Recensie

'Async': het begin en einde van Ryuichi Sakamoto

Japanse componist herrijst als nooit tevoren

Ryuichi Sakamoto berust in zijn lot op Async, de plaat die behoedzaam zijn sterfelijkheid etaleert. Een bevreemdende trip voor onder de hoofdtelefoon.

1 Ryuichi Sakamoto © AFP

Async is de eerste reguliere soloplaat van Ryuichi Sakamoto nadat bij hem kanker werd vastgesteld in 2014. Na een zwaar rehabilitatieproces klom de legendarische Japanse componist uit het dal met de score voor de film The Revenant. Vorig jaar ontving hij nog een Lifetime Achievement Award op Film Fest Gent. Voor Sakamoto is ophouden met muziek maken duidelijk geen optie.

Dat Async aandoet als een synthese mag niet verwonderen. Hier horen we Sakamoto die uitzoomt, overschouwt, concludeert en - uiteindelijk - distilleert. Hij raakt er thema’s aan als sterfelijkheid en eindigheid, omzwachteld met akoestische en elektronische ambient-klanken. Nu grijpt hij terug naar zijn pionierswerk uit de jaren tachtig, dan weer bouwt hij verder op de uitstekende, grensverleggende klankarchitectuur die hij verkende op platen met experimentele geluidstovenaars als Fennesz en Alva Noto.

Tarkovsky

Naar verluidt zouden de films van Andrei Tarkovsky een grote inspiratiebron zijn geweest voor dit album. Inderdaad: zoals Tarkovsky oog had voor het kleinste detail, voor eindeloos lange takes opteerde en scènes als het ware in de tijd bevroor, zoekt ook Sakamoto heil in een contemplatief, bij wijlen meditatief karakter.

Erg pakkend is 'Life, Life’, met David Sylvian, met wie Sakamoto de klassieker 'Forbidden Colours’ schreef, een song die ontsproot uit het themalied van de film Merry Christmas, Mr. Lawrence. "

No need for a date: I was, I am, and I will be / Life is a wonder of wonders, and to wonder”, aldus Sylvian in een lezing van Tarkovsky’s gedicht All This I Dreamt, and This I Dream langsheen langgerekte, etherische synthpulsen. Sakamoto dobbert een plaat lang over dat soort kinderlijke verwondering.

Het totale Niets

Elders domineert zijn herkenbare, Satie-achtige minimalistische pianospel. Of een sacraal kerkorgel ('Andata’), prepared piano ('Disintegration’), een ijzige, tergend traag voorbijtrekkende ambientmist ('Walker’), een monoloog uit de film The Sheltering Sky in verschillende talen ('Fullmoon’), agressief vioolgetokkel (het titelnummer) en een koto verdwaald in het totale Niets, slechts dooraderd met ijle synthslierten ('Honj’). Sakamoto’s palet blijft verbazen.

"I dedicate myself, on my knees, like an orphan”, prevelt Sylvian in 'Life, Life’, "Alone - among mirrors - fenced in by reflections: Cities and seas, iridescent, intensified. A mother in tears takes a child on her lap.” Async verbindt begin en einde, roemt vergankelijkheid, versmacht de angst voor de dood. Opzienbarend. 

nieuws

cult

zine