Zaterdag 16/11/2019

2016 op de planken

In een jaar vol drama lieten ook de Belgische theatergezelschappen en schouwburgen zich niet onbetuigd. Een overzicht van de meest spraakmakende momenten en voorstellingen.

Meest misselijkmakende voorstelling

Het gebeurt niet vaak dat toeschouwers kokhalzend de theaterzaal verlaten. Bij Kroniek of een man ligt dood in zijn appartement sinds 28 maanden (NTGent) was dat wel het geval. Niet dat het stuk misselijkmakend slecht of gruwelijk was, er zat gewoon een luchtje aan. Letterlijk dan.

Om het verhaal van een man die zo eenzaam was dat hij zelfs 28 maanden na zijn dood nog niet werd gemist kracht bij te zetten, creëerde de Frans-Belgische parfumeur Louison Grajcar een luchtje dat de lijkgeur moest benaderen. Het resultaat was treffend. Bij nader inzien misschien zelfs iets té.

Jong talent van het jaar

Veel grote acteercarrières zijn ooit op het strand van Oostende begonnen. Van Bruno Vanden Broecke en Tine Embrechts tot Matteo Simoni: allemaal stonden ze ooit als jonge broekjes op het ereschavot van Theater Aan Zee. Onze kop eraf als de laureaten van dit jaar, Kobe Chielens (boven) en Bosse Provoost, het niet even ver zullen schoppen. Hun Moore Bacon! kaapte meer dan terecht de TAZ-Jongtheaterprijs weg. Wat het duo precies brengt, is moeilijk te omschrijven.

In Moore Bacon! transformeert een naakt lichaam in het halfduister tot nieuwe gedaanten: een mens zonder hoofd, een dier, een sculptuur. Geen hapklaar theater voor de massa, vol grappen en grollen, maar dat was bij Simoni en FC Bergman evenmin het geval.

Meest enthousiaste publiek

In hoeveel theaterstukken krijgt de zaal meteen een welgemeende fuck you in het gezicht geslingerd? Malcolm X sloeg en zalfde. Want er werd ook gezongen, gedanst, gedicht, gezwansd en gerapt.

"Met Shakespeare lok je straatjongeren geen theater binnen", zei kersvers KVS-directeur Michael De Cock bij zijn aanstelling. "Brussel is een meerderheid van minderheden. Die moeten zich hier allemaal thuisvoelen."

Zelden een theater- stuk geweten waarvan het publiek op het einde zo enthousiast stond mee te dansen en te zingen.

Meest controversiële onderwerp

Guy Cassiers deed een goede poging met De welwillenden, met de wel zeer ongemakkelijke premisse dat iedereen in staat is tot onmenselijk handelen. Maar het is toch weer Milo Rau die met deze trofee aan de haal gaat. De Zwitserse regisseur tackelde in zijn theaterwerk al de genocide in Rwanda, de oorlog in ex-Joegoslavië en de waanzin van Breivik. Maar een reconstructie van de zaak-Dutroux met een kindercast tussen 8 en 13 jaar? Dat was zelfs voor Rau gewaagd.

De regisseur ontkende in alle talen dat hij uit was op een schokeffect met Five Easy Pieces. Rau: "Het is een collectief sprookje rond het verval van een natie. Dutroux heeft wortels in Congo, pleegt zijn eerste misdaden in de zieltogende mijnstreek Charleroi en legt uiteindelijk het falen van het Belgische staatsmodel bloot."

Meest opvallende locatie

Geen pluchen zetels om in onderuit te zakken, geen drie balkons waar je een verrekijker nodig hebt om de stipjes op het podium goed en wel te kunnen zien. Wie de nieuwe voorstelling van Ballet Dommage wilde zien, moest zijn eigen stoel of kruk meenemen en was welkom in kleine garages in Gent, bij bewoners thuis. "In een klassiek theater staar je in een zwart gat, hier kijk je je publiek recht in de ogen", vond het theatergezelschap. Ook eigen drank en feesthoedjes waren welkom. Volk: Fragment 2 kreeg zo iets van een gezellig tuin- annex volwassen poppenkastfeest. De muggenbeten in volle zomer moest je er dan maar bijnemen.

Meest intrigerende dansmoves

Een vrouw die uit alle macht staat te molenwieken, alsof ze wil opstijgen, al komt ze geen millimeter omhoog of vooruit. Twee mannen die rare evenwichtsoefeningen doen zonder elkaars hand ooit te lossen, en een danseres die rondspringt als een kikker in een zwart kleedje met knalroze ondergoed. En dat allemaal op de muziek van de te vroeg heengegane David Bowie. Evol van Claire Croizé had misschien niet de meest acrobatische of spectaculairste dansmoves, maar één ding is zeker: het bleef wel bij.

Grootste uitdaging voor het geheugen

Voor geheugentraining één adres: Bruno Vanden Broecke. De acteur jongleerde het afgelopen jaar met liefst drie (!) theatermonologen: hij kroop in de huid van Socrates, hernam zijn rol als missionaris in Missie (in het Frans en het Nederlands), en nam er nog eens onverwacht de titelrol in Para bij. Een ander zou er schizofreen van worden, of op zijn minst per abuis Griekse flarden beginnen te declameren als paracommando. Niet zo Vanden Broecke. Hoed af, tenzij we de souffleurslides achter ons in de zaal hebben gemist, natuurlijk.

Heftigste ruzie

Die speelde zich voor een keer achter de coulissen af. Zelfs Shakespeariaanse vetes moesten het afleggen tegen de interne strijd die zich binnen het NTGent afspeelde. Artistiek directeur Johan Simons (boven) besloot al na twee jaar de deur achter zich dicht te trekken. Acteur Wim Opbrouck sprak over "een messteek in de rug". Hoofddramaturg Koen Tachelet vond dat "ook de zakelijke leiding in de spiegel moest kijken".

Het Gentse stadstheater heeft nu een commissie aangesteld om uit de impasse te geraken. Hun verslag moet er op 15 januari liggen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234