Woensdag 17/07/2019

De student

10 goede redenen om aan de slag te gaan als vrijwilliger

België draait op vrijwilligers: geen festival of sportwedstrijd zonder hun onbezoldigd animo. Ze doen het uit altruïsme, zeker, maar vrijwilligerswerk opent ook een deur naar de wereld, en zelfs naar de arbeidsmarkt. Zoekt u nog een reden om aan de slag te gaan als vrijwilliger? Hier vindt u er tien.

1. Omdat burgerparticipatie noodzakelijk is

België telt meer dan een miljoen vrijwilligers. Bij de laatste telling was vrijwilligerswerk goed voor ruim 3,5 procent van het bruto binnenlands product - wat neerkomt op zo'n 10 miljard euro. Nu de overheid de broeksriem moet aanhalen en haar verantwoordelijkheid op verschillende domeinen van zich afschuift, zijn experts het erover eens dat vrijwilligers een niet te onderschatten rol spelen in de samenleving.

"Je hoort het vandaag overal, zowel in België als elders in Europa: mensen moeten meer zelf verantwoordelijkheid nemen", zegt Eva Hambach, directrice van het Vlaams Steunpunt Vrijwilligerswerk (VSVW). "De noden zijn groot, maar de middelen niet altijd. En dan zien we dat er vaak wordt gewacht tot vrijwilligers lacunes gaan invullen." In sommige sectoren zijn meer vrijwilligers aan de slag dan professionelen: geen sportwedstrijd of cultureel event zonder hun onbezoldigde toewijding.

2. Om de wereld te zien

Vrijwilligerswerk hoeft niet zo nodig onder de eigen kerktoren. Integendeel: mits een vrijwillig klusje hier en daar kan je relatief goedkoop de wereld rondreizen. Steek een handje toe in een schildpaddenreservaat in Costa Rica, bouw een schooltje op Bali of onderwijs Engels in Marokko. Zelfs bij de Verenigde Naties kan je - voor minimum drie maanden - meewerken aan projecten die het verschil maken.

Bezint eer ge begint: er draait inmiddels een hele industrie op de goede intenties van jonge wereldverbeteraars. Naarmate de globale ongelijkheid toeneemt, stijgt ook de behoefte van meer bemiddelde noorderlingen er iets aan te doen. Maar volunteering slaat algauw om in voluntourism: noem het gerust de opkomst van de selfievrijwilligers. Hoe goed hun intenties ook mogen zijn, vaak doen ze meer kwaad dan goed.

De vraag naar vrijwilligerswerk creëert een aanbod dat niet altijd even oprecht is. Zo zijn er inmiddels Cambodjaanse of Nepalese weeshuizen vol kinderen die helemaal geen wees zijn. Wanneer de bouw van dat schooltje eigenlijk opengehouden wordt door klungelige of onervaren vrijwilligers, dan weet je dat er iets schort.

Vrijwilligers worden klanten, die vaak betalen om vrijwilligerswerk te mogen doen. Ergens aan de andere kant van de wereld neerstrijken voor het weekje vrijwilligerswerk levert een situatie op die meer gericht is op het vervullen van een behoefte van de vrijwilliger dan op het verlichten van een lokaal probleem. Vermijd daarom de grote - vaak Nederlandse - intermediaire, commerciële organisaties die een niet onaanzienlijke som aanrekenen voor de plaatsing in een vrijwilligersproject. De vacaturebank van het VSVW is een goede referentie voor degelijke organisaties, net als JINT en UNV.

Enkele uurtjes tappen, en daarna een concert meepikken. Ook dat is vrijwilligerswerk. Beeld Bas Bogaerts

3. Doe het voor de freebies

De minder onbaatzuchtige student kan het ook doen voor de freebies: de gratis extra's in ruil voor wat vrijwilligerswerk. Enkele uurtjes pasjes controleren op een event als Museum Night Fever geeft je tot enkele maanden achteraf gratis toegang tot de deelnemende musea, en dat zijn er heel wat.

Tal van zomerfestivals werken met vrijwilligers: na enkele uurtjes tappen of toegangspasjes checken, pik je nog een concertje van een internationale topartiest mee. Tegenover heel wat onbezoldigd werk in de socioculturele sector staan dan weer gratis vormingen. Het loont om dat even uit te zoeken.

4. Omdat het goed is voor je cv

Pas afgestudeerde studenten die niet meteen werk vinden, kunnen misschien overwegen een tijdje vrijwilligerswerk te verrichten. Werkgevers willen net dat ietsje meer dan een sterk diploma: ben je wel klaar voor een praktische job? De aantoonbare skills die je tijdens je vrijwilligerswerk verworven hebt, zijn een sterk antwoord.

Tijdens een sollicitatiegesprek sta je op die manier veel sterker in je schoenen: je spreekt immers uit ervaring. Recruiters kunnen zo iemand al gemakkelijker inbeelden aan de slag in hun eigen bedrijf. Vrijwilligerswerk is ook een goede manier om op te vallen in een stapel cv's. Je hebt met andere woorden een unique selling proposition, zoals dat heet.

5. Omdat het bevorderend is voor de gezondheid

Vrijwilligers leven langer en gezonder: noem het de fysiologische kracht van altruïsme. Onderzoek van enkele prestigieuze universiteiten en een aantal internationale rondvragen hebben aangetoond dat vrijwilligerswerk heilzaam kan zijn voor lichaam én geest. De voordelen voor het hoofd zijn al langer bekend en voor de hand liggend: anderen helpen creëert sociale banden en houdt daarom eenzaamheid en depressie op een afstand. Vrijwilligers hebben minder stress en een hogere levenstevredenheid.

