Maandag 21/10/2019

Tax shift

100 euro extra! Maar hoe belandt ze in uw portefeuille?

Beeld RV

Het akkoord van de regering-Michel over de tax shift heeft een grote belofte in petto voor de werknemers: 100 euro netto per maand erbij. Maar hoe deze centen in uw portefeuille zullen belanden, daar is nog geen zekerheid over.

De tax shift zorgt voor een pak nieuwe belastingen, die het gemiddelde gezin te slikken krijgt. Maar de regering maakt zich sterk dat dit netto gecompenseerd wordt door de verhoging van de koopkracht. Alleen wordt onvoldoende uitgelegd hoe dat precies gefinancierd zal worden.

Wie precies aanspraak kan maken op de koopkrachtbonus van 100 euro, laat staan wanneer, dat is nog niet uitgewerkt. Er is een jaarlijks budget van 850 miljoen euro vrijgemaakt, maar er moet nog onderhandeld worden hoe die som precies aangewend zal worden. De regering maakt zich sterk dat in de eerste fase, tegen volgend jaar al, de laagste lonen die koopkrachtverhoging zullen krijgen. Niet veel later komen de middeninkomens aan de beurt. Al is de timing nog vaag.

Wat gerommel

Bovendien moet u niet de volledige som verwachten. Om aan die 100 euro extra te komen wordt in de praktijk de 'eerste tax shift', die al in het regeerakkoord stond, samengevoegd met de 'tweede tax shift' die nu is afgeklopt. Zo hebben de laagste lonen vandaag dankzij die eerste tax shift al 56 euro netto extra op hun loonbrief (onder meer dankzij de sociale werkbonus). Wat hier vanaf volgend jaar nog zal bij komen, is mooi meegenomen, maar verwacht geen feest in de portefeuille.

"Voorlopig komt men niet verder dan wat gerommel in de personenbelasting, waarbij wat geschoven zou worden met belastingschijven. Of een verhoging van de belastingvrije inkomsten", zegt Geert Janssens, hoofdeconoom van denktank VKW Metena. Hij werkte daar nog samen met Johan van Overtveldt (N-VA), de huidige financiënminister.

Ook professor fiscaal recht Michel Maus ziet in dat engagement nog veel onduidelijkheden. Niet onbelangrijk, daarover moeten ook nog gesprekken worden gevoerd met de gewesten, want een wijziging in de personenbelasting zorgt voor minder inkomsten voor de gewesten en lokale overheden. "Het zou niet de eerste keer zijn dat er perverse effecten ontstaan waarbij federaal iets geeft, wat lokaal wordt gecompenseerd waardoor je netto niks overhoudt", zegt Maus.

Het is niet de enige onduidelijkheid in deze oefening. De totale eindafrekening van de tax shift en begrotingsopmaak klokt af op 7,1 miljard euro aan uitgaven van de regering. Daar plaatst ze aan de inkomstenzijde netjes een opbrengst van 7,4 miljard euro tegenover. Al maakt ze daarbij wel gebruik van het nodige giswerk.

Janssens: "De regering maakt aan haar inkomstenzijde wel gebruik van wat knip-en-plakwerk. Zo lijken de inkomsten die ze denkt te halen uit pakweg ecofiscaliteit en de gezondheidstaks mij redelijk overschat."

Dat diesel duurder wordt, en benzine goedkoper is uit milieustandpunt te verdedigen, net zoals de 'vettaks' vanuit gezondheidsstandpunt fraai oogt. Alleen is niet geweten hoe deze maatregelen vorm worden gegeven, terwijl ze wel al netjes ingeschreven staan voor bijna één miljard euro.

Klassieke begrotingsopmaak

En dat geldt voor meer maatregelen. De kaaimantaks wordt met zowat 260 miljoen euro aan verwachte inkomsten opgetrokken. Dit cijfer blijft gebaseerd op een ruwe schatting. En een speculatietaks op beursgenoteerde aandelen die 28 miljoen euro oplevert?

"Als dit de definitie moet zijn van een vermogenstaks, dan lijkt me dat toch wel heel mager", glimlacht Janssens. "Ik vind dit toch wel een gemiste kans om de grote fiscale hervormingen en afbouw van de talloze uitzonderingsmaatregelen aan te pakken. Dit is een klassieke begrotingsopmaak, zoals we die kennen uit het verleden. De rekening klopt, omdat ze moet kloppen. Veel structurele hervormingen zijn er niet te vinden, en de opbrengsten zijn op tal van vlakken hoogst onzeker. Er zitten best wel een aantal goede en verdedigbare maatregelen in deze oefening, maar het is allemaal vrij cijfermatig opgesteld, zonder een grote visie."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234