Biografie Luc De Vos

'VOS': monument voor een tegenstrijdig icoon

De Nederlandse journalist Leon Verdonschot schreef de biografie van Luc De Vos, Vlaanderens knuffelbeer die in 2014 overleed. Het werd geen boek over de capriolen van een Vlaamse rockster, maar het levensverhaal van een getroebleerde man die af en toe op een podium stond. VOS is zoals Luc was: ontzettend grappig en diep tragisch.

4 © Photo News
4 Leon Verdonschot. © Thomas Sweertvaegher

Leon Verdonschot begint zijn biografie met nieuwslezeres Martine Tanghe, wier stem breekt wanneer ze aankondigt dat Luc De Vos is gestorven. Een schokgolf trekt door Vlaanderen, Gent rouwt en koestert zijn gesneuvelde held. In dat eerste hoofdstuk duikt ook de vraag op: hoe is dit kunnen gebeuren?

Is het wel aan een Nederlandse journalist om die vraag te beantwoorden? Gorki is nooit doorgebroken in het noorden, Nederland keek met verbazing naar de collectieve rouw in Vlaanderen. Hoe kan zo’n Verdonschot een archetypische Vlaming als Luc De Vos juist inschatten?

Onzekere dromer

Share

Ook toen hij allang beroemd was en zelf een gezonde zoon had rondlopen, kon Luc zich erg goed wentelen in de frustraties over zijn jeugd

Om eerlijk te zijn verraadt de biograaf slechts zelden dat hij Nederlander is. Dat gebeurt voornamelijk als hij Vlaams probeert te klinken; dan is het resultaat haast bijbels. Bijvoorbeeld wanneer hij Patrick Riguelle op het vliegtuig laat vragen: “Luc, heb je nu zojuist aan uwen fluit getrokken?” Zo zeggen wij dat niet.

Verdonschot voert ons mee naar het Wippelgem van Lucs jeugdjaren. Ook toen hij allang beroemd was en zelf een gezonde zoon had rondlopen, kon Luc zich erg goed wentelen in de frustraties over zijn jeugd. Wanneer je in zijn bijzijn nog maar per ongeluk het thema ‘jeugd’ aanraakte, was hij vertrokken. Wippelgem tekende Luc, vooral doordat hij als nakomertje ouders had die zijn grootouders hadden kunnen zijn. Zijn broers en zussen stellen Lucs negatieve beeld bij, maar je begrijpt waarom de onzekere dromer zich niet goed voelde op het platteland.

Tegelijk was zijn jeugd een inspiratiebron. Veel van Lucs mooiste teksten zijn eruit voortgesproten, zoals ‘Mia’, dat gaat over moeder Irma.

Frustraties en onvrede

Share

Lucs karakter was complex: jolig op het podium, meegaand in de studio, maar als het erop aankomt malcontent

Na jaren aanmodderen – boeken lezend en oefenend op zijn gitaar – beleefde Luc grootse successen met Gorky, al zong de groep het niet langer uit dan één album. Daar toont Verdonschot al meteen de complexiteit van Lucs karakter: jolig op het podium, meegaand in de studio, maar als het erop aankomt malcontent, alleen bleek hij nooit in staat zijn onvrede rechtstreeks te communiceren.

4

Gorky werd Gorki, de meest relaxte band die de aarde ooit heeft gekend. Als er discussie was binnen de groep, ging het niet over artistieke meningsverschillen, maar over hoe je vlees moest bakken of mossels moest koken. Luc genoot van optreden, maar werd nooit een pretentieuze rockster.

Het succes veranderde Luc niet – en misschien moeten we zeggen: helaas. De erkenning voor zijn verdienste als songschrijver en auteur hielp hem niet om zijn frustraties en onvrede te overstijgen. Luc ging niet ten onder aan de tol van de roem, maar aan de tol van zichzelf.

Uitgeteld op de bank

Share

Een kortstondig gesprek op straat was perfect, functioneren in een ruimer gezelschap was onmogelijk

Heel Gent kende Luc, maar hoe toegankelijk hij ook was, altijd bleef hij diep in zijn schulp verscholen. Als je hem moppen zag tappen op tv kon je niet bevroeden hoe moeilijk hij het had met sociale omgang. Een kortstondig gesprek op straat was perfect, maar functioneren in een ruimer gezelschap was onmogelijk.

Ook in besloten kring had de man van de gevoelige songteksten het lastig met emoties. Zijn directe omgeving wist vaak niet wat er zijn ziel beroerde. Zoiets simpels als troost kon hij niet bieden en niet vragen, zelfs niet aan zijn vrouw Sandra.

Luc dronk. Stel je daar geen wilde uitspattingen in het Gentse nachtleven bij voor, maar een man die naar de nachtwinkel stapt om een fles drank, die moederziel alleen uitkuist en ’s morgens uitgeteld op de bank wordt gevonden door vrouw en zoon.

Onvermijdelijkheid

Share

Uit Verdonschots boek spreekt onvermijdelijkheid

Al in het hoofdstuk over Lucs jeugd strooit Verdonschot de eerste hints over Lucs problematische relatie met alcohol. Doorheen het boek duiken zinnetjes op als: “Waar hij soms iets dronk en soms iets meer.” Gaandeweg organiseerde Luc zijn drankverbruik rond zijn optredens, zodat hij altijd fris op het podium stond. Soms dronk hij lange periodes helemaal niets, om dan mateloos naar de fles te grijpen. Die mateloosheid verergerde in zijn laatste twee levensjaren.

In de periode na Lucs dood kon je nog geloven dat het “acuut falen van een aantal vitale organen” het gevolg was van onvoorzichtigheid. Een te zwaar geconsumeerd rouwproces na de dood van zijn moeder. Maar uit Verdonschots boek spreekt onvermijdelijkheid. Het overlijden van Irma was het duwtje dat Luc helemaal onderdompelde in de ellende van zijn eigen hart.

4 © Alex Vanhee

Verdonschot heeft geen heiligenleven geschreven, hij verbloemt Lucs stekelige kanten niet. Vaak doet VOS je hardop lachen, om je hart op de volgende bladzijde in elkaar te doen krimpen wanneer Luc het zichzelf en zijn omgeving onmogelijk maakt. “Vos, waar waart gij mee bezig, jongen?”, denk je meermaals.

Onlegbare puzzel

Wat Verdonschot ons schenkt, is begrip. Begrip voor de mens Luc De Vos, en een nog dieper respect voor de artiest. Luc was een onlegbare puzzel: vielen de stukjes in één hoek in elkaar, dan geraakten ze aan de andere kant weer in de war. Door dat mysterie in al zijn complexiteit te schetsen geeft de biograaf Luc een beetje terug. Hij beantwoordt vragen waar we al sinds 29 november 2014 mee worstelen. Luc was een tegenstrijdig icoon, VOS is zijn monument.

In zijn epiloog laat Leon Verdonschot de vrienden en vrouw van Luc nakaarten over zijn dood en leven. Ook zoon Bruno toont zich als een knaap met inzicht: “Hij vertelde niet zo vaak serieuze dingen. En als hij iets serieus zei, dan zei hij het vaak lachend.” Bruno mag de biografie over zijn vader afsluiten: “Je kunt zeggen van Wippelgem wat je wilt, maar het zijn wel lieve mensen daar.”

Abonnees kunnen het interview met Verdonschot lezen in de pluszone.

nieuws

cult

zine