Zondag 17/01/2021

175 jaar België u handleiding om niet te verdwalen in de jungle van mega-tentoonstellingen

Expo-ganger voor de leeuwen geworpen

In Brussel lopen op dit moment vier - eigenlijk zes - grote tentoonstellingen naar aanleiding van het 175-jarig bestaan van België. Is dat niet wat van het goede te veel en vooral tegelijk, vroegen wij ons af. En: waarom lopen ze allemaal in Brussel? En: is daar wel enige coördinatie aan te pas gekomen? Blijkt dat de viering van 175 jaar België toch weer op zijn Belgisch tot stand is gekomen.

Brussel

Eigen berichtgeving

Eric Rinckhout

De argeloze toerist die naar Brussel afzakt in het kader van 175-25 - 175 jaar België en 25 jaar federalisering - zou zich beter vooraf goed informeren. Er bestaat wel een website, maar die heeft helaas meer weg van een grabbelton. Iedereen mocht zijn wagonnetje aan het evenement haken, zo lijkt het wel. Een handige publicatie in de vorm van een overzichtelijke brochure of een agenda is er niet - of nog niet. Het zegt iets over het sérieux waarmee het evenement is voorbereid.

Een grootscheeps evenement zoals 175-25 moet het ook zonder intendant of artistiek leider stellen. Er is geen gezicht. Het zou nochtans geen overbodige luxe zijn als er achter de viering ook een visie stak, zeker in een land waar mensen als Jan Hoet en Gerard Mortier het verschil kunnen maken. Men had aan een intendant als Hugo Degreef, Frie Leysen of Harald Szeemann - Zwitser en inmiddels wijlen curator van de tentoonstelling Visionair België - kunnen vragen om enige tijd van te voren een actieplan op te stellen voor een festival à la Europese Culturele Hoofdstad, waar bijvoorbeeld ook de gemeenschappen bij betrokken zouden zijn geweest. Die blijven nu grotendeels afzijdig - ze hadden geen zin om mee te doen -, hoewel ook 25 jaar federalisering wordt herdacht. Nu heb je de indruk dat er snelsnel, op het spreekwoordelijke vijf-voor-twaalf-moment en en stoemelings georganiseerd en overlegd is, omdat de subsidies er nu eenmaal waren en het hof wilde dat er wat gebeurde. Het minste wat je kunt zeggen is dat er niet bepaald een lijn in de viering zit.

Op dit moment lopen er dus vier (eigenlijk zes) grote tot zeer grote tentoonstellingen in en om Brussel: Het geheugen van Congo. De koloniale tijd in het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika in Tervuren, Made in Belgium in Dexia Art Center, Visionair België in het Paleis voor Schone Kunsten (Bozar) en De Romantiek in België in de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten, het ING Cultuurcentrum én het Wiertz Museum. Het is gekkenwerk om die in één dag te bezoeken. Een spreiding over het hele jaar zou iets zinvoller zijn geweest.

Want laten we wel wezen: er zijn diverse data om '175 jaar België' te herdenken. Dit én volgend jaar. Op 24 augustus 1830 werd De Stomme van Portici opgevoerd in de Muntschouwburg, waarna de relletjes uitbraken die tot de opstand tegen het Nederlandse gezag zouden leiden. Het Voorlopig Bewind riep op 4 oktober 1830 de onafhankelijkheid uit. Op 3 november 1830 werd het Nationaal Congres gekozen dat op 7 februari 1831 de Belgische Grondwet goedkeurde. Op 4 juni 1831 werd Leopold van Saksen-Coburg-Gotha door het Congres tot staatshoofd gekozen en op 21 juli legde hij de eed af als eerste koning der Belgen. Data genoeg.

Harald Szeemann, Zwitser met een passionele interesse voor België, had er bij leven en welzijn nog voor gepleit om zijn tentoonstelling Visionair België later te laten beginnen. Hij had hetzelfde gedaan met zijn tentoonstelling over Visionair Zwitserland. Die ging pas open nadat in 1991 alle festiviteiten voor 700 jaar Zwitserse Confederatie achter de rug waren. Szeemann wist dat een mens zich niet in tien stukken kan snijden en dat zijn tentoonstelling meer en ernstiger aandacht zou krijgen als ze niet tegelijk met alle andere zou lopen.

Een aardig detail: veel mensen verwarren de exposities Visionair België en Made in Belgium met elkaar. In een uitzending van het VRT-duidingsmagazine Ter Zake vroeg VB-kopstuk Philip Dewinter zich af waar het zwaard van Godfried van Bouillon hing, terwijl hij in de tentoonstelling Visionair België rondliep. Het zwaard hangt in Made in Belgium...

Toch doen de tentoonstellingen het qua bezoekersaantallen lang niet slecht. In Tervuren, waar Het geheugen van Congo al sinds 4 februari loopt, zijn er tot nu toe zo'n 40.000 bezoekers geweest. Made in Belgium, open sinds 8 maart, heeft tot nu al 20.000 toeschouwers gehad en Visionair België, dat op hetzelfde moment startte, iets meer dan 13.000. Dat zijn mooie cijfers. Alleen De Romantiek in België, die zijn deuren vorige vrijdag opende, krijgt per dag maar zo'n 500 bezoekers over de vloer: de helft van wat een grote tentoonstelling als Khnopff of Magritte normaal doet.

pInfo: www.175-25.be

Vlaanderen viert (een beetje) mee

Het Vlaams Gewest is slechts zijdelings bij 175-25 betrokken. De vorige Vlaamse regering trok er 1,13 miljoen euro voor uit. Bijna 400.000 euro gaat naar communicatie (quoi?) en iets meer dan 700.000 naar zeer uiteenlopende initiatieven, zoals de geplande expo Van Bosch tot Ensor (in het Brusselse PSK), waar de drie Vlaamse kunstmusea uit Antwerpen, Brugge en Gent hun collectie zullen presenteren. Verder is er steun voor een kunstmanifestatie in Kortrijk, een sportprogramma voor Vlaamse en Brusselse scholen, een folklorefestival, Folk Dranouter en de Gentse Floraliën.

(ER)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234