Kraak Festival

"Ik beschouw de foutjes als instrumenten"

Op zoek naar de ruis in Mathieu Serruys

2 Mathieu Serruys. © Senne Van Der Ven

Mathieu Serruys is zowat de Brian Eno van België. Op het Kraak Festival in Aalst presenteert hij zijn zeer korrelige en duistere soundscapes. "De ruis is mijn esthetiek."

Share

Ruis geeft een soort van humaniteit aan de anders rigide klank van een orgel of synth

Mathieu Serruys
2 Mathieu Serruys. © Senne Van Der Ven

"Een analoge bandopnemer is een machine waarmee heel wat kan mislopen", legt Mathieu Serruys uit in zijn Gentse appartement. "Zo hoor je soms de hoge tonen trillen door de slecht draaiende motor van de taperecorder."

Het zijn zulke analoge grilligheden die Serruys opzoekt. "Ruis geeft een soort van humaniteit aan de anders rigide klank van een orgel of synth." Die ruis knispert ook op zijn debuut uit 2014, 'On Germaine Dulac' (uitgebracht op het DIY-label BAADM, dat Serruys samen met zijn compagnon Joris Verdoodt beheert). Serruys nam een hoop synthloops op met een gammele bandopnemer, laag over laag over laag. Het resultaat is een gitzwarte soundscape, verzadigd met ruis. "Ik hou van de serendipiteit van de ruis", zegt hij, "van de onvoorspelbaarheid van de tape recorder".

Nietige mens

"Ken je dat zeer bekende schilderij van Caspar David Friedrich, Wanderer above the Sea of Fog, waarop een man staat afgebeeld op een rots? De man staat met de rug naar de toeschouwer gekeerd terwijl hij de woeste mistvorming tussen de bergpieken aanschouwt. Terwijl het natuurtafereel heel grillig is, blijft de man heel sereen."

Die vergelijking met Friedrich komt niet uit de lucht gevallen. "Ik heb een onverklaarbare drang om minstens eenmaal per jaar naar de bergen te trekken", zegt Serruys. "Ooit stond ik op eenzelfde manier op een hoge bergtop, bij onweer. Ik voelde me toen erg klein. De angst die ik toen voelde, probeer ik over te brengen in mijn muziek."

Share

Er is pas een nummer als er een compositie is. Maar de ruis is de esthetiek ervan

Mathieu Serruys

De natuur is zeer aanwezig in de tapemuziek van Serruys. Dat maakt zijn soundscapes ook zo visueel, zo spannend. "Tijdens mijn tochten wil ik steeds tot een punt geraken dat veel uitputting vergt", vertelt hij. "En dan het overwonnen natuurgebied overzien. Met een album maken heb ik datzelfde gevoel. Het moet een slopend project zijn."

We praten lang over zijn wandelingen. "In de stad woon je tussen hoeken van 90 graden", zegt Serruys. "In de natuur is echter niets hetzelf­de. Daarbij zijn natuur- fenomenen zoals bergen de enige zaken die nog onhandelbaar zijn voor de mens."

Serruys' liefde voor de natuur ligt in de onberekenbaarheid en de ongrijpbaarheid. Die gevoelens vindt hij terug in de bandopnemer die te pas en te onpas sputtert. De essentie van zijn muziek is eigelijk de ruis zelf. Toch mijdt Serruys de melodie niet. "Er is pas een nummer als er een compositie is. Maar de ruis is de esthetiek ervan."

Humane toets

Share

We leven in een tijd waar we muziek zeer perfect kunnen producen. Ik denk de mens daarom nood heeft aan fouten, aan een humane toets

Mathieu Serruys

Serruys is lang niet de enige op aarde die van ruis kan genieten.

De knisperende soundscapes van Brian Eno en Boards of Canada kunnen op een groot publiek rekenen. Daarbij is de liefde voor analoge oneffenheden vrij universeel. Bedenk maar eens hoe rock met zijn overstuurde gitaren ooit de wereld veroverde. Om maar te zwijgen over de populariteit van ruis in de fotografie. Hoeveel onscherpe, korrelige foto's hangen er niet aan museummuren?

"We leven in een tijd waar we muziek zeer perfect kunnen producen", verklaart Serruys. "Ik denk de mens daarom nood heeft aan fouten, aan een humane toets."

Op dezelfde wijze verklaart Serruys dat elpees en zelfs cassettes al enige jaren weer geliefd zijn. Het kraakt meer dan een mp3 en het is tactieler zo ook menselijker. "Mp3-bestanden zijn ook niet spaarwaardig. De mens is een verzamelbeest." 

Je kunt al raden dat On Germaine Dulac op vinyl geperst werd. Lekker analoog.

Kraak Festival

Kraak Festival is een jaarlijkse ode aan de Belgische en internationale undergroundmuziek. Het wordt gehouden in Netwerk, een kunstencentrum te Aalst. Laat je niet afschrikken door het woord underground, het programma is erg divers. Dit jaar vindt het festival plaats op 7 maart. 

Onze Kraak-tips:

1. Áine O'Dwyer
We dagen je uit om niét verliefd te worden op de dame met de harp. Sierlijke melancholie voor fans van klassiek en CocoRosie.  

2. Sea Urchin
De Egyptisch-Oostenrijkse Leila Hassan en de Italiaanse Francesco Cavaliere brengen minimalistische dub die het midden houdt tussen soundscape en M.I.A.  

3. Neutral
Niet alle acts baden in landschapperige melancholie. Het nihilistische Neutral steekt botte pattatenmesjes in je oren. Voor getroubleerde zielen die walgen van blijheid.

nieuws

cult

zine