Maandag 20/05/2019

Reportage Stille mars tegen seksueel geweld

15.000 mensen betogen tegen seksueel geweld: ‘Als dit nu geen prioriteit wordt, weten wij het ook niet meer’

De dood van Julie Van Espen heeft zeker 15.000 mensen bijeengebracht in Antwerpen om met een stille mars te protesteren tegen seksueel geweld. Beeld Tim Dirven

Het moet lang geleden zijn dat verontwaardiging zo oorverdovend stil klonk. In de mars tegen seksueel geweld in Antwerpen, die 15.000 mensen op de been bracht, liepen sommigen met betraande ogen, anderen met een kwade of net hoopvolle blik op oneindig. Maar wat iedereen deed, was zo’n negentig minuten lang zwijgen. ‘Nu moeten de politici ons toch gehoord hebben?’

“Ssst! Merciekes. Maar, euh, toch ssst!” Het is even wennen voor de man met geel hesje die zondag samen met een 200-tal andere stewards en de politie helpt om de mars tegen seksueel geweld in goede banen te leiden. 

Wanneer de stoet zich aan het station Antwerpen-Centraal in beweging zet, beginnen toeschouwers die aan de kant van de Meir staan te kijken spontaan te applaudisseren. Ze weten hoe de zeven organisatoren van de mars, allemaal piepjonge mensen die de moord op Julie Van Espen aangrijpen om seksuele agressie hoog op de agenda te zetten, dit in krap vier dagen op poten hebben gezet. En hoe belangrijk hun boodschap is.

Trots

“Ik vind het heel erg om te zeggen, maar eindelijk trekken mensen hiervoor de straat op. Ik ben trots op hen”, zegt een oudere dame die toekijkt en klapt wanneer de zeven aan de kop van de mars passeren. Ze dragen allemaal een lichtroze sweater met daarop #Enough. Sommigen houden witte bloemen vast.

Maar de bedoeling is dus stilte.

De applausjes, ook verder tijdens de tocht richting de Schelde, worden telkens snel weer opgeborgen. Je kunt een speld horen vallen. Nergens gaat een gsm af. Wanneer een meisje een lange hoestbui krijgt, uit niemand enige ergernis. Van overal krijgt ze water en keelpastilles toegestopt. Alleen het cyclische gedreun van een politiehelikopter rijt de stilte aan flarden.

Beeld Tim Dirven

Ook de symbolische stilte valt op. Geen vlaggen, politieke of andere slogans, en slechts zeer uitzonderlijk iemand met een spandoek. “We worden pas gehoord, wanneer we worden vermoord”, zo leest een van de grotere.

Te herkenbaar

Op het kartonnen bordje van Flo Van Wolput (18) staat: ‘#Enough”. “Daarom ben ik hier”, zegt de studente in fuchsia broekpak. Om met de pers te spreken, wil ze wel even de stilte doorbreken, maar dan op gedempte toon.

“Het verhaal van Julie is te herkenbaar voor velen”, zegt ze. “Ik loop naar huis met mijn sleutel als een wapen in mijn hand. Op mijn dagelijkse fietstocht naar de les is het niet uitzonderlijk dat vijf mannen me benaderen. Ik en mijn vriendinnen worden al vanaf ons twaalfde geconfronteerd met mannen die aanspraak maken op ons lichaam. Ik studeer rechten en weet nu hoe de Witte Marsen (in reactie op de zaak-Dutroux, red.) verbetering brachten bij justitie. Maar meer is nodig. Vooral de mentaliteit moet anders. De agressie tegenover vrouwen wordt nu geminimaliseerd.”

Beeld Tim Dirven

Haar vriendin Anastazia Vojinovic (19) beaamt. “Ik voel me niet veilig op weg naar mijn kot in Gent, want ook ik word te vaak benaderd door mannen”, zegt de studente psychologie. “Maar je krijgt moeilijk uitgelegd hoe akelig dat voelt. Zelfs mijn vriend begrijpt dat niet altijd goed.”

Weinig jonge mannen

Precies daarom zijn de jeugdvrienden Dimitri Lopes en Olivier Gelaude (25) hier. “Ik zie hier nauwelijks jonge mannen”, zegt Dimitri. “Maar wij willen net aan vrouwen tonen dat we er voor hen zijn. Wij hebben ook een vriendin, zussen, moeders. En wij willen naar hen luisteren en hen beschermen, zorgen dat ze zich wel veilig voelen.”

Onder hun mannelijke vrienden wordt er nauwelijks over gesproken. “Ook dat moet anders, want wij weten dat die vele vrouwen niet overdrijven”, zegt Olivier.

Ondertussen is de stoet aangezwollen tot 15.000 mensen. Een eerste groep wurmt zich door de smalle straatjes richting kaaien.

Anne De Winter (56) loopt huilend tussen de massa. “Ik kom uit het dorp van Julie”, zegt ze met gesmoorde stem. “Ik voel me zo machteloos. En kwaad. Hoe kan justitie toch zo veel steken laten vallen?”

Beeld Tim Dirven

Op het Steenplein, vlak bij de rivier, komt de mars tot stilstand. Maar het laatste half uur blijft iedereen stilstaan. In de stralende zon. En met enkel uitzicht op andermans rug. Slechts een enkeling haalt een smartphone boven, zoals de oudere man die krampachtig een foto probeert te maken van Goedele Liekens.

Vreselijke verhalen

Klimaatactiviste Kyra Gantois is een van de bekende koppen. Ze draagt een witte roos. “Ik maakte ook seksuele agressie mee. Ik moest hier zijn. Er is vandaag (zondag, red.) ook een klimaatmars in Brussel, maar dit gaat nu voor. Ik zou zelfs niet weten hoe het met onze mars is”, fluistert ze.

Als afsluiter spreken de organisatoren de mensenzee toe. “Maak hier een prioriteit van. Zet in op preventie, verandering van mentaliteit, hulpverlening en opvolging van daders en slachtoffers”, zegt Eline Van Hooydonck in de boodschap aan het beleid.

De jongeren in hun roze truien voegen eraan toe dat ze sinds hun initiatief ‘overspoeld’ zijn door verhalen van “brutale verkrachtingen, incest, misbruik door bekenden”. “Ik hoop dat die vele mensen zich nu niet meer schamen en wegstoppen”, zegt Ayke Gubbels. “Er zijn al minstens 15.000 anderen die zouden luisteren.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.