Zaterdag 16/10/2021

Psychologie

12 'slechte' gewoontes die je geluksgevoel heimelijk naar beneden halen

null Beeld THINKSTOCK
Beeld THINKSTOCK

'Gelukkig zijn' is vaak het resultaat van de manier waarop we intern tegenover het leven staan. Tal van 'onhebbelijke' gewoontes en gebruiken kunnen ons geluksgevoel dan ook heimelijk sabboteren. Voor een grotere mentale balans schuif je deze twaalf gewoontes voortaan dan ook beter aan de kant.

Ongeluk en depressieve gevoelens worden vaak uitgelokt door dingen die zich voordoen in onze omgeving of die ons 'overkomen': een familielid dat overlijdt, een relatie die stukloopt of een carrière die gefnuikt wordt. Toch is 'gelukkig zijn' vaak ook een kwestie van instelling en attitude. De manier waarop we ons leven leiden, de keuzes die we maken en met welke ogen we naar onszelf en naar de wereld kijken, heeft een enorme invloed op hoe we ons voelen.

Ook tal van dagelijkse activiteiten en gewoontes hebben een grotere impact op ons geluksgevoel dan we beseffen. Wil je je eigen geluk niet voor de voeten lopen, laat je deze twaalf gewoontes voortaan dan ook beter achterwege.

1. Je spendeert te veel tijd op 'Fakebook'

Je zou ze onderhand wel op één hand kunnen tellen, de mensen die zich nog geen profiel op een of andere sociale netwerksite hebben aangeschaft. Toch blijkt het gebruik ervan ons geluksgevoel niet meteen ten goede te komen. Uit een onderzoek van Ethan Kross aan de Universiteit van Michigan blijkt dat hoe vaker mensen op Facebook inchecken, hoe ongelukkiger ze zijn. Een van de verklaringen voor dat opmerkelijke verschijnsel is dat Facebook en Twitter door veel mensen handig gebruikt worden om aan 'image-buiding' te doen: aan de hand van foto's, hashtags en statusupdates wordt er een ideale versie van zichzelf neergezet. Dat uitermate hoog #yolo-gehalte steekt anderen de ogen uit, en doet hen al eens twijfelen aan de kwaliteiten van hun eigen bestaan.

Zo zouden vrouwen op basis van Facebookfoto's gestimuleerd worden iets aan hun uiterlijk (haar, gezicht of huid) te veranderen en zou het medium ook onvrede over het eigen lichaam en gewicht teweeg brengen.

null Beeld THINKSTOCK
Beeld THINKSTOCK

2. Je vergelijkt jezelf te veel met anderen

Al dat Facebook-ongeluk is in feite niet meer dan de jammerlijke uitvergroting van een andere, zeer kwalijke menselijke neiging, namelijk de gewoonte om onszelf voortdurend met anderen te vergelijken. Volgens filosoof en oprichter van The School of Life, Alain de Botton dé bron voor heel wat ongeluk. "Mensen gaan zichzelf vergelijken met mensen uit hun omgeving, omdat ze die informatie nodig hebben om hun eigen positie binnen de maatschappij te bepalen", zegt hij.

Wanneer we het dan - in onze eigen ogen - minder goed doen dan de mensen uit onze omgeving, heeft dat natuurlijk negatieve gevolgen voor onze eigenwaarde en ook ons geluk.

null Beeld THINKSTOCK
Beeld THINKSTOCK

3. Je werkt louter voor het geld

We leven in een maatschappij waarin economische functie en materiële welvaart vaak dienst doen als de maatstaven bij uitstek om te bepalen of iemand al dan niet een 'succesvol' en waardevol leven leidt. Onder invloed van dat dominante beeld blijken veel mensen dan ook geneigd hun carrière en werkend leven af te stemmen op het geld dat ze ermee verdienen. Dat uitgangspunt blijkt echter niet meteen een succesformule voor geluk. "Omdat materiële welvaart en het uiterlijk vertoon daarvan geen waarden zijn die vanuit onze kern komen, maar ons opgedrongen worden door de omgeving, brengt het behalen ervan ook geen waarlijke vervulling met zich mee", zegt De Botton in een TED-talk over het onderwerp.

