Donderdag 21/11/2019

Trump

'1984' is 2017: boeken met een anti-ideale toekomstvisie zitten in de lift dankzij Trump

George Orwells 1984 is een waarschuwing tegen een totalitair regime. Beeld REUTERS

Noem het toeval, maar sinds een Trump-vertrouweling de woorden 'alternatieve feiten' in de mond nam, is George Orwells boek 1984 (Nineteen Eighty-Four) het best verkopende boek op Amazon.com. En ook andere klassiekers die een dystopische (anti-ideale) wereld of totalitair regime voorspellen doen het goed. Kennen Vlaamse boekhandels ook zo’n Trump-effect?

In de Gentse boekhandel Paard van Troje ligt een hoge stapel 1984’s. In december had uitbater Bart Van Aken het boek uit 1948 al op de tafel van aanraders gelegd. Na de inauguratie van Donald Trump deed hij dat opnieuw. En dat werkt. “Het blijft een klassieker die altijd is blijven verkopen, maar nu gaat het toch heel hard”, zegt hij. “Van 1984 zijn hier de afgelopen maanden 100 exemplaren verkocht. Maar ik heb ook The Man in the High Castle van Philip K. Dick weer wat prominenter gelegd. Daarvan gingen enkele tientallen exemplaren de deur uit.”

Bij andere, onafhankelijke boekhandels loopt het niet zo’n vaart. “1984 is altijd goed blijven verkopen”, zegt Maartje Swillen van Boekarest in Leuven. “Ik zou graag denken dat de exemplaren die we vandaag verkopen het gevolg zijn van Trump. Maar het aantal was niet opvallend lager onder Obama, en toen was er in Europa niets dan liefde voor de Amerikaanse president.”

54ste herdruk

Toch werd de Nederlandse vertaling van 1984 gisteren maar pas herdrukt. Volgens de Amsterdamse uitgeverij De Arbeiderspers was dat de tweede herdruk in drie weken tijd. Daarmee staat de teller van herdrukken op 54. Ook bij De Bezige Bij klinkt een soortgelijk verhaal als het gaat over Het complot tegen Amerika (The plot against America), waarin Philip Roth beschrijft wat er gebeurt wanneer een populistische beroemdheid zonder politieke ervaring aan de macht komt. Het boek uit 2004 is altijd leverbaar geweest, maar was de afgelopen week volledig uitgeput dankzij een indirect Trump-effect. 

Toen Nederlands politicus Lodewijk Asscher (PvdA) het boek dinsdagavond meebracht naar een uitzending van De wereld draait door, was een significante toename zichtbaar in de verkoop van het e-book. Meteen werd de herdruk van het papieren boek ingezet. Ook bol.com ziet dat zowel 1984 als Het complot tegen Amerika sindsdien in populariteit zijn toegenomen, zowel fysiek als digitaal.

'The plot against America' van Philip Roth, vertaald als 'Het complot tegen Amerika'. Beeld rv

Daarnaast is ook de verkoop van Hannah Arendts The Origins of Totalitarianism in de VS toegenomen. Deze week was het zelfs compleet uitverkocht bij Amazon. De vertaling Totalitarisme zit bij ons minder goed in de lift, al ligt dat waarschijnlijk aan het wat hogere prijskaartje.

Graailand beter dan Trump

Het Trump-effect is dan weer niet van toepassing op boeken van of over de nieuwe president zelf. “Het valt op dat er veel titels verschijnen over Trump, maar de verkoop beperkt is”, zegt Ludovic Bekaert van Passa Porta in Brussel. Boekarest etaleerde onlangs een Trump-boek tussen Graailand van Peter Mertens en Het einde van de wereld van Steven Stroeykens. Mertens en Stroeykens verkopen goed, Trump geen enkel exemplaar. So sad.

“Indien we kijken naar de cijfers, dan kunnen we concluderen dat boeken van of over Trump afgelopen maanden niet populairder zijn geworden”, klinkt het ook bij Marjolein Verkerk van bol.com. En Paard van Troje wil de boeken over Trump niet eens inkopen. Wat het bij de boekverkopers wel goed doet, zijn boeken over Obama zoals zijn gebundelde speeches.

Het zal Trump allicht worst wezen. Nochtans doet de president zijn best om zijn eigen literaire werken te promoten. Zo werden alle planken in de eerst zichtbare boekenkast in de overheidsbibliotheek gevuld met Trump-boeken. De enige die hij (hopelijk) zelf gelezen heeft. Gevraagd naar het laatste boek dat hij las, zei hij negen maanden geleden: “Ik lees passages, ik heb er geen tijd voor.” 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234