Festival

Wie naar Meakusma komt voor de sfeer, moet niet komen. En dat maakt de sfeer net zo goed

Niet dansen, maar luisteren staat centraal op 'elektronica'-festival

Op het Meakusma-festival staat niet het dansen, maar het luisteren centraal. Want nee, niet op elk festival wordt het publiek aangespoord om de oren te spitsen en respect te tonen voor wat eigenlijk kunst is. Michael Kreitz van het label Meakusma richtte het uit haar voegen barstende festival drie jaar geleden op, en vindt de grote aandacht een mooi compliment. "Al moet het hier geen Pukkelpop worden."

Een jongen in een pyjamabroek, met witte sneakers en verwilderde bruine haren slentert de brievenbussen in de provinciestad Eupen voorbij. Hij is niet van hier; maar stapt met een verfrommeld hoofd de camping achter cultureel centrum Alter Schaltof uit. Her en der staan in het zwart geklede duo's of enkelingen stil starend in de verte, alsof ze hologrammen zijn die uit de ondergrond van Berlijn hier in de Belgische Oostkantons werden geprojecteerd. Hun baarden zijn lang, hun brilmonturen rond, en de gezichten dragen tekenen van verwondering. Sommigen sippen van een gin-tonic.

In de bomen hangen gongs en luidsprekers die zachte geluiden voortbrengen. Achter het culturele centrum kamperen en eten de festivalgangers in de prachtige tuin, tussen de pompoenen en andere groenten die in de lunch van de festivalgangers worden gedraaid. Binnen in het centrum heerst een sfeer van deemoed, voor de muziek. 

7 Festivalgangers aan de ingang van het cultureel centrum © Lilith Geeraerts

Sfeervol anno nu

Twintig jaar geleden ontstond Meakusma uit de gezamenlijke passie van enkele Oost-Belgische studenten die kwamen studeren in het Brusselse. Hun link met de uitgebreide Duitse elektronische scene, en een voet aan grond in Brussel, creëerde de unieke blauwdruk die vandaag uitdagende producties en elektronica voorop plaatst. 

“Dansmuziek en intellectuele elektronica hebben voor ons altijd als vanzelfsprekend naast elkaar gestaan”, vertelt Michael Kreitz, oprichter en organisator van Meakusma. Moe, maar met kinderlijke pret in de ogen heeft de man postgevat aan de ingang van de vestiaire, waar de artiesten hem voortdurend komen lauweren voor zijn geesteskind.  

7 Lunch en diner worden klaargemaakt met verse groenten uit de tuin, die dag geplukt tussen de kampeertentjes door. © Lilith Geeraerts

“Zelfs als een dj hier een dansbare set speelt, zijn mensen ook echt aan het luisteren. Dat lijkt me redelijk uniek, en zorgt bovendien voor een goede sfeer." Die is inderdaad uniek: het wisselen tussen de verschillende kamers en zalen in het cultureel centrum voelt aan als wisselen tussen festivalpodia, maar dan zonder, welja, zwijnerij. Voor sommigen mag het saai klinken, maar niet-auditieve excessen zijn niet gewenst op Meukusma. Wie komt voor de sfeer, moet niet komen. En dat maakt de sfeer net zo goed.

Share

'Zelfs als een dj hier een dansbare set speelt, zijn mensen ook echt aan het luisteren. Dat lijkt me redelijk uniek'

Michael Kreitz, oprichter en organisator van Meakusma

"We hebben altijd geprogrammeerd waar we zin in hadden ", vertelt Kreitz. "Vijftig procent van de affiche komt voort uit de platen die mijn collega en ik het afgelopen jaar hebben gekocht", vertelt Kreitz. "De rest laten we cureren door artiesten van wie we houden, zoals Ben UFO of Lena Willekens.” En voor mocht u dat niet weten: er zijn weinig elektronicaproducers die vandaag meer respect verdienen als die laatste twee.

