Balkan Trafik

Deze Turkse zangeres moet u vanavond leren kennen

De stem van Gaye Su Akyol klinkt traditioneel Turks, haar muziek veel minder. Akyol zoekt haar inspiratie dan ook even goed bij de oude Arabeske muziek als bij Nirvana of bij Nick Cave. In het kader van het festival Balkan Trafik is ze vanavond te zien in Bozar. 

2 Gaye Su Akyol. © Barbaros Kayan

We kunnen niet anders dan haar te vragen naar het referendum van vorige zondag. Akyol heeft haar politieke mening steeds in haar muziek verkondigd. Dus wat denkt zij van de democratische machtsgreep van president Erdoğan? 

"Volgens mij heeft iedereen die om mensenrechten geeft 'nee' gestemd", schrijft ze in een mail aan onze redactie. "Ik denk dat het erg gevaarlijk is om zoveel macht bij een persoon te leggen. De verkiezingen zijn trouwens niet volledig eerlijk verlopen. Het ja-kamp heeft meer media-aandacht gekregen dan het nee-kamp en bij het stemmen zijn allerlei onregelmatigheden gebeurd." 

Maar er is ook ruimte voor optimisme, omdat de helft van het land  hayir (nee) heeft gestemd, zegt Akyol, alle grote steden incluis. "We zullen zien wat er gebeurd. Maar de meeste mensen die ik ken, zijn eigenlijk best hoopvol."

Share

in 'Kendimin efendisiyim ben' zingt ze "Ik ben mijn eigen meester" en in 'Nargile' steekt ze de waterpijp aan voor een gezellig potje Erdoğan-bashing

Haar laatste plaat, Hologram İmparatorluğu (2016) of: Het Hologrammenrijk, gaat de politiek niet uit de weg, maar is zeker  geen politiek pamflet. Akyol maakt daarin een wandeling door het progressieve Turkije, met zijn vrijgevochten vrouwen - in 'Kendimin efendisiyim ben' zingt ze "Ik ben mijn eigen meester"- en in 'Nargile' steekt ze de waterpijp aan voor een gezellig potje Erdoğan-bashing. 

Dat laatste doet ze nooit expliciet, maar de goede verstaander weet perfect waar ze het over heeft. In 'Nargile' neemt ze bijvoorbeeld het paleis van Erdogan op de korrel, dat kitscherig optrekje met ongeveer 1.000 kamers dat de Turken meer dan 576 miljoen euro heeft gekost. "Jij hebt ons allemaal verkocht" zingt ze. En ook: "Jouw paleis zijn slechts vier lege muren." 

En wat te denken van de allerlaatste vers van het album: "Wat gisteren een stuk stront was, is vandaag boven onze hoofden koning geworden"? Al wil ze enige politieke kritiek in haar mail toch niet zwart-op-wit zetten. "Explanation kills art", zegt ze, "dat is een uitdrukking waar ik erg veel van hou."

Wil ze dan wel even uitleggen wat ze bedoelt met de titel, Het Hologrammenrijk?

"Het uitgangspunt van het album is een wetenschappelijke theorie, waar fysici al enige tijd over debatteren, namelijk de mogelijkheid dat het universum een gigantische hologram is. Dat vind ik echt fascinerend. Bovendien ben ik steeds een grote fan geweest van sciencefiction. Een andere verklaring is iets actueler."

Volgens Akyol gaat de titel van de plaat net zo goed over de huidige Turkse politieke realiteit, die zo absurd is dat het even goed fictie kan zijn. Een hologram, zo je wil. "En misschien zijn het kapitalisme en de huidige politieke en sociale wereldorde dat ook."

2 Gaye Su Akyol. © Barbaros Kayan

Muzikaal onderstreept ze de idee van het hologram met een psychedelische sound, die vaak onderbouwd is met verschillende ritmes (de standaard 4/4 van onze rock wisselt ze af met typische buikdansritmes, niet zelden binnen een nummer). En om het mysterie verder te benadrukken, laat Akyol haar muzikanten maskers dragen. Dat er goed nagedacht is over het voorkomen van de band is niet verwonderlijk, als je bedenkt dat Akyol haar carrière begon als schilder. 

"In verschillende culturen worden maskers gebruikt omdat ze er mysterieus uitzien", zegt Akyol, die ook een master in de Antropologie op haar naam heeft staan. "Woorden en gevoelens kan je er netjes achter verbergen. Maar er is ook een simpele verklaring. De muzikanten vormen een band op zich: Bubituzak, dus de maskers drukken ook gewoon die tweedeling uit."

Voor haar optreden in Bozar, belooft Akyol nog enkele traditionele Turkse nummers te brengen, maar dan gepolijst tot Akyols karakteristieke sound, die van de Turkish art rock. Dat wordt genieten, tenzij iemand vanavond dit gigantisch hologram uitzet. 

Gaye Su Akyol speelt vanavond in Bozar als deel van het festival Balkan Trafik, dat loopt tot zondag. 

nieuws

cult