Pukkelpop

PJ Harvey op Pukkelpop: hellevaart en hemelrit tegelijk

Was wat PJ Harvey daar in de Marquee bracht eigenlijk nog wel een concert? Of was het theater? Maakt niet uit: van een bijwijlen buitenaardse schoonheid was het zeker.

4 © Stefaan Temmerman

Ze kwam op zoals vorig jaar in Werchter en Vorst: voorafgegaan door een marching band van mannen in zwarte pakken die de oorlogstrom roerden. Déja vu, inderdaad, maar de impact was intact, nog sterker zelfs. De wereld draait sinds 2016, toen Harvey met The Hope Six Demolition een dodendans voor de democratie leek in zetten, alleen nog maar méér door. Vraag maar na in Charlottesville, Barcelona, Teheran, Sint-Petersburg, Irak, Syrië – de lijst is helaas eindeloos.

Songs als ‘The Chain of Keys’, ‘The Ministry of Defence’ en ‘The Community of Hope’ bleken in de Marquee alleen maar aan betekenis te hebben gewonnen. De achterstandswijken? Vooruit gaat het daar nog minder, de spuiten blijven er rondslingeren – of er nu een Walmart komt of niet. De ministeries van Defensie? Nog altijd verwikkeld in een spelletje ‘wie heeft de grootste’.

4 © Stefaan Temmerman

Laat niemand dus meer zeggen dat PJ Harvey op haar jongste platen te afstandelijk is: op Pukkelpop bewees ze niet alleen de blijvende relevantie van die songs, ze blies ze met haar superbe band ook meer leven in dan ooit. Die solo op twéé saxofoons tegelijk in ‘The Ministry of Defence’! Dat streepje sensualiteit in het anders zo wrange ‘Let England Shake’! Of de manier waarop de triomfantelijke hoornsample in ‘The Glorious Land’ botste op een zompig ploegende sax – je hóórde hoe krijgsbeluste generaals vanuit hun comfortabele controlekamer het voetvolk met één beslissing tot kanonnenvlees herleidden.

Rauw en gestileerd

Uit het met collectieve handengeklap opgeluisterde ‘The Words That Maketh Murder’ bleek het helderst wat PJ Harvey’s show zo uniek maakte: ze vond de perfecte balans tussen rauw en gestileerd. Tussen de afgemeten samenzang wrong de rock-’n-roll zich een weg naar buiten met een flard ‘Summertime Blues’.

4 © Stefaan Temmerman

Talkin’ bout the blues: dat genre zinderde ook door ‘The Ministry of Social Affairs’, waarin PJ Harvey’s band zich ontpopte tot een mannenkoor dat op dramatische wijze het leed van de wereld van zich af moest zingen. Een indrukwekkende song die het publiek, dat tijdens de verstilde pracht van ‘Dear Darkness’ en ‘In the Dark Places’ een beetje was verdwaald, terug naar het podium leidde.

Voor ze teruggreep op haar werk uit de jaren negentig, diepte PJ Harvey nog de recente single ‘The Wheel’ op, een nummer over vermiste kinderen dat met zijn droge cijfers je keel dichtkneep – “I heard it was 28.000”, “8.000 sun bleached photographs” – en je met dat intrieste “I watched them fade out” knock-out sloeg.

Brutaal maar kwetsbaar

Alsof dat nog niet impressionant genoeg was, toonde Harvey zich in het punky ‘50ft Queenie’ nog eens zoals ze in 1991 debuteerde: brutaal maar kwetsbaar, evenveel dichter als rocker. ‘Down by the Water’ bleek met zijn dreigende gefluister dan weer een lijflied voor de vrouwelijke helft van het publiek en ‘To Bring You My Love’ was hellevaart en hemelrit tegelijk. PJ Harvey liet haar onwaarschijnlijke stembereik nog één keer horen, glimlachte minzaam alsof ze wist dat uiteindelijk alles nog goed zal komen, en keerde haar rug naar het publiek terwijl haar band die song zachtjes te slapen legde.

4 © Stefaan Temmerman

De tussen sprakeloos staren en euforisch applaudisseren twijfelende Marquee zag Harvey in slotnummer ‘River Anacostia’ naar voren en weer naar achteren schrijden als een wezen dat alleen bij maanlicht verschijnt – haar in het zwart gehulde mannen verlieten intussen langzaam het podium, als in trance zingend.

Wie nadien de Marquee buiten stapte, werd verblind door de ondergaande zon die Pukkelpop in een helle gloed zette. Of was het toch PJ Harvey die je zintuigen had oververzadigd? Wat een ervaring. 

Dossier Festivalitis
Dossier Festivalitis

De hele zomer lang lokken we u uit uw festivaltent met reportages, interviews en recensies.

Lees alle artikels

nieuws

zine