Maandag 06/12/2021

14 personen en 8 bedrijven in verdenking voor Gellingen

Raadkamer buigt zich vier jaar na explosie over verantwoordelijkheidsvraag

De raadkamer van Doornik boog zich gisteren voor het eerst over de gasramp in Gellingen. 14 personen en 8 bedrijven zijn in verdenking gesteld voor de vernietigende explosie die in de zomer van 2004 24 mensenlevens eiste. Pas rond het einde van het jaar zal de raadkamer beslissen wie voor de strafrechter moet verschijnen.

door jeroen verelst

GELLINGEN l De slachtoffers en hun nabestaanden zijn opgetogen dat er ruim vier jaar na de ramp eindelijk schot in de zaak komt. Maar op een definitieve uitspraak over wie schuld treft aan de explosie in Gellingen is het waarschijnlijk nog eens drie, vier jaar wachten.

Gellingen, 30 juli 2004. Even voor negen uur ontploft op het gloednieuwe bedrijventerrein een gasleiding. Op het terrein zelf is de ravage enorm. Bedrijfsgebouwen storten in, de explosie slaat een gigantische krater in de grond. Op de snelweg die langs het bedrijvenpark raast, smelten passerende auto's door de enorme hitte. Vierentwintig mensen komen om bij de gasramp. Onder hen verschillende brandweermannen die bezig waren het gaslek te dichten. Nog eens 132 mensen raken gewond, heel wat slachtoffers blijven voor het leven getekend. De laatste gewonde mag pas een jaar later het brandwondencentrum van Neder-Over-Heembeek verlaten.

Het onderzoek naar de gasramp toonde al snel aan dat het lek werd veroorzaakt door graafwerken rond het bedrijf Diamant Board. Een arbeider sloeg al eind juni een gat in de gasleiding met een graafmachine. De man is een van de veertien personen die door het parket van Doornik in verdenking is gesteld. Ook de aannemer waarvoor hij werkte, moet net als zeven andere bedrijven voor de raadkamer verschijnen.

Het expertenrapport stelt dat de gasramp op verschillende momenten vermeden had kunnen worden. Het liep al fout bij de aanleg van het industrieterrein. Onder het gebied, dat altijd landbouwgrond was geweest, liepen twee grote gaspijpleidingen. Niet iedereen op het industriepark wist dat, op heel wat plannen was geen spoor te bekennen van de ondergrondse leidingen. Na de ramp kwam netbeheerder Fluxys onder vuur te liggen omdat het overzicht van de gasleidingen bijzonder warrig en her en der fel verouderd is.

Toen de arbeider de gasleiding raakte met zijn graafmachine haalde hij zijn ploegbaas erbij. De speurtocht naar schade leverde niets op. Einde verhaal. Het was dus niet nodig om de specialisten van Fluxys erbij te roepen. Het onderzoek na de explosie toonde aan dat de gasleiding over een afstand van vijftig meter beschadigd was geraakt door de graafwerken.

Fluxys, zich van geen kwaad bewust, verhoogde een maand later de druk op de gasleiding. De pijp barstte, met het bekende catastrofale resultaat. Rudi Plaitsier, de werknemer van Diamant Board die op 30 juli om 6.40 uur 's ochtends als eerste aan het bedrijf arriveerde, rook onmiddellijk de gasgeur. Samen met zijn collega Ivan Van der Stockt spande hij de plek met touwen af en verwittigde hij het Brusselse hoofdkwartier van Diamant Board. Pas anderhalf uur later werd uiteindelijk de brandweer van Aat verwittigd, die op haar beurt Fluxys optrommelde. Te laat. 'Ontdekker' van het lek Plaitsier riskeert een vervolging door de strafrechter, zijn collega Van der Stockt kwam om bij de ontploffing.

De raadkamer van Doornik moet nu oordelen welke personen en bedrijven zich voor de strafrechter moeten verantwoorden voor de gasramp. Een beslissing is nog niet voor morgen. Pas rond de jaarwisseling wordt duidelijkheid verwacht. Gisteren was de eerste, puur procedurele zitting van de raadkamer. De komende maanden volgen nog 22 zittingen. Om de 600 burgerlijke partijen en hun 150 advocaten te kunnen herbergen is het gerechtshof van Doornik veel te klein. Als noodoplossing huurde de Belgische staat voor 34.000 euro de expohallen van Doornik.

Voor de eerste zittingsdag bleken die nog veel te groot. Omdat er vooral praktische afspraken werden gemaakt voor de volgende zittingen daagden nog niet veel burgerlijke partijen op. Ze spaarden hun krachten liever voor de verdere afwikkeling van de rechtsgang. Het zal nodig zijn, want een vonnis in eerste aanleg komt er vermoedelijk pas in 2012. "En aangezien er tussen de in verdenking gestelde partijen grote en rijke vissen als Electrabel en Fluxys zitten, is de kans reëel dat ze tegen een eventuele straf nog eens in beroep gaan", vreest een van de advocaten.

Toch tonen de slachtoffers zich opgelucht dat er beweging komt in het dossier. "Eindelijk vooruitgang, meer dan vier jaar na de ramp", reageert David Da Palma, die zware brandwonden in het gezicht overhield aan de explosie. "We hebben zelf weinig invloed op de rechtsgang, maar het is belangrijk dat de verantwoordelijken voor de ramp worden aangeduid. Het zal ons benieuwen hoe ze zich gaan verdedigen, of ze hun verantwoordelijkheid zullen aanvaarden of er alles aan zullen doen om de dans te ontspringen."

Op de eerste zittingsdag van de raadkamer sprong vooral de aanwezigheid van Bruno Van Grootenbrulle in het oog. Het PS-kamerlid was tot juni burgemeester van Aat, maar nam ontslag om zich voor te bereiden op het proces over de gasramp in deelgemeente Gellingen. Van Grootenbrulle nam zelf het initiatief om zijn parlementaire onschendbaarheid te laten opheffen, kwestie van de rechtszaak niet nog verder nodeloos te vertragen.

Het is nu aan raadkamer Doornik om te oordelen wie zich voor strafrechter moet verantwoorden voor gasramp

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234