Zaterdag 04/04/2020

Eerste Wereldoorlog

100 jaar na Passendale: "Dit slagveld kende zijn weerga niet, we zullen nooit vergeten"

Beeld belga

Britse en Belgische leden van het koningshuis hebben vanmiddag de Slag om Passendale herdacht op Tyne Cot Cemetery in Ieper. Die slag begon vandaag precies honderd jaar geleden. Zesduizend genodigden volgden de ceremonie op de begraafplaats van de Commonwealth Wargraves Commission.

Tyne Cot Memorial is de grootste begraafplaats van de Eerste Wereldoorlog in de Westhoek. Er liggen bijna 12.000 graven, waarvan 8.400 voor ongeïdentificeerde soldaten. Op het monument voor de vermisten staan nog eens 35.000 namen, die daarop terecht kwamen omdat er geen plaats meer was op de Menenpoort.

Zij sneuvelden allemaal tijdens de bloedige Slag om Passendale, die in alle hevigheid losbarstte op 31 juli 1917. Er werd ruim drie maand gevochten voor een vooruitgang van nauwelijks 8 kilometer. Pas op 10 november konden de geallieerde troepen Passendale innemen.

Beeld afp
Beeld getty

Dal van het lijden

Voor de Britten is Passendale een symbool geworden. Zij noemen het "Passion Dale", het dal van het lijden. Prins William en prinses Kate Middleton kregen vandaag het gezelschap van prins Charles. Ook koning Filip en koningin Mathilde volgden de herdenkingen op Tyne Cot.

De ceremonie startte met de aankomst van genodigden en een muzikale versie van het gedicht In Flanders Fields van John McCrae, gebracht door het Nationale Jeugdkoor van Schotland. Daarna nam prins Charles het woord. "Het is vandaag honderd jaar geleden dat de Britse troepen hun eerste uitbraakpoging deden uit de Ieperboog", opende de prins van Wales, die ook verwees naar zijn overgrootvader, koning George V, die hier al in 1922 op bezoek kwam.

"Ter gelegenheid van deze honderdjarige herdenking keren wij terug naar het slagveld om alle betrokkenen in deze strijd, die zich kenmerkte door de meeste ellendige omstandigheden, van de Eerste Wereldoorlog te eren. Het slagveld van "Passchendaele" kende zijn weerga niet."

Beeld reuters
Beeld afp

Ook Theresa May, de Britse premier, nam het woord. "Deze honderdjarige herdenking laat ons stilstaan bij de ernstige gevolgen van de oorlog voor diegenen die erin vochten en hun familie en gemeenschappen thuis. Wij voelen ons vereerd dat zoveel nabestaanden van hen hier zijn", sprak May 4.000 nabestaanden toe.

De Britse premier liet zich vanochtend al opvallen door in Ieper onverwacht een kijkje te gaan nemen naar de Menenpoort en naar het nieuwe infopunt van de Commonwealth Wargraves Commission in de schaduw van het monument.

Aan het einde, na voorlezen van vele getuigenissen, werden kransen neergelegd aan het "cross of sacrifice". Er werden ook bloemen neergelegd bij de Duitse graven door koningin Mathilde en prinses Kate. Samen met haar prins William legde ze ook nog bloemen neer bij een niet-geïdentifeecre soldaat, "known unto God" dus.

Beeld afp
Beeld afp

De prins woonde in de vooravond nog de Welshe Nationale Herdenkingsdienst aan het Welsh National Memorial Park bij en sloot af op Artillery Wood.

Ook de Welshmen speelden een grote rol in de Slag om Passendale. Op 31 juli om 3.50 uur, kreeg de 38ste Welsh Divisie de opdracht om de Duitse posities aan te vallen op de heuvelrug van Pilkem. "Bij daglicht konden we de heuvelrug letterlijk zien trillen. We zagen hoe de gardetroepen de loopgraven verlieten, ze liepen traag en moeizaam over niemandsland. Het ene moment zag je een aantal mannen, vervolgens werden ze bedolven door een ontploffende mijn, weggevaagd... En de achterblijvers liepen verder", aldus luitenant Stephen Glynne Hughes in een getuigenis.

Het verhaal bleef lang op de achtergrond maar sinds de opening van het Memorial Park met een statige rode draak in 2014, hebben ook de Welshmen een plaats om hun doden te herdenken. Onder de slachtoffers van die slag bevond zich ook Ellis Humphrey Evans, beter bekend als de dichter Hedd Wynn. Prins Charles bracht een gedicht over Hedd Wyn van Robert Williams Parry in het Welsh en het Engels. Het zorgde voor een heel stil en ingetogen moment. De ceremonie werd besloten met de onthulling herdenkingsstenen.

Daarna trok hij nog naar Artillery Wood Cemetery waar Hedd Wynn en Francis Ledwidge, een andere dichter, begraven liggen. De prins van Wales luisterde aandachtig naar een gids die uitleg gaf bij de graven, in het bijzijn van onder meer minister-president Geert Bourgeois en de Britse ambassadeur Allison Rose en de Ierse ambassadeur Eamonn Mac Aodha. Hier volgde een laatste kransneerlegging. Daarna nam prins Charles nog ruim de tijd, om net zoals aan het Welsh Memorial Park, met heel wat jongeren een praatje te slaan alvorens afscheid te nemen.Daarmee zit de herdenking van de slag er nog niet op, want 31 juli was slechts het begin. De slag duurde tot 10 november.

Op 19 augustus volgt een Schotse herdenking, op 26 september een grootse Australische ceremonie, op 6 oktober een Duitse herdenking in Menen, op 12 oktober een Nieuw-Zeelandse plechtigheid en op 10 november een Canadese, want het waren de Canadezen die Passendale, of wat er van overbleef, uiteindelijk konden innemen.

Beeld ISOPIX
Beeld reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234