7 The Transcendence Orchestra, een religieuze ambient-ervaring in de Friedenskirche © Lilith Geeraerts

Vreemd genoeg staan er op dit 'elektronica'-festival meer akoestische instrumenten op één dag, dan we tijdens de hele festivalzomer bij elkaar zagen. Een strijkkwartet speelt in de grote zaal, terwijl om de hoek met dwarsfluit en boventonen wordt geëxperimenteerd. Alle soorten analoge synthesizers zijn aanwezig, instrumenten werden innovatief in elkaar geknutseld, stemmen klinken op tien manieren anders dan in de doordeweekse popsong. En over popsongs gesproken: niemand wacht hier tot de band hun single brengt, om daarna de andere kant op te kijken - singles zijn er niet, handtekeningen zijn ook uit den boze. Elke artiest doet nagenoeg zijn of haar zin; en wij luisteren, of lopen buiten als het ons belieft. De artiesten vertoeven dag en nacht onder het gepeupel.

“Ergens anders ben ik de dirigent van het escapisme van de festivalganger, maar hier is het anders”, zegt Ziggy Devriendt, beter bekend als Nosedrip. We vinden de dj in het gras aan de camping, naast hem spruiten de tomaten weelderig uit de grond. Op zondag speelt hij hier een set, die hij de uren ervoor in elkaar zal knutselen. "Niet dat ik die andere sets niet leuk vindt, maar hier doe ik echt mijn goesting".

7 Bij een rustige set verpozen de gasten op tapijten en bij zacht licht © Lilith Geeraerts

Per uitzondering strijkt Devriendt hier vooral neer voor de sfeer. " Raar genoeg kan ik uitgerekend hier dagen aan een stuk rondlummelen en nauwelijks naar de artiesten kijken. Ook de ligging dicht bij het drielandenpunt is interessant. Alle muzikale achtergronden komen hier samen en het publiek is extreem muzikaal. En misschien is zo'n geoefend muzikaal oor ook wel noodzakelijk om van dit festival te genieten. Op Horst kan je bij wijze van spreken je dwaze neef ook meenemen, die vooral oog heeft voor de dansende meisjes en een standaard beat.”

7 Pintjes drinken bij het modulair orgel © Lilith Geeraerts

Onder andere dankzij een artikel in The Guardian vorig jaar, waarin Meakusma werd geprezen als een van de tien beste Europese festivals, maakte het evenement een riante stijging aan festivalgangers mee. Het festival is het cultureel centrum ternauwernood ontgroeid, dus worden de organisatoren gedwongen om na te denken over een manier om daarmee om te gaan. Groeien en verhuizen, of blijven en de ticketverkoop beperken? “We gaan nooit verhuizen”, zegt organisator Michael. “Wij willen eigenlijk niet echt groeien, het moet geen Pukkelpop worden." 

Dat is natuurlijk enkel mogelijk dankzij de subsidies van enkele grote instanties, waaronder het Duitse Goethe-instituut. “Eigenlijk is dit een utopie; die in normale omstandigheden onmogelijk te organiseren is", vertelt Devriendt. "Ik heb al veel subsidies verloren zien gaan, maar hier gaan ze er op de best mogelijke manier mee om.” Het zorgt ervoor dat de organisatoren én de artiesten in alle vrijheid hun gang kunnen gaan, zonder afhankelijk te zijn van grote sponsors die grote namen willen.

7 De tuin van het cultureel centrum, die fungeert als moestuin en camping © Lilith Geeraerts
Share

Ga niet naar Meakusma als u niet te vinden bent voor muziek die ongemakkelijk maakt

Meakusma is een korte en bevreemdende interventie in een wereld die ondanks haar luidruchtige aard, soms al te voorspelbaar is geworden. Knoop u dus het volgende goed in de oren: ga niet naar Meakusma als u niet te vinden bent voor muziek die ongemakkelijk maakt. Bent u integendeel een ware aanhanger van schoonheid, verdieping, en verwondering, bent u welkom in het verre en toch uiterst bereikbare Eupen.

“Waar artiesten voor 5.000 man spelen, durft niemand nog een risico te nemen", sluit Kreitz af. "En dat is net waar ik, en alle anderen hier, op zitten te wachten. Het gaat mij niet per se om vernieuwing. Het gaat erom dat je origineel durft te zijn.” 

Dossier Festivalitis
Dossier Festivalitis

De hele zomer lang lokken we u uit uw festivaltent met reportages, interviews en recensies.

Lees alle artikels

nieuws

zine