Daarnaast blijkt vrijwilligerswerk ook goed voor het lichaam: de bloeddruk blijft op peil en de levensduur verlengt. Nu, een student mag zich dan niet meteen zorgen maken over hoge bloeddruk, maar tijdens de blok een avond of twee padden helpen oversteken, doet wonderen voor de stress, getuigen insiders.

Vrijwilligers zouden ook anders denken over gezondheid dan niet-vrijwilligers, en zich beter verzorgen. Sommige gezondheidsexperts vinden daarom dat dokters vrijwilligerswerk moeten aanraden, naast sport en gezonde voeding. Griekse uberfilosoof Aristoteles stelde het al: "Wat is de essentie van het leven? Anderen dienen en goed doen." De wetenschap lijkt hem gelijk te geven.

6. Om academische credits te verdienen

Ook buiten de hogeschool of universiteit kan je competenties verwerven. Tijdens een jarenlange ervaring als vrijwilliger, bijvoorbeeld. Wat blijkt nu? Die vaardigheden zijn misschien gelijk aan bepaalde competenties van een bachelor- of masteropleiding. In dat geval kunnen ze officieel als 'eerder verworven competentie' erkend worden en leiden tot vrijstellingen voor die delen van de opleiding.

Wie kan bewijzen dat hij of zij pakweg uitgebreide ervaring heeft met het organiseren van jongerenfestivals in het lokale jeugdhuis, zal al eens een vrijstelling kunnen bekomen voor een vak in de studierichting eventmanagement. Geen examen moeten afleggen door ervaring die je al feestend hebt opgepikt: mooi meegenomen, toch?

7. Om bruggen te bouwen en nieuwe mensen te ontmoeten

Wanneer vrijwilligers in contact komen met mensen die ze anders nooit zouden ontmoeten, beseffen ze pas hoezeer we allemaal in onze eigen groep leven. Dat getuigen professoren-vrijwilligers in dit nummer van DM Student. We vrezen dat de toestroom van vluchtelingen een torenhoog integratieprobleem gaat veroorzaken. Nu, waarom niet eens een vluchteling de hand reiken dan? Er zijn inmiddels tal van initiatieven die de uitdaging aangaan.

Want er is wel degelijk veel werk voor de boeg, zegt socioloog Mark Elchardus. Voor onderzoek sprak hij met een aantal vrijwilligers die werken met vluchtelingen: zij zijn niet optimistisch omdat ze beseffen dat de huidige inspanning lang niet zal volstaan. Hoe dan ook, in de academische wereld neemt de VUB alvast het voortouw: het opent de inschrijvingen voor erkende vluchtelingen en volgend academiejaar verwacht de universiteit dat een tweehonderdtal van hen de colleges zullen aanvatten. Een buitenkansje voor hun altruïstische medestudenten lijkt ons dat.

Vrijwilligers in het Maximiliaanpark in Brussel. Beeld Bas Bogaerts

8. Om de wereld te veranderen

Als vrijwilliger ben je zelf de verandering die je in de wereld wil zien. Samen met een handvol vrienden of gelijkgestemden kan je initiatieven opzetten die het verschil maken. Dat geeft enorm veel vrijheid: met een beetje verbeelding kan je algauw mateloze dingen verwezenlijken. Niet eens zo lang geleden waren universiteiten nog broeihaarden van politiek activisme, als we onze ouders mogen geloven. Een organisatie als Amnesty International heeft niet liever dan dat studenten aan hun eigen alma mater een actiegroep oprichten.

9. Om kennis te maken met alternatieve manieren van leven

Worldwide Opportunities on Organic Farms (WWOOF) is een wereldwijd netwerk van biologische en alternatieve boerderijen. In ruil voor zo'n 25 uur per week in de aarde wroeten of dieren verzorgen, krijg je kost en inwoon en proef je van een alternatieve levensstijl. Wie graag zijn handen vuilmaakt en houdt van het eenvoudige leven, kan zodoende goedkoop reizen op een langere termijn.

Je leert een irrigatiesysteem bouwen, of een rookhut, of koeien melken - onmisbare kennis op onze veeleisende arbeidsmarkt. De farms liggen vaak in adembenemende settings. Zo kan je gaan parelvissen op een eiland in Frans-Polynesië, leven op een zelfbedruipende ecofarm op de Oostelijke Kaap van Zuid-Afrika, of verdwijnen naar het einde van de wereld in een oase van de Marokkaanse sahara.

Zelfs in België zijn er een tachtigtal gastboerderijen. Let wel: sommige boerderijen zijn for-profit. Maak goede afspraken en vermijd als een citroen te worden uitgeperst door een op goedkope werkkrachten beluste rancher die slavenarbeid graag verpakt als een romantisch avontuur in het buitenland.

10. Om een carrière uit te proberen

Wie campagne voert voor Greenpeace en een buitengewone zin voor initiatief en organisatie vertoont, krijgt als afgestudeerde misschien wel een vast contract onder de neus geschoven. Studenten die een Oxfam-Wereld­winkel draaiende houden, zullen hun zakeninstinct mogelijk wat aanscherpen of zelfs ontdekken dat ze in de wieg gelegd zijn voor business.

Kortom: door vrijwilligerswerk kan je kennismaken met een job, misschien wel die van je leven. Schrik er niet voor terug je eigen kansen te creëren: schrijf de organisatie van je dromen aan en vraag of ze niet wat aankunnen met een jonge hemelbestormer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden