Zondag 19/01/2020

Vastgoed

160 Vlamingen verliezen 10 miljoen euro door vastgoedzwendel van steenrijke familie

Schimmel, vochtplekken, slechte ramen: je zal er maar je zuurverdiende spaargeld in geïnvesteerd hebben. Beeld Jan De Meuleneir/Photo News

Een steenrijke Vlaamse familie krijgt 160 mensen achter zich aan omdat ze hen vastgoed verkocht heeft in erbarmelijke staat. Het spaargeld van gepensioneerden, mensen in rolstoelen en kankerpatiënten werd 'zorgeloos belegd' in Duitse appartementen waar de wind dwars doorheen blaast. De gedupeerden waren lange tijd radeloos, maar vonden elkaar en organiseerden het verzet. Ze eisen hun 10 miljoen euro terug. "Wie de middenklasse leegzuigt om Ferrari's en Porsches te kunnen kopen, verdient geen medelijden."

Hier stond ik toen de vastgoedmakelaar mij strak in de ogen keek en zei: 'Mevrouw, u heeft geen makelaar nodig, maar een advocaat.'" Liesbeth Beeckman spreidt haar armen en toont ons de living van wat haar verkocht is als een 'volledig gerenoveerd appartementje in een bruisende Duitse volksbuurt'. In werkelijkheid staan we samen met haar in een tochtig krot in een probleemwijk van een stadje in de deelstaat Noordrijn-Westfalen. De muren zijn versierd met vochtplekken en schimmel, de ramen zijn rot, de radiatoren werden geplaatst in de vorige eeuw. De vloer bestaat uit eenvoudige planken waar een goedkope linoleum op is gelijmd en het keukentje is volledig ontmanteld. In de tuin ligt rommel en hangt een kapot rolluik halfstok. Het dak dateert uit de tijd dat het appartementsblok nog gebruikt werd als sociale huisvesting. Werkelijk alles aan dit gebouw schreeuwt 'bouwval'. "En dat is dus mijn zorgeloze investering", glimlacht Liesbeth flauw. Al kon ze vorig jaar wel huilen toen de Duitse makelaar haar confronteerde met de waarheid. Ze was bedot. En nog geen klein beetje. "Ik heb 65.000 euro betaald, maar volgens de makelaar is het appartement amper 10.000 euro waard." Liesbeth heeft bovendien nóg zo'n krot gekocht. Wat verderop in de wijk is ze eigenaar van een gelijkaardig appartement. De huurder, een gepensioneerde vrouw die in doffe armoede leeft, zat er al in toen Liesbeth het appartement kocht. De dame leidt ons rond in het krakkemikkige appartement en heeft speciaal voor ons een lijstje gemaakt met alle gebreken: de verwarming doet het vaker niet dan wel, er sijpelt water door de muur, in de hal valt het stukwerk van de muren... Dan troont ze ons mee naar haar eetkamertje en wijst naar de zijkant van het raam: daar heeft ze de gaten volgepropt met keukenrol. "Anders blaast de wind er doorheen." 

In één van de vervallen appartementen vult de bewoonster de kieren aan de ramen met keukenrol. Beeld Jan De Meuleneir/Photo News

Liesbeth staat er wat bedremmeld bij. "Ik schaam mij", bekent ze. "Ik voel mij een huisjesmelker, want dit zijn mensonwaardige omstandigheden. Om dit grondig te renoveren, zijn echter tienduizenden euro's nodig. Geld dat ik niet heb." Het geweten van de Vlaamse knaagt. "Het andere appartement laat ik bewust leeg staan. Ik verlies er geld door - want de gemeenschappelijke kosten voor het appartementsblok blijven binnenlopen - maar dat kan me niet schelen. Liever dat dan een arme sukkelaar in zo'n krot steken." Het dametje in het andere appartement laat ze noodgedwongen zitten. "Ze woont al 20 jaar in deze wijk en kan zich geen verhuis veroorloven."

Wirwar van vennootschappen

In de zomer van 2018 was Liesbeth - arts van opleiding - ten einde raad. "Ik sloeg mezelf voor het hoofd: hoe kón ik zo stom zijn?" De verslagenheid maakte echter snel plaats voor verbetenheid. Liesbeth wou terugvechten. Ze sprak met een advocaat en ontdekte dat in Duitsland al meer dan twintig jaar mensen bedot worden met verkrot vastgoed. Er zijn al zoveel rechtszaken rond gevoerd dat er zelfs een term voor bestaat: Schrottimmobilie. Letterlijk vertaald: schrootvastgoed.

