Donderdag 14/11/2019

Klimaatprotest

15.000 betogers voor het klimaat, dankzij of ondanks de gewenning?

In Brussel stapten zo’n 15.000 betogers mee in de klimaatmars, wereldwijd waren ze met miljoenen. Beeld Tim Dirven

15.000 klimaatbetogers trokken vrijdag door de Brusselse straten. Een verdubbeling van het aantal demonstranten net voor de zomer, maar slechts een fractie van de monsteropkomst begin dit jaar. Een signaal van de klimaatmoeheid, of net niet?

Plus chaud que le climat”, “We are unstoppable, another world is possible” en aanverwante slogans weergalmden vrijdagnamiddag weer door de straten van Brussel. En dat was al een tijdje geleden. De laatste grote klimaatbetoging dateert al van voor de zomervakantie. Zo’n 15.000 mensen lieten daarvoor werk en school voor wat het was, en trokken de straat op. 

“We blijven overtuigd”, zegt Brusselaar Vincent (60) met een brede glimlach. “De voorbije zomer was weer abnormaal heet, dat hebben we allemaal gevoeld. Veel duidelijker kan het signaal van de planeet toch niet zijn? We blijven protesteren, tot de politiek in actie schiet.” Julie (30) volgt haar stadsgenoot. Zij was er vrijdag voor het eerst bij. Waarom? “Voor haar”, wijst ze naar de kinderwagen waarin haar zes maanden oude dochtertje ligt. “Ik wil dat ze een goede toekomst tegemoetgaat. De mensen zijn dit onderwerp helemaal niet beu. Als ze iets beu zijn, zijn het de politici die niet willen luisteren.”

Eenzelfde geluid is te horen bij de jonge vrouw helemaal vooraan de betoging: Anuna De Wever. “We beginnen aan ons tweede seizoen. Vanaf nu gaan we maandelijks spijbelen voor het klimaat, in plaats van wekelijks. Dat vullen we aan met andere, concrete acties. Er zijn hier heel veel mensen die willen dat er iets verandert. Het draagvlak was nooit groter. We geven niet op.”

5.000 betogingen 

De betogers klinken strijdvaardig en dat was niet alleen in Brussel het geval. Na een oproep van het intussen iconische klimaatmeisje Greta Thunberg schoot zowat heel de wereld in gang. Van Sydney tot Seoel, van São Paulo tot Berlijn, van Brussel tot New York, wereldwijd werden in meer dan 150 landen ruim 5.000 evenementen op poten gezet in naam van het klimaat. Ze lokten alles samen miljoenen de straat op – om de verzamelde stem nog eens te laten horen, in aanloop naar de VN-klimaatconferentie die maandag in New York begint.

Beeld Tim Dirven

Het wereldwijde miljoenenpubliek lag binnen de lijn van de verwachtingen. Wat de opkomst in Brussel zou geven, was op voorhand minder duidelijk. Toen Youth for Climate zo’n jaar geleden op het voorplan kwam, schoot de beweging als een komeet omhoog. Het spijbelleger groeide week na week en de grote klimaatmars in januari werd een ongezien succes. Ruim 70.000 betogers trotseerden het druilerige weer. Door die inzet kwam het klimaat helemaal bovenaan de maatschappelijke agenda te staan. Bovendien kreeg de beweging steeds meer steun uit verschillende hoeken. Denk maar aan Sign For My Future, het platform dat ook bedrijfsleiders aan boord haalde. 

Geen groene golf

Toch is up niet the only way. Na een aantal maanden leek er wat sleet te zitten op de beproefde formule. In mei was er de Global Strike for Future, een finale klimaatbetoging net voor de gemeenteraadsverkiezingen. Toen telde de politie 7.500 betogers, slechts een tiende van de grote manifestatie in januari. De stembusgang zelf was evenmin een succes voor de klimaatbeweging. De verwachte groene golf bleef uit.

Na de verkiezingen verdween de beweging wat meer uit beeld. Als die al in het nieuws kwam, was dat vooral met randzaken. Op Pukkelpop werd Youth for Climate uitgejouwd door een deel van het publiek en kort daarna verliet medeoprichter Kyra Gantois de beweging. De onderlinge ruzie werd deels op straat gevoerd. Ook dat deed er weinig goed aan. Het was misschien niet bang maar wel bezorgd afwachten wat een nieuwe betoging teweeg zou brengen.

Pretbedervers

Jan, een frisse vijftiger uit West-Vlaanderen, deelt die zorgen. Hij wuift de betogers toe met een bordje waarop twee woorden staan: ‘Hou vol’. “Klimaatmoeheid? Ik vrees het wel. Ik voel het als ik erover praat met vrienden, kennissen, collega’s. Het staat bij veel mensen niet op het voorplan. Je wordt toch snel als pretbederver bestempeld. Een heel spijtige zaak. Daarom wil ik die jonge gasten hier steunen. Ze krijgen soms de wind van voren, maar het is heel straf wat zij doen.”

Beeld Tim Dirven

Ook professor milieu- en energierecht Kurt Deketelaere (KU Leuven) ziet de tekenen van gewenning opduiken. “De klimaatbetogingen hebben zeker effect gehad, maar misschien zelfs wat contraproductief. Ik vind het nog steeds een prachtig initiatief van die jonge mensen, maar hun overdrive heeft misschien wat apathie gecreëerd. Al is dat zeker niet alleen hun schuld. Het komt ook voor die opeenvolging van klimaattoppen waar toch niets wordt beslist. De mensen worden dat misschien wat beu.”

Bestaat er dan nog een uitweg voor die apathie? Absoluut, denkt Deketelaere. Maar eenvoudig wordt het niet. “We moeten vooral concrete en realistische doelen vooruitschuiven. We hebben geen opbod nodig aan normen die nog een paar procent extra strenger moeten worden, of sneller worden gerealiseerd. Dat zal in de praktijk niets veranderen. Concrete, juridisch bindende akkoorden, dat hebben we nodig.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234