Concertrecensie

Honderd jaar jazz in de AB: tussen ontucht en onzin

SCHNTZL, Compro Oro en BeraadGeslagen zetten het genre een gekke hoed op

"100 jaar jazz en nog altijd geen jazz", grapte Fulco Ottervanger halverwege zijn tussen kolder en hiphop stuiterende set met BeraadGeslagen in de AB Club. Hij had een punt: was de jarige gisteren wel uitgenodigd op zijn eigen feestje? 

Hihi, ik heb thuis dezelfde keukenhanddoek 😊 #jongjazzgeweld #SCHNTZL

Een foto die is geplaatst door null (@saradebruycker) op

De AB viert al sinds begin 2017 honderd jaar jazz en gaat daar nog wel een paar maanden mee door. Gisteren in de uitverkochte Club kwam daar een tweede verjaardag bij: die van het fijne Brugse platenlabel W.E.R.F., dat in 2018 een kwarteeuw bestaat en dat met SCHNTZL, Compro Oro en BeraadGeslagen alvast zijn feestjaar in gang trapte. Maar speelden die jongens nog wel jazz?

Neem nu het piano-drumduo
SCHNTZL (★★★☆☆), de openers van de avond en de jongsten van de bende. Toen we halverwege hun set hijgend de Club binnenwaaiden – damn you, Brusselse tunnels! – troffen we een muisstil publiek dat zich zittend, liggend of met gesloten ogen leunend tegen de bar gewillig liet bedwelmen. Zelden zagen we een band zo ingetogen spelen: Casper Van de Velde klapte in de handen, tikte met twee vingers op een trommel waarover een handdoek lag of klopte zachtjes op een microfoon, en Hendrik Lasure leek de toetsen van zijn vleugelpiano amper aan te raken. Ook de ijle geluidsgolven die Lasure uit zijn synth haalde, waren al haast vervlogen voor ze onze oorschelpen hadden bereikt – het kan geen toeval zijn dat een van de mooiste songs op hun fraaie debuutalbum ‘Vluchtigheid’ heet.

De kracht van de suggestie

Met hun knisperende en krakende klanken leunden de SCHNTZL-boys veeleer aan bij een elektronica-artiest als Nicolas Jaar, terwijl hun vertrouwen in de kracht van de suggestie herinnerde aan de verstilde pracht van een neoklassieke muzikant als Nils Frahm. Mogen we nog één keer vloeken op het drukke verkeer in de hoofdstad? Op basis van de halve set die we in de AB meemaakten, vermoeden we dat dit jonge duo stevig is gegroeid sinds het vorige, eveneens puike concert dat we van hen zagen, een half jaar terug tijdens Gent Jazz.

Share

Compro Oro klonk als een beschaafd feestorkest, maar mikte net zo goed een likje LSD in onze mojito

Daar speelde toen ook Compro Oro (★★★★☆), dat gisteren in de AB éventjes de schijn kon ophouden dat ze nette jongens zijn. Hun intro, een stukje sfeerschepping op een duimpiano, klonk al bijna net zo verstild als SCHNTZL. Ook bij de Cubaanse ritmes die daaruit voortvloeiden, leek er geen vuiltje aan de lucht – tot er middels een dobberbas en dubby gitaaraanslagen zware wietdampen van het naburige Jamaica overwaaiden die de Club langzaam richting duisternis en verderf voerden. Wat eerst aangenaam wiegende muziek voor bij het Caraïbische hotelbuffet leek, ontspoorde met onheilspellende vibrafoonsolo’s en groezelige psychgitaren tot een soundtrack bij La Grande Bouffe-achtige taferelen, met mensen die naakt door stapels eten kronkelen.