Een blik in één van de "gerenoveerde" panden. Beeld RV

De advocaat raadde Liesbeth aan om zoveel mogelijk gedupeerden te zoeken om samen een rechtszaak te starten. Een onmogelijke opgave, dacht ze. Tot de telefoontjes en e-mails binnenstroomden. Samen met enkele andere slachtoffers verzamelde ze vlotjes getuigenissen. "Toen we mensen opbelden en het woord 'Creadomus' lieten vallen, begonnen wildvreemden spontaan hun hele verhaal te vertellen."

Creadomus is de firma die het vastgoed in Duitsland aan de man heeft gebracht. Het is een Vlaamse vastgoedmaatschappij die bekendstaat voor zijn aparte investeringsformules. Creadomus biedt onder meer hotelkamers en parkeerplaatsen te koop aan, maar ook tweede verblijven in Frankrijk en investeringsvastgoed in Duitsland. De firma wordt geleid door Pieter Depoortere, maar is eigendom van de familie Debucquoy. Het vermogen van de West-Vlaamse familie werd in 2015 door de website 'De Rijkste Belgen' nog geschat op 50 miljoen euro. Vandaag is dat mogelijk nog meer, want de broers Jonathan en Jochen Debucquoy hebben de voorbije jaren een wirwar aan vennootschappen opgericht waarmee ze vastgoed slijten. Chateau Residences, Holiday Suites, Twin Properties, Creadomus... De lijst is eindeloos en divers, maar achter de schermen trekt uiteindelijk één en dezelfde familie aan de touwtjes.

'Oef, ik ben niet alleen'

Liesbeth besefte in 2018 dat ze voor een schier onmogelijke strijd stond, maar hield het hoofd koel en dokterde een plan uit. Samen met andere gedupeerden richtte ze een vzw op. Ze verzamelde in geen tijd 160 Vlamingen die bereid waren om met haar het gevecht aan te gaan tegen de schatrijke Debucquoys. Heel toepasselijk doopten ze de vzw 'Samen Sterk!'.

"Liesbeth is onze redding geweest", zegt Guido Van Nieuwenhuyse uit Tremelo terwijl hij de rem van zijn rolstoel vastklikt. Zijn handicap is een gevolg van een werkongeval. Guido is samen met 73 andere Vlamingen naar Bielefeld gereisd om er de eerste zitting van de rechtszaak tegen Creadomus bij te wonen. "Het is onvoorstelbaar wat Liesbeth in de zomer van 2018 in gang heeft gezet. We waren allemaal slachtoffers, maar we wisten het niet van elkaar en niemand had de moed om de handschoen op te nemen tegen zo'n grote, rijke firma." En toen belde iemand van 'Samen Sterk'. "Op de allereerste vergadering van de vzw stond ik versteld van het aantal slachtoffers. Ik voelde opluchting: 'Oef, ik ben niet alleen!'"

Liesbeth reisde voor het proces naar Duitsland met 72 andere slachtoffers. Sommige zijn zo beschaamd dat ze niet herkenbaar in de krant willen. Beeld Jan De Meuleneir/Photo News

De schaamte zit diep bij de gedupeerden. Allemaal hebben ze tienduizenden euro's in de Duitse krotten gestoken en begrijpen ze nog steeds niet hoe ze zich zo in de luren konden laten leggen. Velen willen liever niet op de foto. "Niemand weet dat ik hier ben en dat wil ik zo houden", zucht een bejaarde vrouw uit het Antwerpse. Ze heeft meer dan 100.000 euro in twee krotten gestoken. "Zelfs mijn kinderen weten dat niet. Ik durf hen niet vertellen dat ik hun erfenis heb vergooid." Ze schuifelt snel weg als de fotograaf in de buurt komt. "Voor mij gaat het om 300.000 euro", vertelt Tom De Grauwe uit Lochristi. Hij voelt geen gêne meer en poseert met opgestoken duim terwijl hij het gerechtsgebouw binnenrolt. Tom is al sinds zijn jeugd verlamd na een tragisch auto-ongeluk waarin hij ook zijn beide ouders verloor. Zijn hele leven heeft hij ijverig gespaard en dat geld wou hij een drietal jaar geleden 'activeren'. De dag dat twee heren van Creadomus aan zijn deur stonden, dacht hij geluk te hebben. "Ze toonden mij een glimmende brochure over Duits vastgoed. Zorgeloos investeren, noemden ze het. Ze vertelden dat de Duitse huurdersmarkt immens was, waardoor je vrij goedkoop appartementjes kon kopen die je dan makkelijk kon doorverhuren. Zij zouden voor een goede beheerder zorgen. Iedere maand zou ik het huurgeld ontvangen en ieder jaar zou mijn vastgoed in waarde stijgen. Het klonk zó mooi."

