Woensdag 30/09/2020

Olympische Winterspelen

12 dingen die u moet weten over Zuid-Korea

Vismarkt in Gangneung.Beeld Klaas Jan van der Weij

Vandaag beginnen de Olympische Winterspelen in Zuid-Korea. Wat weten we over dat land? Van K-pop tot kimchi: een tocht over het schiereiland in twaalf stappen.

1. We gaan ervoor!

Zuid-Koreanen houden ervan elkaar te motiveren en dat doen ze het liefst in groepjes. Zo kun je 's ochtends een groep collega's treffen die voor de ingang van hun winkel of kantoor een klantvriendelijkheidsbelofte scanderen. 

Een must do voor elke Koreaan is een groepsfoto waarbij iedereen hetzelfde gebaartje maakt; zelfs de president doet eraan mee. In volgorde van populariteit: de gekruiste duim- en wijsvinger (hartje); een vuist maken op borsthoogte (we gaan ervoor!) of het aloude peace-teken. Vooral de vuist gaan we tijdens deze Olympische Winterspelen nog vaak tegenkomen.

Beeld EPA

2. Hoog wonen

Als je van het internationale vliegveld Incheon richting Seoul rijdt, doemen ze al snel op aan de horizon: honderden torenflats. De Zuid-Koreanen zijn er gek op: driekwart van de bevolking woont erin. Toen de Koreanen zich in razend tempo ontworstelden aan de armoede wisten ze niet hoe gauw ze hun oude huisjes - sommige nog met rieten daken - moesten verruilen voor het summum van ontwikkeling: een appartement met airconditioning.

3. Eén kind

De meeste ouders in Zuid-Korea houden het bij slechts één baby, waardoor de bevolking dreigt te krimpen. Jonge stellen hebben moeite rond te komen en trouwen laat, vrouwen kunnen fluiten naar hun carrière als ze moeder worden en ouders worden geacht een fortuin te besteden aan de bijlessen van hun kind. Het kan verkeren: twee generaties geleden probeerde de overheid juist met slogans als 'een bevolkingsexplosie is erger dan een nucleaire explosie' burgers ertoe te bewegen het aantal kinderen beperkt te houden.

X. Geen vier

Wees niet verbaasd als de lift in Zuid-Korea de vierde verdieping overslaat. Het Chinese woord voor het cijfer vier, in Korea uitgesproken als 'sa', klinkt hetzelfde als het Chinese woord voor 'dood' en wordt daarom als het even kan vermeden. Bijgelovige Koreanen letten er bijvoorbeeld op bij het aanvragen van een telefoon- of rekeningnummer. Kom nooit met vier presentjes aanzetten, zeker als de ontvanger zich niet lekker voelt.

5. Japan versus Korea

De aartsvijand is Japan, de voormalige koloniale bezetter (1910-1945). In de hal van het Koreaanse parlement hangt een groot televisiescherm met livebeelden van een door Japan en Korea betwist rotsblok (pardon: eiland) in de Japanse Zee (pardon: Koreaanse Oostzee). 

Ook de ruzie over de 'troostmeisjes' - vrouwen die tijdens de Tweede Wereldoorlog door het Japanse leger tot prostituee werden gedwongen - ettert door. De Japanse premier Abe dreigde zelfs niet naar de openingsceremonie van de Winterspelen te komen wegens een uitspraak van Moon over de troostmeisjes.

6. K-popsterren stralen overal

Vergeet 'Gangnam Style' van Psy. U weet het misschien niet, maar op dit moment veroveren Zuid-Koreaanse artiesten de harten van uw kinderen. 'K-pop' is een industrie die zorgvuldig gestylde Koreaanse sterren aflevert en ze exporteert naar de rest van de wereld, waar ze gretig aftrek vinden. 

Vorig jaar in de Ziggo Dome: G-dragon. Wie? Wel, een rapper, singer-songwriter en mode-icoon (echte naam Kwon Ji-yong) die maandelijks een kleine miljoen luisteraars heeft op Spotify. Google ook eens op BTS, de band die vorig jaar meer genoemd werd op Twitter dan Donald Trump of Justin Bieber.

