Zondag 23/02/2020

Rena Konserven

22 jaar na faillissement Rena Konserven moeten werknemers geld aan curatoren

► Maria (L) en haar echtgenoot Eddy werkten beiden bij Rena Konserven. Beeld Joris Casaer

135 ex-personeelsleden van het in 1996 failliet gegane Rena Konserven uit Heist-op-den-Berg kregen vorige week een brief met de bede om voor 20 augustus enkele honderden euro's terug te betalen aan de curator. 'Die brief verstoort ons rouwproces.'

Het woord conserven werd nog met een k geschreven, zo lang is het geleden. Eddy Sterckx (68) heeft 27 jaar bij Rena gewerkt, zijn echtgenote Maria Govarts (68) nog drie jaar langer. Hij was arbeider, de laatste jaren ploegbaas. Zij haalde dag in dag uit glazen potjes uit de kookmachine en zette ze op de lopende band, tot ze last kreeg van haar heup. Ze verloren allebei in maart 1996 hun baan door het faillissement van Rena Konserven.

Curator François De Keersmaecker, de voormalige voorzitter van de Belgische voetbalbond, eist nu 1.200 euro van hem terug, en van haar meer dan 700 euro. "De brief is niet eens aangetekend", zegt Eddy. "Strikt juridisch kunnen ze niet eens hardmaken dat hij is aangekomen. Maar ik zeg nu al: wij betalen juist niks. Komaan zeg, na 22 jaar!"

Eddy en Maria hebben in 1976 gebouwd. In het heidebos langs de Wiekevorstsesteenweg in Bruggeneinde. Aan de overkant van de rijbaan, nog geen halve minuut stappen, was de fabriek. Maria begon er op haar achttiende te werken. Het pad waarlangs ze al die jaren door het bos een shortcut maakte, is niet meer zichtbaar, maar ze kan het na 22 jaar nog exact aanwijzen.

"Natuurlijk is 2.000 euro een smak geld", zegt Eddy. "Toch gaat het voor ons om meer dan dat. Het is een rouwproces dat wordt verstoord. Die brief doet je beseffen hoe graag je daar hebt gewerkt. Hoe dat zo plots uit je leven werd weggerukt en het jaren heeft gekost voor je ging beseffen dat die schone tijd nooit meer zou terugkomen. Ik belde vorige week de personeelschef. Ik had hem twintig jaar niet gesproken. Ook hij heeft zo'n brief gekregen."

Krieken, prei en asperges

Rena Konserven werd kort na de oorlog opgericht door René Naenen. Hij wordt herinnerd als een wat norse, compromisloze man die in de beginjaren elke ochtend door het Vlaamse land reed in een majestueuze Ford Fairlane. Met zo veel vrouwen om zich heen als hij in de auto gepropt kreeg. Zij selecteerden op zijn aanwijzing in de boerderijen de beste erwtjes.

Achter hem aan reed een vrachtwagen met lege potjes. Die werden ter plekke gevuld door de vrouwen, waarna in een loods in Mortsel de potten werden geweckt. Rena trachtte zich van de concurrenten Marie Thumas, Talpe en La Corbeille te onderscheiden door zijn kwaliteit. Door enkel glas aan te bieden, geen blikjes. De consument moest kunnen zien wat hij kocht.

In 1964 opende Naenen zijn fabriek in Heist-op-den-Berg, waarna zijn zoon de zaak overnam. In die jaren was nagenoeg elke Vlaamse tuin nog in de eerste plaats een moestuin. Met oogsten die de eigen behoeften doorgaans royaal overtroffen. "De arbeid was seizoensgebonden", vertelt Eddy. "Het drukst waren de maanden van de krieken, de asperges, de witte selder en de prei. Veel kwam van de boeren uit de streek, maar er was ook aanvoer uit Nederland."

Maria koestert niets dan warme herinneringen. "Het was een grote familie, alleen besefte je dat toen niet. Ik deed de vroege shift. Dan begon je om halfzes 's ochtends en had je gedaan om twee uur. Het is voorgekomen dat de aanvoer van fruit en groenten zo groot was dat ik twee shiften na elkaar deed. Ik deed dat met plezier. Ik werd daar zelfs gelukkig van."

Tussen 1972 en 1975 was Rena shirtsponsor van KV Mechelen. Er werkten toen meer dan 200 mensen in de fabriek, allemaal wonend in de omliggende dorpen. Rena leek niet weg te denken. De dochter van Eddy en Maria werd in 1986 geboren. Het leven had een structuur, zo helder als een pot groenten van Rena.

"Daarom spreek ik van een rouwproces", zegt Eddy. "Je vraagt je af wie nog allemaal zo'n brief heeft gekregen. Dan blijkt dat een aantal mensen intussen al is overleden. Dat komt wel even binnen."

Het faillissement was niet echt wat je noemt een verrassing. Een schuldeiser was in de maanden daarvoor al eens beslag komen leggen op de stocks. De neergang was in de jaren 70 en 80 al ingezet met het diepvriesvak in de supermarkt en later ook de import van 'verse' groenten uit Zuid-Europa, Kenia of Senegal. "Ik steriliseer nog altijd mijn eigen boontjes", zegt Eddy. "Het is niet omdat iets nieuw is, dat het daarom beter is. Denk af en toe ook eens aan het milieu."

Voorlopige bedragen

De verslagenheid bij het personeel was in 1996 erg groot, herinnert François De Keersmaecker zich. "We hadden er toen ook voor kunnen kiezen om die mensen voor hun achterstallig loon en opzegvergoedingen te laten wachten op het fonds voor bedrijfssluitingen. Dat zou hebben betekend dat ze een jaar of langer hadden moeten wachten. Dat wilden we niet. De bedragen die we toen uitkeerden, waren provisioneel, en zo is het toen ook gezegd."

Volgens de brief moeten de 135 oud-werknemers betalen voor 20 augustus, maar misschien is er hoop. De Keersmaecker: "Het is op zich niet zo uitzonderlijk dat de finale sluiting van een faillissement als dit zo lang duurt. We hebben onlangs, bij de finale afrekening, vastgesteld dat we de te betalen btw op de verkoop van materiaal, gebouwen en gronden destijds licht hebben onderschat. Dat moeten we dus, conform de wet, terughalen bij het personeel. Maar het gaat, afgewogen tegen het hele faillissement, om een klein percentage van wat er al is betaald aan btw. Ik ga volgende week dan ook proberen hier een mouw aan te passen."

► Maria en Eddy denken met pijn in het hart terug aan Rena Konserven. 'Het was een grote familie.'Beeld Joris Casaer
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234