heb hen die avond geboekt voor die allereerste I Love Techno. Ik zei tegen hen: ‘Ik zet jullie op de affiche tussen Jeff Mills en Richie Hawtin.’ Ze bekeken me alsof ik iets heel raars gepakt had.

“Ik heb de set van augustus 1995 op een DAT staan, dat was al gewoon Homework, hè. Die plaat was anderhalf jaar voor de release al zo goed als af. Er is wel niks homework aan, die plaat is superstraf geproducet. Het logo, de binnenhoes, dat is allemaal heel doordacht.”

null Beeld BELGAIMAGE
Beeld BELGAIMAGE

4. Ze plantten de kiem voor EDM

Nog eentje? Zonder Daft Punk geen...?

Decuypere: “(snel) Kanye West! Haha, dat moest er blijkbaar eens uit.”

Hun derde plaat, Human After All, is snel gemaakt en werd minder goed ontvangen, maar heeft ons wel Justice opgeleverd.

Geerts: “Zij en Boys Noize zijn vrij letterlijke kopieën van Daft Punk. Pas op: góéde kopieën.”

Decuypere “Justice had een Johnny Hallyday-attitude: ‘We staan nu toch op het podium, dan kunnen we er maar beter voor gaan. Wat zij en Daft Punk deden is van een soort variété dat alleen de Fransen kunnen maken.”

Wat is het Daft Punkste nummer van Goose?

Martijn: “Misschien ‘Everybody’: de liveversie zat in de sfeer van Daft Punk-tracks als ‘Rollin’ & Scratchin’’ en ‘Rock’n Roll’. Overstuurde, heel harde synths. Heel simpel: één synthlijn en één basdrum die allebei gewoon recht vooruitgaan.”

Welke door Daft Punk geïnspireerde artiest hadden we liever niet gehad?

Geerts: “Ik noem geen namen, maar iedereen weet natuurlijk over wie we het hebben. (lachje)

Eric Prydz, van ‘Call On Me’?

Geerts: “Bijvoorbeeld.”

Was Daft Punk ook live baanbrekend? In de wijde omgeving van Hasselt spreken ze nóg over hun Pukkelpop-concert in 2006.

Geerts: “Ik zag hen zelf nooit live, maar veel vrienden claimen dat dat optreden hun leven heeft veranderd. Op beelden zie je ook hoe het publiek uit zijn dak gaat.”

Noé: “Het is hun liveplaat die bij mij een nieuwe interesse in Daft Punk opwekte. Terwijl ik niet vaak liveplaten opzet, zeker niet van elektronische muziek.”

Geerts: “Een paar jaar na Daft Punk bracht ook Justice een liveplaat uit: een exacte kopie van het concept. Het publiek staat bijvoorbeeld op beide platen superluid gemixt, alsof ze voor 120.000 man hadden gespeeld.”

Na de piramide van Daft Punk kwam Skrillex met een ruimteschip, Deadmau5 met een gloeiende kubus en Avicii met een gigantisch hoofd.

De Pessemier: “Ze waren een schakel in die ketting. Maar waren ze ook de eerste? Daft Punk is al bij al redelijk laat uitgebreid beginnen te toeren. En toen hadden we de muur van Marshall-versterkers van Justice toch al gehad? En lang dáárvoor: Jean-Michel Jarre. Wat díé mens allemaal heeft uitgestoken!

“Pas op: ik vond die liveshow van Daft Punk zelf ook heel sterk. Maar echt baanbrekend? Ook muzikaal niet echt.”

5. Ze waren de David Bowie van de dance

NME schreef ooit: ‘Daft Punk vindt de jaren 80 opnieuw uit, en niet eens de coole jaren 80.’

Geerts: “Daft Punk blies inderdaad nieuw leven in de Las Vegas-disco. Daniel Vangarde moet daarin een invloed geweest zijn.”

Tussen ‘Rollin’ & Scratchin’’ (1997) en ‘Lose Yourself to Dance’ (2013) liggen víér werelden van verschil. Op amper vier platen toonde Daft Punk bijna evenveel verschillende gezichten: dat komt niet vaak voor, en zeker niet in de elektronische muziek.

De Pessemier: “Ze waren een beetje de David Bowie van de dance, ja. Maar disco is duidelijk de rode draad. Dat zat er ook op Homework al in, hè – single ‘Around the World’ is bijvoorbeeld gebouwd op een discosample. Alleen maakten ze toen inderdaad ook nog andere, véél vreemdere dingen, en die kant hebben ze later van zich afgeschud.

“Op tweede plaat Discovery was hun liefde voor de disco al veel duidelijker. En op vierde plaat Random Access Memories gingen ze all the way: geen discosamples meer, maar disco die ze van A tot Z zelf opnamen. Geen danceproject of dj deed hun dat voor. En ze werkten ervoor samen met legendarische funkgitarist Nile Rodgers, die aan het roer van de eerste discogolf had gestaan. Met andere woorden: de cirkel was rond. Niet onlogisch dat ze gestopt zijn.”

Geerts: “Voor mij was Daft Punk eigenlijk al gestopt toen ze Random Access Memory uitbrachten. ‘Get Lucky’ vind ik een vreselijk nummer: voor mij heeft dat hun godenstatus aangetast.”

Komen ze ooit terug?

Geerts: “Nee. Maar ze hebben genoeg bewezen dat ze het ook als producer van een ander kunnen – met bijvoorbeeld Starboy van The Weeknd en Yeezus van Kanye. Misschien kunnen ze ook zo nog hun stempel op de popmuziek drukken.”

6. Ze waren de eerste influencers van de elektronische muziek

In 2007 vroeg Pitchfork Thomas Bangalter of Daft Punk een dvd-release van hun liveshow overwoog. Hij antwoordde: “Voor ons zijn de duizenden gratis clipjes op het internet veel belangrijker dan die ene dvd die we zouden kunnen uitbrengen.”

Decuypere: “In de dancescene was Daft Punk de eerste die wist hoe mond-tot-mondmarketing werkt. Alleen al dit: hoe marketinggeniaal is het om een nummer als ‘Teachers’ te maken? Daarin dreunen ze al hun invloeden en helden af. Green Velvet, DJ Sneak, Armand Van Helden... Hoe succesvoller Homework werd, des te blijer al die teachers waren dat ze werden vernoemd – en hoe vaker ze dat zelf gingen rondbazuinen.”

LCD Soundsystem deed jaren later iets gelijkaardigs met ‘Losing My Edge’.

Decuypere: “En ook Soulwax bracht later hún ‘Teachers’ uit. Deze keer niet met dj’s en producers, maar met invloedrijke rockgroepen. En dat wérkt, hè. Ik sta zelf in het boekje van Homework: ik ben daar nog altijd trots op en heb dat dan ook tegen al veel mensen verteld. (lacht)

Geerts: “De merchandise van Daft Punk was ook altijd helemaal áf. Ze waren vroeg met websites. En bestond Daft Punk nu nog, dan hadden ze sowieso al een succesvolle NFT gelanceerd.”

© Humo

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234