Tot die conclusie kwam ook Erich Kirchler hoogleraar psychologie aan de universiteit van Wenen. Na een reeks van experimenten stelde hij vast dat niet de economische rijkdom die een job met zich meebrengt, maar wel de persoonlijke voldoening een grotere factor voor mentaal geluk is. Zijn advies luidt dan ook: 'Zoek een baan die betekenisvol is voor jezelf en voor de maatschappij.' (Leo Bormans, Geluk, The World Book of Happiness, Lannoo)*

4. Je hebt een slechte lichaamshouding

Blijkbaar heeft onze mentale toestand niet alleen een invloed op onze lichaamshouding, ook andersom zou er een correlatie zijn. Soms lijkt 'geluk' dan ook letterlijk in een klein hoekje te schuilen, in het opheffen van je voeten bijvoorbeeld. Een studie die onlangs gepubliceerd werd in 'Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry' heeft immers aangetoond dat mensen die wandelen in een sloffende tred, met hangende schouders en een gebogen rug, meer last hebben van een zwaar gemoed dan mensen die er een meer energieke pas op nahouden. Die eersten zouden ook opmerkelijk meer negatieve herinneringen hebben, dan de tweede groep.

null Beeld THINKSTOCK
Beeld THINKSTOCK

5. Je wringt jezelf in een sociale pasvorm

De druk om te willen voldoen aan wat onze omgeving - en ruimer genomen de maatschappij - van ons verwacht is groot. Doordat mensen kost wat kost in dat normatieve plaatje willen passen, durven ze vaak zichzelf niet zijn. Dat werkt niet alleen enorm belemmerend, het staat ons geluksgevoel en onze persoonlijke ontwikkeling ook echt in de weg. Volgens professor Eunkook M. Suh, hoogleraar psychologie aan de Yonsei Universiteit in Seoel, is persoonlijke vrijheid een essentieel onderdeel van geluk.

"Als sociale en culturele wezens zijn we vaak te zeer bezig met hoe anderen ons zien. Maar een leven waarin conformisme en geliefd zijn door anderen de leidraad vormen, zijn leeg en uitputtend", zegt hij. Mensen hebben volgens hem dan ook wat ademruimte nodig, de vrijheid in hun hoofd om van tijd tot tijd niet te voldoen aan de verwachtingen die anderen hen opleggen.

null Beeld THINKSTOCK
Beeld THINKSTOCK

6. Je zoekt te veel naar zin en geluk

"Echt geluk is een neveneffect van het vinden van de zin en het doel in je leven", zegt Gary T. Reker, Canadees ontwikkelingspsycholoog. Te veel zoeken naar die zin kan belemmerend werken. Want wat precies de zin van het leven is, dat moet iedereen gewoon voor zich uitmaken. Het komt er dus in principe meer op aan zelf zin te maken, dan er eindeloos naar te blijven zoeken. "Zin en doel kan je ontlenen aan een boel dingen, zoals bezig zijn met productieve en betekenisvolle activiteiten, een goede daad stellen of iemand graag zien", zegt Reker.

Geluk op zich kan je volgens de emeritus hoogleraar dan ook niet nastreven. Bovendien zouden mensen die zich focussen op het heden in plaats van voortdurend te streven naar doelen in een geïdealiseerde toekomst, zich gelukkiger voelen dan zij die dat wel doen. Geluk lijkt dan ook veel te maken te hebben met vrede nemen met wat is, in plaats van ons te richten op wat zou kunnen zijn.

7. Je koestert te veel ambitie

Ook ambitie en al te hoge verwachtingen koesteren, zou onze mentale balans uit evenwicht kunnen helpen. Verschillende analyses tonen aan dat mensen die minder hoge verwachtingen hebben, vaak gelukkiger zijn. "Gelukkige mensen staan vaak realistischer in het leven", zegt Gary T. Reker. "Doordat ze weten wat er in hun bereik ligt, weten ze ook teleurstellingen te vermijden en meer gelukkige 'verrassingen' uit te lokken."

