Donderdag 28/01/2021

1930-2013 MICHIEL DEBACKERE

Een van de laatste krantenartikelen waarin zijn naam viel, had niks meer met doping te maken. 'Professor Debackere krijgt anonieme brieven vol scheldproza', was de titel boven een verhaal in 2004 in Het Laatste Nieuws. Het waren geen brieven van wielrenners of ploegleiders of vetmesters. "Men verwijt mij in platvloerse bewoordingen dat ik een slippendrager van burgemeester Eeckhout ben", zei Debacker. "Maar ik zeg u: ik ben politiek volstrekt onafhankelijk. In de brieven staat ook dat ik als wetenschapper niet over een minimum aan gezond boerenverstand beschik. Tja."

Na zijn emeritaat was Debackere in Sint-Denijs-Boekel, de gemeente in Zwalm waar hij woonde, nog actiever in de cultuurraad. Hij had zelfs ooit het kerkarchief van de Sint-Dionysiuskerk te boek gesteld. Een dispuut in de cultuurraad van Zwalm, daarover ging dat scheldproza.

Politiek onafhankelijk, dat wel, maar boven het overlijdensbericht dat deze week de krant haalde, stond niet toevallig: AVV-VVK. Ook dat was Michiel Debackere. Overtuigd Vlaming, ooit zeer actief in de Groep van Gent van het IJzerbedevaartcomité, later uit onvrede weg daar en naar de nog traditionelere IJzerwake overgestapt. Alles Voor Vlaanderen -Vlaanderen voor Kristus.

Merckx, Maertens, Pollentier

En toch was dat niet waarom professor-emeritus Michiel Debackere, die op 12 april op 82-jarige leeftijd overleed, bij een groter publiek bekend werd. Een zinnetje uit een op het internet opgedoken verhaal zegt dit: "In 1977 werd door de Belgische arts Michiel Debackere een test voor pemoline geperfectioneerd, een amfetamine-achtige drug. Hij ving drie van de grootste namen in België: Eddy Merckx, Freddy Maertens en Michel Pollentier."

Wie oud genoeg is, herinnert zich die ophefmakende periode, al viel het woord pemoline toen niet: Stimul was de merknaam van het product en daar werden onder meer die drie op betrapt. Door de prof van de Gentse universiteit, doctor in de veeartsenijkunde en ooit gewoon hoogleraar in de veterinaire farmacologie en toxicologie. Een dierenarts dus eigenlijk, die zich had gespecialiseerd in hormonengebruik (hij trad ook op als expert in het proces rond Karel Van Noppen) en onwillekeurig via die weg in dopinggebruik. Voor altijd is de naam van Debackere verbonden met het Gentse dopinglab; hij was er directeur van, later werd hij opgevolgd door Frans Delbeke.

Als het in de jaren 70, 80 en 90 over doping ging, klonk de stem van Debackere. In 1985 betrapte hij Claude Criquielion op het gebruik van pervitine - de Belgische wielerbond strafte de wereldkampioen niet, Debackere nam uit onvrede ontslag.

In 1998, toen de Tour op z'n kop stond omwille van de stouteriken van Festina, zei Debackere in een interview met de Nederlandse krant NRC: "Ik geloof niet meer in Sinterklaas. Mij moet ge niet zeggen dat er geen link bestaat tussen de Ronde en die vracht (een onderschepte wagen bleek bomvol dopingspul te zitten, red.). Het is een hypocriete historie. (...) Het had net zo goed een ander team kunnen zijn." De professor kreeg gelijk. En voorspelde, in zijn schoon Oost-Vlaams: "Dus ge ziet, er is zoveel dat nog onder de top van de ijsberg schuilt, dat we waarschijnlijk nog verrast zullen zijn."

Debackere, het beest

In het wielrennen geloofde Debackere dan allang niet meer - "het bekoort mij niet meer" - en toen hij tijdens het Festina-procces door De Morgen naar zijn mening werd gevraagd, zei Debackere: "De haren rijzen mij ten berge als ik hoor over de praktijken in het peloton. Ze spelen gewoon met middelen die bedoeld zijn voor zieke mensen en verstoren heel hun metabolisme. En het stopt niet, ze gaan steeds verder op zoek naar andere en meer lichaamseigen middelen om de controle te omzeilen."

Uitgerekend op de dag van zijn overlijden vertelde professor Peter Van Eenoo van het Gentse Doping Control Lab in deze krant over GW501516, een experimenteel (en kankerverwekkend) middel waarop de Russische wielrenner Valeri Kaikov werd betrapt: toch ook weer een beetje het gelijk van Debackere. Al in de Tour van 1998 liet hij verstaan dat, hoezeer toen ook werd gezegd dat "de stal nu eens zou worden uitgemest", hij daarin niet geloofde.

Nog één uitspraak uit dat NRC-interview, zeer typerend voor de stijl van Debackere: "Ik hoop dat wat nu in de Tour gebeurt, de ogen van veel jonge mensen zal openen. Maar, wij kennen ons publiek. Ze gaan nog altijd aan de kant staan van de vervolgden en nog altijd tegenover de mensen die het serieus willen aanpakken. Ik heb dat ook ervaren. Ik was dus de jachtwachter, het beest, de man die een schrikbewind voerde. Maar ze hebben mij er nooit op kunnen betrappen dat ik onbezonnen woorden uitsprak, of op een of andere louche affaire waarbij ik betrokken was."

Debackere wordt vandaag begraven in Oudenaarde. In het hart van wielerland dus toch.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234