Zondag 21/07/2019

Rode Duivels

16 jaar geleden zorgde Jamaicaanse ref voor Belgisch trauma: "Tijd voor revanche"

Wilmots raakt de rug van Roqué Junior en knikt binnen. Duwfout, oordeelt Prendergast. Beeld EPA

Zestien jaar geleden bezorgde scheidsrechter Peter Prendergast België een nationaal trauma tijdens de WK-match tegen Brazilië in 2002. De wonde is dicht, het litteken blijft. Terugblik op een spookduw, een afgekeurde goal en een Jamaicaan zonder schuldbesef.

In 2018 heten de Belgen een 'Gouden Lichting'.

In 2002 spreken de media van de 'Zwakste Generatie Ooit'. Van de 23 Rode Duivels spelen er twee bij Moeskroen en één bij STVV. Amper acht Belgen voetballen in het buitenland. Met aan het hoofd een bondscoach die nog voor het toernooi heeft getekend bij Standard - vraag maar aan de Spanjaarden welke gevolgen dat kan hebben.

Het verbaast niet eens dat de start van de Duivels ondermaats is. Het volk moppert na de 2-2 tegen Japan en de 1-1 tegen Tunesië. Tegenvallende prestaties die de doos van Pandora openen. Bondsvoorzitter Jan Peeters duwt de vinger in de wonde. "Wie niet kan winnen van Tunesië, hoort niet thuis op een WK."

Ondertussen bericht de pers over spanningen binnen de groep. Intimi van de Rode Duivels nemen de bevoorrechte relatie tussen aanvoerder Marc Wilmots en bondscoach Robert Waseige - smalend 'Marc Waseige en Robert Wilmots' genoemd - op de korrel.

De berichtgeving dat hij in slaap zou zijn gevallen tijdens de tactische bespreking van zijn assistent, doet Waseige af als "goedkope sensatie", maar laat diepe sporen na. Voor de laatste groepswedstrijd lassen de spelers een persboycot in.

Beeld EPA

Ondanks dat destructieve klimaat winnen de Rode Duivels wel met 3-2 van Rusland. De Belgen plaatsen zich voor de 1/8ste finale tegen het grote Brazilië.

"Alles wat voordien was gebeurd, konden we gebruiken als brandstof tegen Brazilië. Je mag die match een beloning noemen voor ons lijden voordien", zegt Robert Waseige zestien jaar na de feiten. "Het was een fantastische ervaring. Dat blijf ik vinden. Zelfs in de wetenschap van wat zou komen."

Op papier is België kansloos. De sambavoetballers van Brazilië wekken ontzag - het trio Ronaldo-Ronaldinho-Rivaldo doet watertanden, aangevuld met Cafu, Roberto Carlos, Juninho, Lucio. Een wereldploeg. Waseige, zonder vleugje ironie: "Maar wij hadden Yves Vanderhaeghe." Aanvaller Gert Verheyen herinnert zich wel dat de omstandigheden indruk maakten. "Wij waren de kleine 'Belgskes', zij het grote Brazilië. We speelden in Japan, maar héél het stadion kleurde geel. Alleen daarom al voelden we ons de underdog."

Beeld AP

Dochter van Bob Marley

De naam van de scheidsrechter op het wedstrijdblad doet geen belletje rinkelen. Peter Prendergast. Een Jamaicaan wiens grootste verdienste is dat hij getrouwd is met Sharon Marley, dochter van Bob.

"We kenden hem niet", zegt Waseige. Maar zijn houding voor de wedstrijd doet wel meteen wenkbrauwen fronsen. In de spelerstunnel spreekt Prendergast de spelers toe. In zijn speech maakt hij vooral oogcontact met de Belgen. De boodschap is duidelijk: de ref heeft altijd gelijk. Verheyen: "Ik vond hem al van het begin een rare man."

Beeld PHILIPPE CROCHET/PHOTO NEWS

Al vroeg in de wedstrijd voelen de Belgen dat de balans bij twijfelgevallen wel heel snel in de richting van de Seleçao helt. Maar de Belgen klagen amper. Waarom zouden ze? Met of zonder hulp van de ref: ze spelen goéd. Mbo Mpenza lobt de bal naar de winkelhaak. Wilmots zoekt zijn vierde goal in vier WK-matchen.

Die had er ook altijd moeten komen, tien minuten voor rust. Jacky Peeters zet voor. Wilmots kiest positie, troeft Roqué Junior af, streelt de rug van de Braziliaanse verdediger en knikt binnen. Maar nog voor de bal over de lijn gaat, heeft Prendergast al gefloten. Geen goal. Peeters: "Ik krijg nog altijd rillingen als ik aan die fase terugdenk."

Beeld VRT

Te beschaafd?

De Rode Duivels zijn met verstomming geslagen door de beslissing van Prendergast. Onder normale omstandigheden zou de hele ploeg de ref belagen. Wat handgebaren, hier en daar een vragende blik, that's it.

"Misschien zijn we op dat moment te beschaafd gebleven", zegt Peeters. Ouderdomsdeken Danny Boffin heeft daar spijt van. "We zijn toen genaaid. Ik heb het zien gebeuren vanaf de bank. Natuurlijk hadden we moeten reageren. Als je na zo'n fase met z'n tienen rond de ref gaat staan, wéét hij dat hij een grote fout heeft gemaakt. Maar wij wilden blijkbaar vooral geconcentreerd blijven. Terwijl het niet altijd slecht is om druk uit te oefenen."

