Dinsdag 19/10/2021

Update

1,5 miljard euro voor 200 nieuwe scholen tegen 2016

null Beeld UNKNOWN
Beeld UNKNOWN

De Vlaamse regering en BNP Paribas Fortis hebben een vennootschap opgericht die tegen 2016 zo'n 200 nieuwe scholen zal bouwen. Dat zal in totaal 1,5 miljard euro gaan kosten. Het project zit al een hele tijd in de pijplijn, maar de deal raakte pas nu volledig rond. De operatie staat los van de capaciteitsuitbreiding die Onderwijsminister Pascal Smet tegen 1 september wil doorvoeren.

Toenmalig minister van Onderwijs Frank Vandenbroucke zette het project zes jaar geleden op de rails. Het dossier nam een fikse start, maar bleek snel veel complexer dan aanvankelijk gedacht. Zo hoopte Vandenbroucke tegen 2008 "op kruissnelheid te zitten", maar het was pas in mei van vorig jaar dat finaal voor BNP Paribas Fortis gekozen werd. En nu is eindelijk ook het financiële plaatje volledig rond.

De overeenkomst komt geen dag te vroeg. Twee derde van alle schoolgebouwen dateert van de jaren '60, waardoor een generatiewissel inzake infrastructuur zich opdrong. De aankondiging van een grote operatie zorgde bovendien voor een aanzuigeffect van nieuwe projecten. In totaal gaf dat een kloof van zo'n 1,5 miljard euro tussen de noodzaak en de realiteit.

Automatisch eigenaar
Dat geld komt nu ter beschikking. Het moet tegen 2016 zowat 200 schoolgebouwen opleveren, die in eerste instantie eigendom blijven van de nieuwe vennootschap. Voor het gebruik ervan betalen de inrichtende machten van de scholen gedurende 30 jaar "beschikbaarheidsvergoedingen", waarna ze uiteindelijk automatisch eigenaar worden.

Een en ander is het gevolg van de keuze van de Vlaamse regering voor publiek-private samenwerking. Langs overheidskant stappen PMV en Agion in het verhaal, terwijl het private luik bestaat uit BNP Paribas Fortis en Fortis Real Estate. Daarnaast doen ook AG Insurance, Dexia, KBC en SMBC mee. Hun inbreng beperkt zich wel tot de activiteiten op korte termijn. Want om tegen 2016 alle projecten af te ronden, werkt de nieuwe vennootschap "Scholen van Morgen" in twee fasen.

In een eerste fase - de eigenlijke bouw - wordt op korte termijn 700 miljoen euro geleend. Dat geld zal bij de aflevering van een school telkens terugbetaald worden met langetermijnkredieten. Die lopen op tot 1,5 miljard euro over 30 jaar, waarvoor de Vlaamse overheid garant zal staan. Voordeel van die langetermijnlening is dat ze tegen veel gunstigere intresten verkregen kan worden (0,75% plus 0,25% flexibel). De impact op de Vlaamse begroting blijft daardoor beperkt tot zo'n 100 miljoen euro per jaar (beschikbaarheidsvergoedingen plus intresten).

Voordelen voor de scholen
Ook de scholen zelf halen voordeel uit de samenwerking met private partners. Zo moeten ze zelf niet instaan voor het onderhoud van de gebouwen, zijn ze zeker dat de bouw snel van start gaat én dat de bouwkosten niet hoger zullen oplopen dan gepland. Het is immers de nieuwe vennootschap die de risico's op zich neemt. Een algemeen voordeel is dan weer dat planning, uitwerking en begeleiding centraal gebeuren. Dat biedt belangrijke schaalvoordelen en moet de zaken sneller vooruit helpen. Tegelijk behouden de betrokken scholen wel de nodige autonomie op vlak van ontwerp en invullen, benadrukte Smet.

Met het afronden van de overeenkomst verloopt de Vlaamse scholenbouw nu volgens drie sporen. Naast het nieuwe systeem blijft de reguliere scholenbouw immers doorlopen, dit jaar ten belope van 223,7 miljoen euro. De capaciteitsuitbreiding met modulaire systeembouw die tegen 1 september elke leerling een plaats moet geven, vormt het derde pad. Met een tweede pps-systeem wil Smet de capaciteitsuit breiding op termijn wel structureler gaan aanpakken.

OVSG: "Liever lokale aanpak"
Het Onderwijssecretariaat van de Steden en Gemeenten (OVSG) "apprecieert" de inspanningen van de Vlaamse regering, maar waarschuwt dat de problematiek hiermee niet van de baan is. In de toekomst ziet het secretariaat liever een meer lokale aanpak.

De les die de koepel wil trekken is: "ja voor publiek-private samenwerking, maar dan graag op een kleinere, lokale - want beheersbare - schaal". Dat moet kunnen met het subsidiëren van pps-formules voor lokaal aangestuurde projecten. Want de wachtlijsten zijn niet weggewerkt, onderstreept het OVSG. "Een bijkomende inhaaloperatie blijft noodzakelijk." (belga/sps/tw)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234