Zondag 23/02/2020
Beeld DM

ColumnSabrine Ingabire

Zullen we eens de tijd nemen om onze mensen hier te vieren? Kennen jullie onze mensen überhaupt?

Sabrine Ingabire is journaliste en schrijfster. Ze is aan de slag bij NRC Handelsblad in Amsterdam. Haar column verschijnt tweewekelijks.

“Februari is Black History Month in de Verenigde Staten. Het concept ontstond eind de jaren 60 om de vergeten en verwijderde geschiedenis en verdiensten van zwarte mensen te onderwijzen op school. Het idee verspreidde zich naar andere landen, zoals het Verenigd Koninkrijk, waar het in oktober plaatsvindt, en ook naar Antwerpen in maart,” zo begon mijn tweede column voor deze krant vorig jaar. Intussen wordt Black History Month in maart in België gevierd in meer steden dan alleen Antwerpen. Het groeit. Niet alleen geografisch, maar ook met de aantal mensen die achter de schermen evenementen organiseren.

Ik twijfelde of ik dit jaar over Black History Month zou schrijven; ik wil me steeds meer distantiëren van de Afro-Amerikaanse ervaring en steeds dichter bij mijn Afro-Belgische ervaring komen. Ik besloot dan maar te schrijven over de twijfel.

Laat me beginnen met een citaat van Isaiah Lopaz, een schrijver en kunstenaar wiens werk ik bewonder, ironisch genoeg een Afro-Amerikaanse man. Dit schreef hij naar aanleiding van Martin Luther King Jr. Day, de Amerikaanse nationale feestdag ter ere van de Amerikaanse predikant en activist: “Dear white Europeans posting about Martin Luther King, as an African American I have so many questions for you: Who are the black revolutionaries who oppose or have opposed racism, colonialism, and imperialism in your countries and/or the countries or territories that your nation invaded, colonised, controlled or continue to control? Do you know their names? Do you speak their names? Are you equally, and perhaps even more grateful for the work that they did? Do you commemorate them? It’s wonderful that you’re celebrating MLK, but what about Black Africans fighting to be free of European influence and control, and those who have already fought and died? What about Afro-Europeans currently fighting for racial justice in Europe?”

Een van de machtigste tools van het kolonialisme en de slavernij is dat ze onze geschiedenis hebben verwijderd, dat ze onze familiebanden hebben gebroken, dat ze onze erfenissen hebben bestolen. Daarna hebben ze geweigerd ons onze geschiedenis te leren. Lessen geschiedenis gaan nauwelijks over het kolonialisme, en al zeker niet over de geschiedenis van het zwart verzet. En als het over zwart verzet gaat, gaat het steeds over Afro-Amerikaanse strijders, waar we, als we dieper graven, weinig mee kunnen bij het dekoloniseren van België. Ik geloof dat er veel collectiefs en universeels is aan de zwarte ervaring. Maar racisme uit zich op andere manieren in België dan in de Verenigde Staten en moet op andere manieren bestreden worden.

Een andere machtige tool is om onze focus steeds te leggen op landen en helden en voorbeelden die ons slechts oppervlakkig degelijk verder helpen. We zullen altijd struikelen op zaken die anders zijn dan in de VS, en wat dan? Als we alle mensen die het kolonialisme en de slavernij hebben bestreden in Europa niet kennen, kunnen we hun voorbeeld niet gebruiken en daarop voortbouwen om onze strijd verder vorm te geven. Intussen weten we heel goed hoe alle witte Europeanen hebben gestreden tegen de onderdrukkingsvormen die hun, onze, gebieden hebben geteisterd. Intussen kunnen zij wel voortbouwen op de inspanningen van hun voorouders.

Mijn ervaring als Afro-Belgische zwarte vrouw is niet die van een witte Europeaan, en ook niet die van een Afro-Amerikaanse vrouw. Mijn ervaring is eigen aan deze Belgische context, als afstammeling van de oorspronkelijke inwoners een voormalige kolonie, als vrouw die geboren werd in een land gescheurd door westerse interventies (en dan door het gebrek daaraan), als persoon die geregeld de Leopold II-laan moet bewandelen. Ik wil op zoek gaan naar de door mij ongekende geschiedenis van verzet van mijn moederland en van de afstammelingen van mijn moederland – want dat zal mij vertellen hoe onderdrukking hier bestreden moet worden.

Ik wil dat we de tijd nemen om onze activisten te kennen en te eren. Laten we niet wachten tot iemand gestorven is om te zeggen hoe waardevol die was voor de strijd, om die dan onmiddellijk daarna te vergeten en verder enkel MLK, Malcolm X, Maya Angelou of Nina Simone te citeren. Begrijp me niet verkeerd: het zijn belangrijke mensen met waardevolle inzichten. Maar laten we nu ook de mensen koesteren die zich dag en nacht inzetten voor onze bevrijding als Afro-Europeanen, als Afro-Belgen. Laten we dankbaar zijn voor de activisten die niet bezwijken onder de druk, die zich even radicaal blijven inzetten voor gelijke rechten, die zichzelf en de maatschappij onophoudelijk blijven dekoloniseren.

Ik kijk naar mensen als Olivia Umurerwa Rutazibwa, Clarice Gargard, Seada Nourhoussen, Olave Nduwanje, Rachael Moore en Eric Cyuzuzo, journalisten, docenten, denkers, evenementenorganisatoren, revolutieleiders, en ik ben dankbaar voor de strijd die ze dagelijks voeren. Zullen we eens de tijd nemen om onze mensen hier te vieren? Kennen jullie onze mensen überhaupt?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234