Marc Wilmots vertelde aan 'Belga Sport' dat hij Prendergast na de eerste schok wél de volle laag heeft gegeven: "Ik heb nog nooit iemand zo uitgescholden als hem tussen minuut 40 en 43. Ik had hem op z'n gezicht kunnen slaan."

Veel indruk maakt het niet op de Jamaicaan. Ook in de jaren na het incident zou Prendergast bij hoog en laag blijven beweren dat hij het bij het rechte eind had. Dat de herhalingen vanuit 24 verschillende camerastandpunten geen fout aantonen? Bijzaak.

Beeld PA Images

Waseige: "Had de videoref toen al bestaan, we waren misschien tot in de kwartfinale geraakt." In zijn stem klinkt geen spijt. Niet eens frustratie. "Dat is sport, mijn vriend. Wat voor zin heeft het om er nu opnieuw kwaad door te worden?" Verheyen: "Stel dat die fase vandaag beoordeeld wordt: weet jij wat ze zouden zeggen? Ik vond het geen fout van Wilmots. Maar in het 'kot' van de VAR kunnen ze er heel anders over denken."

Rivaldo en Ronaldo

In plaats van 1-0 voor de Rode Duivels zet Rivaldo na driekwart wedstrijd de Brazilianen op voorsprong. De veer is gebroken. In de slotfase maakt Ronaldo het helemaal af. 2-0 en exit België na een heroïsche prestatie.

Niet slecht voor de 'Zwakste Generatie Ooit'.

"Ik moet eerlijk zijn: ik heb nog heel lang het gevoel gehad dat we nooit iets hadden kunnen rapen tegen Brazilië", zegt Verheyen. "Pas toen ik die wedstrijd enkele jaren geleden voor het eerst herbekeek, besefte ik: we hadden écht kunnen winnen. Maar goed: op het moment zelf konden we wel leven met de uitschakeling. (lacht) Na onze eerste ronde waren we al blij dat we konden thuiskomen zonder dat er tomaten naar onze kop vlogen."

Beeld Getty Images

De Duivels van nu: "Tijd voor revanche" 

Eden Hazard:
(lacht) "Er had toen al een videoref moeten zijn. Dat doelpunt van Marc Wilmots bij 0-0 was toch geldig? Ik was een jaar of 11, ik had toen examens, maar thuis was ik toch aan het kijken. Het is tijd om nu revanche te nemen voor die uitschakeling."

Thibaut Courtois: 
"Een deel van die match heb ik op school gezien - ik zat in het vijfde leerjaar of zo. Ik herinner me het wedstrijdverloop, met die goal van Wilmots. We hebben een rekening openstaan. Al zijn de omstandigheden wel anders. Nu moeten we geen schrik hebben."

Toby Alderweireld: 
"'t Is te lang geleden om nu nog echt te spelen, maar toch: het is wel de bedoeling om onze herkansing te grijpen. België speelde goed toen, hé, in mijn gedachten gingen we onverdiend eruit. Al was het maar omdat de ref die 1-0 onterecht afkeurde."

Adnan Januzaj: 
"2002? (blaast) Echt waar, daar herinner ik me niets meer van. Ik was nog jong, hé. Amper zeven. Ach, we moeten gewoon aan 120 procent beginnen, willen we Brazilië in de problemen brengen vrijdag."

Nacer Chadli: 
"Ik snap nog altijd niet waarom de scheidsrechter besloot om een overtreding te fluiten bij die kopbal van Wilmots. De Rode Duivels waren geweldig die dag, in mijn ogen moesten ze onverdiend naar huis. Ik weet nog dat ik ergens in Luik stond te supporteren toen." 

Beeld BELGA

Prendergast: "Videoref zou zelfde beslissing genomen hebben"

"Proficiat met jullie kwartfinale. 'You did a good job'." Peter Prendergast (54) volgt het mondiale voetbal nog steeds op de voet vanuit Jamaica. Daar heeft hij al dertig jaar een eigen bedrijf in distributie en financiën. "Ah, je belt voor de duw van Wilmots op Roque Junior. (lacht) Ik zal de uitleg nog eens doen, 'in the interest of the game.' Ik sta nog steeds achter die beslissing. Waarom niet?" 

"Ik zal jou eens een vraag stellen. Ken jij Marc? Zou hij achter de scheidsrechter lopen, mocht die niet de juiste beslissing genomen hebben? Ik denk het wel. Kijk gewoon naar zijn lichaamstaal op het moment dat ik de goal afkeur. Zijn hoofd gaat naar beneden en hij wandelt weg. Zou jij dat doen als je weet dat de beslissing fout is en dat je doelpunt tegen een ex-wereldkampioen wordt afgekeurd....?" (denkt na) "Aan de rust hebben we even gepraat. Toen heb ik hem duidelijk gezegd. 'Come on Marc, a push is a push.' Met de videoref zou ik dezelfde beslissing genomen hebben. De VAR was niet nodig geweest." 

Zelf fluiten doet Prendergast niet meer. "Ik ben enkel FIFA-instructeur. Of ik het voorbeeld van Wilmots gebruik voor de huidige scheidsrechters? Neen, tenzij ernaar gevraagd wordt. Dan zeg ik dat het een moedige beslissing was, dat je goed moet kijken naar de fouten die weg van de bal gebeuren én hoe ik erin geslaagd ben om die fase te zien. 't Is niet de eerste keer dat een controversiële beslissing achteraf juist blijkt te zijn." 

België denkt er nog altijd anders over. Prendergast lacht. "Succes in jullie volgende match."

Beeld AP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden