Muziek

Oude deuntjes, nieuwe rage?

André Brasseur-label haalt René Costy van onder het stof

Met het fraai uitgegeven carrièreoverzicht Expectancy van René Costy profileert het Belgische Sdban zich opnieuw als een te volgen kwaliteitslabel voor jazz en funk. Een relevante keuze: zowel hiphoplegende J.Dilla als de Brusselse dj Lefto eerden Costy al.

2 René Costy. Brusselaar, klassiek geschoold violist, muziekleraar, jazzconnaisseur, Bach-liefhebber, zakenman. © rv

Het Gentse label Sdban trakteerde liefhebbers van rare grooves en obscure jazzfunk in het verleden op trendy compilaties als Funky Chicken, die onvindbaar gewaande grooves van eigen bodem bundelden. Het platenhuisje surfte daarenboven slim over de golven van de hippe Belgische jazztrend door felgeprezen albums van Black Flower en De Beren Gieren te releasen. En straks brengt ook het oppermachtige STUFF. zijn tweede plaat erop uit.

Het recente succesverhaal van vergeten Belgische veteraan André Brasseur moet het label aan het denken hebben gezet. Als Brasseur met een goed onthaalde compilatie op Sdban de hippe millennial kan aanspreken – de man trad vorige zomer op voor een bomvolle Pukkelpop-tent – hoeveel andere obscure instrumentalisten kunnen mits een arty restyling hetzelfde doen? Enter René Costy, van wie nu de dubbelaar Expectancy verschijnt, een greep uit ’s mans eclectische oeuvre. Het werd een knap vormgegeven uitgave met veel foto’s en liner notes van Belpop-kenner Jan Delvaux.

De in 1997 overleden Costy zal bij popliefhebbers niet meteen een belletje doen rinkelen, maar onder dj’s en jazzcats is hij legendarisch. Costy in het kort? Brusselaar, klassiek geschoold violist, muziekleraar, jazzconnaisseur, Bach-liefhebber, zakenman. De man had het muziekvirus in de genen. Zijn grootvader speelde trompet, zijn vader klarinet. Na een turbulente periode als violist bij het Koninklijk Strijkkwartet van koningin Elisabeth stort hij zich na de Tweede Wereldoorlog op Balkan-muziek en jazz. In Brussel floreerde in die periode de jazz rond de clubs op de Grote Markt, zoals La Brouette, waar Costy kind aan huis was.

In de jaren 60 werd Costy huiscomponist bij de RTBF, waar hij tal van radio- en televisieprogramma’s van een soundtrack voorzag. De stukken werden opgenomen tijdens nachtelijke sessies in Costy’s huis in Ukkel, waar hij en zijn jazzvrienden tot zonsopgang de pannen van het dak speelden.

Erotische films

Liefhebbers van zogeheten library music zullen smullen van deze zorgvuldig gecompileerde dubbelaar. Het eerste schijfje huisvest voornamelijk soundtrackspul van het type dat Costy opnam voor gespecialiseerde labels zoals Editions Montparnasse en het Brusselse Selection Records. Je hoort Isaac Hayes-achtige instrumentale funk vol wahwahgitaren, Stax-achtige grooves vol warme orgeltjes en flukse soundtrackjazz.

Een grappig fait divers: Costy maakte muziek voor erotische films. In die tijd componeerde men zonder beeld. Costy wist vooraf niet hoeveel van zijn muziek in de uiteindelijke film zou worden gebruikt en leverde een kant-en-klare compositie. Hij was niet bij de montage betrokken. Omdat hij niet zelf naar die X-rated films wilde, stuurde hij een van zijn muzikanten naar de bioscoopzaal om er alles te noteren, met een zaklamp in aanslag. Kwestie van te verifiëren of hij wel voor alle gebruikte fragmenten betaald werd. 

Ook fans van de vroegste elektronische experimenten komen aan hun trekken. Het tweede schijfje verzamelt Costy’s gestoei met de allereerste studiosynths, zoals de Moog. Het is geen spek voor ieders bek, maar wie de kosmische spielereien van pakweg Raymond Scott, Dick Raaymakers of Delia Derbyshire kan smaken, zal niet klagen.

2 De muzikant tijdens een muziekwedstrijd in 1958. © rv

Dilla

Zoals dat vaak met dit type muziek gaat, werden sommige composities opgepikt in de jaren 90 door dj’s en elektronicaproducers. Howie B en Fila Brazilia smokkelden samples van Costy in hun songs, en de betreurde hiphopproducer J Dilla gebruikte een flard van Costy’s ‘Scrabble’ in zijn eigen underground-klassieker ‘Fuck the Police’. Uiteraard stak ook onze eigen smaakmakerdeejay Lefto zijn bewondering voor Costy nooit onder stoelen of banken.

Het doet hopen dat Costy’s wonderlijke catalogus straks ook een jong publiek aanspreekt en - wie weet - zal worden geherinterpreteerd door een nieuwe lichting funkbands?

Expectancy is uit bij Sdban. sdbanrecords.com

nieuws

cult

zine