De K-popband Girl's Day.Beeld EPA

7. Hoogste zelfdodingscijfer

Zuid-Korea heeft het hoogste zelfdodingspercentage van alle OESO-landen. Het gaat om relatief veel ouderen en jongeren onder de 18. Volgens een overheidsonderzoek is er in veel gevallen sprake van depressie of angststoornissen als gevolg van stress. 

Een verband is niet wetenschappelijk aangetoond, maar veel jongeren in Korea klagen over de ratrace waar ze van jongs af in terechtkomen. Het begint met eindeloze bijlessen ter voorbereiding voor het allesbepalende universiteitsexamen, om later tachtig uur per week in een kantoortuin door te brengen. De jongste jaren verschenen veel artikelen over de teleurstelling van jongeren over het leven in de 'Korea-hel'.

8. Meeste facelifts ter wereld

Stap een willekeurig metrostation in Gangnam in en je struikelt over de advertenties voor plastische chirurgie. In Zuid-Korea worden jaarlijks naar verluidt meer dan een miljoen operaties verricht, de meeste facelifts per hoofd van de bevolking wereldwijd. 

Het is heel normaal dat ouders hun kinderen na het eindexamen een gezichtscorrectie cadeau doen. Helemaal op 1 staat de dubbele ooglidcorrectie, waarbij boven en onder een plooitje boven het oog wordt gecreëerd dat bij Koreanen ontbreekt. Ook populair - en ingrijpender - is het aanpakken van de kaaklijn, zodat het gezicht smaller wordt.

Ooglidcorrectie, de meest voorkomende cosmetische ingreep in Zuid-Korea.Beeld reuters

9. Rijker dan België

In de eerst decennia na de Koreaanse oorlog stond de Zuid-Koreaanse economie gelijk aan die van Ghana, nu is het de twaalfde economie van de wereld. 'Het wonder aan de Han-rivier' werd mede mogelijk door een constructie waarbij de staat een select aantal familiebedrijven hielp en andersom. Samsung, LG, Hyundai en andere wereldmerken werden groot dankzij deze innige samenwerking. Helemaal boven op de apenrots zit Samsung, goed voor 20 procent van de totale Koreaanse export. Enige nadeel: bedrijven hebben bovenmatig veel invloed op de politiek, waardoor Zuid-Korea ook wel de republiek van Samsung wordt genoemd.

Scholieren proberen de Samsung Galaxy S8 uit.Beeld ap

10. Convenience stores ook in de bib

Je kunt in Zuid-Koreaanse steden geen stap zetten zonder een kleine supermarkt (convenience store) zoals 7/11, Family Mart of CU tegen te komen. Het hele land telt een slordige 35.000 van zulke winkels en samen verkopen ze meer dan de supermarkten en warenhuizen bij elkaar. Koreanen kopen er sigaretten en alcohol, maar ook de dagelijkse boodschappen zoals fruit en 'verse' noodles of gimbap, in zeewier gerolde rijst met groenten. De nieuwste trend is om deze winkeltjes te openen in openbare gebouwen als bibliotheken, metrostations en ziekenhuizen.

11. Belgen vochten met de Zuid-Koreanen

Op 25 juni 1950 viel het communistische Noord-Korea het zuiden binnen, waarna in korte tijd een VN-macht werd opgetrommeld om Amerikanen te helpen de noordelijke troepen terug te dringen. België leverde een bataljon van 3.171 soldaten die meevochten tegen Chinese en Noord-Koreaanse troepen. 101 landgenoten kwamen daarbij om het leven.

12. Eten: zelfs dumplings zijn verslavend

Eten in Zuid-Korea is een feest en niet alleen maar dankzij de yeogiyo, de knop op restauranttafels waarmee je de serveerster naar je toe laat komen. Gemarineerd rundvlees in een stoofpotje (bulgogi), een mix van rijst, groenten en licht-scherpe saus (bibimbab) of gewoon dumplings zijn al snel verslavend. Zelfs de gefermenteerde kool (kimchi), verkrijgbaar in meer dan duizend soorten, ga je op een gegeven moment lekker vinden. En dan hebben we het nog niet eens over de nationale trots, de Koreaanse barbecue.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234