In de almaar doller draaiende tredmolen van Compro Oro bleken ‘Ababa Boogie’ en ‘Ten Dollar Jeans Jacket’ uiterst geschikt als tv-tune. Maar dan wel voor een show waarin een presentator van het ‘ideale schoonzoon’-type zich met een steeds schevere grimas ontpopt tot een manische voodoomeester, en de met pluimen getooide danseressen ineens losbarsten in een santería-ritueel, geitenkoppen en kippenbloed incluis. Ja, het was uitkijken bij deze kerels die eruitzagen als een beschaafd feestorkest, maar die – wanneer we even niet opletten – een likje LSD in onze mojito mikten.

Haper-stuiter-knetter

Share

Zou Lander Gyselinck met mes en vork een hele bigband kunnen oproepen?

Na de pracht-op-de tast van SCHNTLZ en de in ontucht gesmoorde waanzin van Compro Oro belandden we bij BeraadGeslagen (★★★★☆) weer in een compleet ander, maar niet minder gestoord universum. Lander Gyselinck (STUFF., LABtrio, Howard Peach, Ragini Trio, winnaar van een Vlaamse Cultuurprijs) en Fulco Ottervanger (Stadt, De Beren Gieren en stadscomponist van Gent) hadden hun instrumenten recht tegenover elkaar geplaatst – midden in de zaal. De eerste drumde nu eens op de vierkante millimeter en verkende dan weer elke hoek van zijn kit, de tweede freakte intussen op zijn synths met basdreunen, smurfenstemmen en orgelklanken. Bij Ottervanger was af en toe een ironisch monkellachje waar te nemen op zijn doorgaans uitgestreken gezicht, bij Gyselinck gleed onze blik voortdurend naar zijn handen: eentje beroerde de synth, een ander tokte op trommels – de tweede drumstick stak dan even tussen Gyselincks tanden.

Hun tracks gingen van haper-stuiter-knetter, schoten heen en weer tussen hypercomplexe jazzritmes, moddervette dansgrooves, gladde eightiesfunk en treiterig-intellectualistische improvisaties en stuurden ons brein alle kanten uit. Was dit Flying Lotus die met Looney Tunes aan de haal was gegaan? Was DJ Shadow hier getransformeerd in een liveband? Zou Lander Gyselinck met mes en vork een hele bigband kunnen oproepen? Is Fulco Ottervanger geboren in een Decap-orgel? En vooral: is het al te laat om ‘Suikerbeat’ nog in te sturen voor de Belpop 100 van Radio 1? “Bespringt het toneel / grijpt naar de keel / verlies mijn controle / over heel het geheel”, klonk het in een onwaarschijnlijke mix van kolder en kleinkunst, Herbie Hancock en Hudson Mohawke.

Doldwaze dans

Totale fragmentatie, een compleet gebrek aan concentratie en een lak aan consequentie – rond die drie polen draaiden Ottervanger en Gyselinck. Hun doldwaze dans piekte aan het eind met een track die vertrok van een simpele vraag aan het publiek: uit welke stad komt u? De antwoorden tolden door elkaar in een spacy funkjam die klonk als een mash-up van Beastie Boys’ Check Your Head en een tilt geslagen gps. Ja-ha, bij deze jongens rook het héérlijk naar onzin. Zijn bij deze overigens gebombardeerd tot meest groovy luidende steden van Vlaanderen: Deinze en Oudenaarde.

Klinkt allemaal alsof BeraadGeslagen minstens evenveel te maken heeft met hiphop als met jazz? Klopt: halfweg de setsluiter ‘Nedersteprock’ ontspon zich een fenomenale freestyle met onder meer Brihang en Zwangere Guy, die even verderop  net zelf een show had gespeeld. Feestje? Feestje! 

En natuurlijk was de jazz erbij, die immer avontuurlijke eeuweling. We hadden hem gewoon niet meteen herkend met dat gekke hoedje op. 

Jazz 100 wordt de komende dagen en maanden nog verder gevierd in de Ancienne Belgique in Brussel, abconcerts.be

Dossier Muziek, maestro!
Dossier Muziek, maestro!

Honger naar muziek? Die kan u hier stillen met de recensies en andere artikels van onze muziekredactie.

Lees alle artikels

cult