Intimiderend

Tom - toen 29 jaar jong - twijfelde, maar werd zwaar onder druk gezet. "Ze kwamen meermaals langs en op het einde werd het zelfs intimiderend." De jongeman tekende finaal voor vier appartementen. Zonder dat hij ze ging bekijken. "Ze toonden foto's van een modelappartement en beloofden dat alles op exact dezelfde manier gerenoveerd zou worden. Ik geloofde hen. Stom, natuurlijk." Al snel merkte Tom dat het beloofde huurgeld achterwege bleef en dat er onverwachte facturen binnenliepen. "Kosten voor allerlei herstellingen, gemeenschappelijke diensten... Het hield niet op." Bovendien had Tom, net als alle andere gedupeerden, amper door dat ze enkel het zogenaamde 'Erbbaurecht' (een soort 'recht van opstal') hadden gekocht en dus geen volle eigenaars waren van de appartementen. Dat zet de waarde serieus onder druk. Het was pas toen Tom gecontacteerd werd door de vzw en naar de eerste vergadering trok, dat hij besefte in welke nachtmerrie hij écht was beland.

Zelfs kankerpatiënten

In de rechtszaal in Bielefeld zien we mensen van alle rang en stand. "Ze hebben in alle lagen van de bevolking mensen geronseld", knikt Liesbeth. "En ze deinsden nergens voor terug. Van mensen in een rolstoel tot kankerpatiënten: ze verkochten hun krotten aan iedereen. Ze mikten vooral op kleine spaarders. Mensen met een appeltje voor de dorst of een kleine erfenis."

De gedupeerden vertellen allemaal dezelfde verhalen over hun 'zorgeloze investering'. Onverwachte kosten, huurgeld dat achterwege blijft en appartementen die slechts een fractie waard zijn van wat ze ervoor betaald hebben. Over Creadomus hebben ze niks goeds te vertellen. Ze hekelen de gladde verkopers die hen onder druk zetten en de trucs die men uithaalde om ervoor te zorgen dat mensen niet naar Duitsland reisden om hun appartementen te bekijken. En zelfs áls kopers in Duitsland op bezoek gingen, werden ze met een smoesje weggeleid naar een gerenoveerd modelappartement. Dat ze geen volle eigenaar werden van de appartementen, maar enkel een 'Erbbaurecht' voor 99 jaar kochten, was voor velen ook niet duidelijk. "Ze hebben ons voorgelogen en misleid", vindt Doris De Saegher uit Strombeek-Bever. "In hun brochure stond dat ze appartementen zouden afleveren met vernieuwde daken, ramen en verwarmingsketels. Klopt niks van." 

"Ik merkte pas dat mijn mama in geldnood zat toen er bij mij thuis soms zaken verdwenen. Koffie, kuisproducten... Mama kon dat niet meer betalen. Dat verdient ze niet op haar oude dag" Dochter van Doris De Saegher Beeld Jan De Meuleneir/Photo News

Doris is lange tijd erg kwaad geweest. Haar dochter Sylvie legt uit waarom. "Mama heeft een klein pensioentje waarmee ze moet rondkomen. Het appartement dat ze hier in Duitsland gekocht heeft met het geld dat ze had gekregen na de scheiding met mijn vader, is een molensteen rond haar nek. Laatst nog hebben mijn zus en ik een factuur van 1.300 euro moeten voorschieten omdat ze die niet meer kon betalen." Het zet al jaren een druk op de verstandhouding in de familie. "Mijn moeder was zo beschaamd in het begin, dat ze mij niet durfde te zeggen dat ze geldproblemen had. Ik merkte het pas toen er bij mij thuis soms zaken uit de voorraadkast verdwenen. Koffie, kuisproducten... Mama kon dat niet meer betalen. Dat maakt mij zo boos en verdrietig, want mama is een fiere, sterke vrouw. Ze verdient dit niet op haar oude dag."