8. Je bent een uitsteller

Uitstelgedrag: veel mensen hebben er last van en op zich is het ook geen onoverkomelijk probleem. Tenzij de reden voor het vermijden van taken angst is: angst om te falen in je opdracht of angst om dingen te doen waarbij je je niet comfortabel voelt of waarmee je niet vertrouwd bent. Dan brengt het uitstel alleen maar meer zenuwslopende stress teweeg, dan wanneer er meteen komaf met de opdracht zou worden gemaakt.

Een methode om de angstgevoelens te reduceren is om vlak voor de gevreesde taak een activiteit te doen die stressontladend werkt. Zo zouden bijvoorbeeld een rondje lopen of naar muziek luisteren je al een aardige hand op weg kunnen helpen.

null Beeld THINKSTOCK
Beeld THINKSTOCK

9. Je doet niet genoeg aan sport

Mensen die niet of te weinig aan sport doen, zouden daar niet alleen fysiek maar ook mentaal de nadelen van ondervinden. Een studie in JAMA Psychiatry wijst uit dat wie drie keer per week aan sport doet, zijn kansen voor het verzinken in depressie met 19 procent doet afnemen. Voor de studie registreerden onderzoekers aan University College London de sportieve activiteiten van 11.000 mensen vanaf hun geboorte in 1958 tot hun vijftigste levensjaar nauwgezet. Mensen die symptomen van depressie vertoonden, waren gemiddeld minder actief, terwijl mensen die er een sportieve levensstijl op nahielden, ook aanzienlijk minder kans maakten om in een depressie te verzanden.

null Beeld THINKSTOCK
Beeld THINKSTOCK

10. Je bent een emotionele binnenvetter

"Gelukkige mensen luchten hun hart", zegt Gary T. Reker. "Ze kroppen hun gevoelens en emoties niet op, want dat zorgt voor psychisch leed en fysiek ongemak."

Veel mensen hebben echter de neiging hun emoties te onderdrukken: vooral negatieve emoties worden al eens liever onder tafel geschoven omdat ze te veel pijn of verdriet zouden losmaken. Toch is dat niet bevorderlijk voor ons mentaal welbevinden op lange termijn: negatieve emoties kunnen beter doorleefd worden, dan opgekropt.

Bovendien kan die doorleving ons zelfs helpen negatieve gevoelens in de toekomst te vermijden: "Door te herkennen welke stimuli de negatieve emoties uitlokken, kunnen we ze ook beter controleren", zegt Huda Ayyash-Abdo hoofddocent aan de Libanese American University in Beiroet. Bovendien kunnen mensen aan de hand van die kennis ook op zoek gaan naar methodes die positieve gevoelens in de hand werken.

11. Je slaapt niet genoeg

"Slaap heeft een invloed op alles", zegt Diedra L. Clay, professor psychologie aan de Bastyr University. Zo beïnvloedt het niet alleen ons lichamelijk functioneren, maar ook onze emotionele en mentale capaciteiten. "Slaap is de beste manier voor ons lichaam - en ook onze geest - om de batterijen op te laden. Zonder slaap, slaat ons systeem tilt." Toch hebben heel wat mensen last van slapeloosheid of een slecht slaappatroon. Ook hier blijken heel wat dagelijkse gewoontes een sluipend gevaar. Lees hier 11 tips hoe ze te vermijden en uw slaapritme te verbeteren.

null Beeld THINKSTOCK
Beeld THINKSTOCK

12. Je piekert te veel

Ook mensen die hun slaap - of andere dingen laten - omdat ze te veel piekeren, staan hun eigen geluk in de weg. Om onze subjectieve gevoelens van geluk te verhogen, komt het er vooral op aan ons zoveel mogelijk te concentreren op positieve dingen. Wie al te zeer blijft stilstaan bij negatieve gebeurtenissen of aspecten verstoort de mentale balans. Je gelukkig voelen, is dan ook bijzonder moeilijk wanneer er zich in je hoofd voortdurend scenario's van gemaakte fouten, gemiste kansen, beledigingen of frustraties blijven afspelen. Ook je op voorhand al zorgen maken over mogelijke problemen in de toekomst, is niet bevorderlijk voor de mentale rust en harmonie.

*(The World book of Happiness van Leo Bormans verzamelt tal van wetenschappelijke publicaties van onderzoekers, professoren en specialisten vanover de hele wereld over 'geluk' en hoe het te verkrijgen.)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234