Merkwaardig concert

Bomen kunnen zingen. En ze geven binnenkort een concert

Wist u dat een boom geluid maakt? Wij kunnen ze niet zomaar horen, maar regisseur en componist Bert Barten heeft wereldwijd boomklanken gecapteerd. Volgend week gaat zijn concert in première in Nederland. Er doet ook een Belgische beuk mee. 

2 Bomen maken wel degelijk geluiden. De Nederlandse componist Bert Barten heeft ze opgevangen. © Tim Dirven

Akkoord, letterlijk moet u dat zingen niet nemen. Maar bomen maken wél geluiden. Ze reageren voortdurend op wat er om hen heen gebeurt en dat veroorzaakt trillingen die het menselijk gehoor niet kan opvangen. Net als ons hebben bomen een eigen dagritme, en als je die goed meet dan lijkt het alsof ze een kloppend hart hebben. 

De Amsterdamse theaterregisseur en componist Bert Barten heeft die geluiden opgevangen. Hij schakelde wereldwijd boswetenschappers in om hem informatie door te spelen over de hartslag, de sapstromen en fotosynthese van bomen uit China, Brazilië, Polen en ook België. "Door die geluiden toegankelijk te maken wil ik mensen laten ervaren dat we in verbinding staan met de natuur", legt Barten uit.

Volgende week doet hij dat tijdens een soort liveconcert, waarbij in het Nederlandse Bergeijk, net boven Lommel, een 20 meter hoge boom vol sensoren behangen wordt. Die sensoren meten de hartslag en de sapstroom van de boom, en die klanken worden naar een podium gestuurd. 

Share

Sensoren meten de hartslag en sapstroom van een Nederlandse boom en die klanken worden naar een podium gestuurd.

Er doen ook muzikanten mee en ook de geluiden die Barten eerder verzamelde van de buitenlandse bomen, worden in de mix gegooid als achtergrondkoor. Dat geheel moet een "sfeervol luisterconcert" opleveren dat anderhalf uur duurt. De Belgische deelnemer, dat is trouwens een Gentse beuk die hier en daar bekendheid geniet als één van de twitterbomen van bio-ingenieur Kathy Steppe (UGent). 

Barten kwam een half jaar geleden op het idee om bomen een stem te geven nadat de Poolse regering de kap van hun oerbos aankondigde. "Rampzalig", vindt Barten. "Dit is het laatste bos dat toont hoe bossen er oorspronkelijk uitzagen in Europa. Alle oerbossen hier zijn gekapt en daarmee is een uniek ecosysteem verdwenen." Bovendien hebben veel bossen te lijden onder vervuiling en armere voedingsbodems, terwijl ze net belangrijk zijn in de strijd tegen klimaatverandering. 

2 "Door die geluiden toegankelijk te maken wil ik mensen laten ervaren dat we in verbinding staan met de natuur", zegt Bert Barten. © BELGAIMAGE

De twitterbomen zoals de Belgische beuk, worden voortdurend gemeten en geven via Twitter aan hoe ze het stellen. Dat is belangrijk omdat bomen heel snel aangeven op welke manier de natuur wordt aangetast door het veranderende klimaat. De beuk, zo zegt Steppe, stelt het op dit moment best goed, dankzij de afwisseling van zon en regen. "Als het weer de komende week aanhoudt, dan zal de beuk tijdens het concert niet schreeuwen om water." (LB)