90% te veel betaald

In Bielefeld trekken ze grote ogen als meer dan 70 Vlamingen het gerechtsgebouw binnenwandelen. In allerijl wordt de grootste rechtszaal vrijgemaakt. Ook de rechter is zichtbaar onder de indruk. De advocaten van Creadomus weten zich dan weer geen houding te geven als de klagers in rolstoelen en met rollators de zaal komen binnengedruppeld. "Dit hadden ze vast nooit verwacht", grijnst iemand na de zitting. "Een paar klagers kunnen ze wel aan, maar zo'n grote groep is ook voor hen erg lastig." Liesbeth merkt op dat het zo moet blijven. "Ze zullen vast nog proberen om ons uit elkaar te spelen, maar ik hoop dat we aan één zeel blijven trekken." De voorbije maanden heeft Creadomus al effectief verzoeningspogingen ondernomen. Ze boden gedupeerden aan om hun Duitse krotten in te ruilen voor andere 'interessante investeringsproducten', zoals hotelkamers of parkeerplaatsen. Uiteraard ook allemaal in handen van de familie Debucquoy. "We hebben daar eens goed mee gelachen", zegt Doris. "Alsof wij nog iets van hen zouden willen." De Duitse rechter is de gedupeerden gunstig gezind. Ze beslist dat er een onafhankelijke expert zal worden aangesteld die de appartementen moet waarderen. "Een overwinning", vindt Liesbeth. "Want in Duitsland is het zo dat de verkoop nietig wordt verklaard zodra je 90% te veel hebt betaald. En dat is bij ons zeker het geval." Het zou betekenen dat de 160 Vlamingen hun centen - samen dik 10 miljoen euro - nog terug zouden kunnen zien. Al blijft dat onzeker. "Met een rechtszaak weet je nooit."

Luid applaus

Liesbeth en haar lotgenoten zetten zich schrap voor een lange strijd. Ze zijn vastberaden om recht te laten zegevieren. "Met dit misdadig gedrag mogen ze niet wegkomen", klinkt het in de groep. Katy, als 21-jarige studente psychologie de jongste gedupeerde, ziet in de strijd een maatschappelijke dimensie. "Ik begrijp niet hoe de mensen achter Creadomus dit hebben kunnen doen. Ze zuigen mensen uit de middenklasse leeg om een zoveelste Porsche of Ferrari te kunnen kopen. Ik vind dat zeer erg. Met zulke mensen mogen we geen medelijden hebben." Het is net die bredere context die Liesbeth motiveert om door te gaan. "Dit gaat om veel meer dan geld. Het gaat om gewone mensen die de dupe geworden zijn van gehaaide zakenmannen. Veel mensen zijn door een diep dal gegaan. Voor hen wil ik blijven vechten." Op de trappen van het gerechtsgebouw geven meer dan 70 mensen Liesbeth een luid applaus. Er wordt geknuffeld en gekust. Wat verdeeld werd door hebzucht, is verenigd door solidariteit. Samen sterk.

Vastgoedfirma: "Niemand misleid"

De advocaten van Creadomus wisten zich geen houding te geven toen de klagers in rolstoelen en met rollators in de zaal plaatsnamen. Beeld Jan De Meuleneir/Photo News

Creadomus, de firma van de steenrijke familie Debucquoy, ontkent de aantijgingen van de 160 klagers. De firma zegt dat het vastgoed in Duitsland op een correcte manier is verkocht. "Wij hebben onze kopers op geen enkel moment misleid." Volgens Creadomus was het iedereen duidelijk dat er geen nieuwbouw gekocht werd en viel dat onder meer af te leiden uit de lage prijs. De firma zegt ook dat eventuele tekorten opgemerkt konden worden tijdens een bezoek. "Wij proberen potentiële kopers zo goed mogelijk op voorhand te informeren over hun aankoop en bieden hen altijd de kans om het gebouw voor aankoop te gaan bekijken, waarbij zij ook de staat van de ramen of daken van het gebouw kunnen nagaan." Creadomus stelt tot slot dat het zich constructief opstelt en een verzoening nastreeft. (JBG)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234