Donderdag 08/12/2022

OpinieFreddie Wilkinson

Zullen rivalen Nepal en China samenwerken op de Mount Everest?

Het massief rond de Mount Everest, de zogenaamde ‘derde pool’, levert water aan zowat twee miljard mensen.  Beeld belga
Het massief rond de Mount Everest, de zogenaamde ‘derde pool’, levert water aan zowat twee miljard mensen.Beeld belga

Freddie Wilkinson is schrijver, en coregisseur van de documentaire The Sanctity of Space.

Freddie Wilkinson

Bergbeklimmers die de top van Mount Everest naderen, vinden er sinds dit voorjaar een nieuwe bezienswaardigheid: een 20 meter hoge mast met wetenschappelijke instrumenten. Hij bevindt zich slechts 40 meter onder de 8.849 meter hoge top, waar je aan de andere kant van de berg, in China, een tweede weerstation op ongeveer dezelfde hoogte ziet.

Die installaties zijn de hoogste punten van twee netwerken van automatische weerstations op de twee populairste routes van de Everest. Controverse is niet nieuw op de hoogste berg van de wereld, en dus duurde het niet langer voor er gekibbeld werd: welk station ligt hoger, het Chinese of het Nepalese? De grens tussen de twee landen loopt over de berg en allebei maken ze aanspraak op de eer van het hoogste station. Misschien moet Guinness World Records het uitzoeken.

Er staan natuurlijk belangrijkere zaken op het spel. Deze infrastructuur op het dak van de wereld geeft ons een beter begrip van de klimaatverandering op Mount Everest. De zogenaamde ‘derde pool’, met de hoogste bergen van de planeet, omvat een van de grootste ijsvelden buiten de Noordpool en de Zuidpool. Zijn gletsjers voeden meer dan tien rivierstelsels en leveren water aan ongeveer twee miljard mensen, ruwweg een kwart van de wereldbevolking.

Naarmate de gletsjers verdwijnen, wordt de samenwerking tussen Nepal en China belangrijker om de snelheid, de omvang en de impact van de opwarming van deze afgelegen en onherbergzame streek te begrijpen. China heeft niet altijd buitenstaanders verwelkomd op zijn kant van de Everest. Sinds het begin van de covidpandemie in 2020 zijn buitenlandse bergbeklimmers er niet toegelaten. Maar de onderzoekers hopen dat de twee landen zullen samenwerken.

De derde pool warmt bijna tweemaal sneller op dan de rest van de wereld. Vooral in de afgelopen 60 jaar is het heel vlug gegaan. Onze eeuw wordt de warmste periode in 2.000 jaar in dit hooggebergte, zodat de streek uiterst belangrijk is voor het onderzoek om een klimaatramp af te wentelen.

IJslaag van vijftig meter weggesmolten

Dit jaar waarschuwde een klimaatbeoordeling van de derde pool dat twee derde van de huidige massa gletsjers in de regio rond Mount Everest tegen het jaar 2100 zou kunnen verdwijnen. Maar de beoordeling maakt ook gewag van grote ‘kennisleemten’ in de klimaatgegevens van de streek. Dat geldt in het bijzonder voor de gebieden op grote hoogte, waar de jaarlijkse sneeuwval talloze gletsjers voedt.

De moeilijkheid om in deze uitdagende omstandigheden betrouwbare geofysische gegevens te verzamelen, is evident. Maar in de afgelopen decennia zijn meer en meer wetenschappers de uitdaging aangegaan. In het voorjaar van 2019 organiseerde de National Geographic Society in samenwerking met de regering van Nepal en het horlogemerk Rolex een multidisciplinaire expeditie met meer dan 30 wetenschappers van universitairen en organisaties uit heel de wereld. Nieuwe ontdekkingen uit dit en andere initiatieven leveren een verbazend beeld op van een veranderend landschap.

Een voorbeeld: een ijskern die op een hoogte van meer dan 7.900 meter werd geboord op de Zuidelijke Col, de hoogste gletsjer van de Everest, toont dat het ijs aan de oppervlakte ongeveer 2.000 jaar oud is. Dat betekent dat het ijs dat zich later heeft opgehoopt en mogelijk tot 50 meter dik was, intussen verdwenen is. Ook de bergklimmers lijken veel schade te hebben aangericht. Bijna tot op de top van de berg worden microplastics in de sneeuw aangetroffen, en sneeuw- en watermonsters bevatten PFAS.

De realisaties van de Chinese wetenschappers op de noordflank van de Everest zijn eveneens indrukwekkend. Zij hebben in de loop der jaren een volledige klimaatgeschiedenis van de regio samengesteld. De meest ervaren klimaatwetenschapper van de Everest is trouwens een Chinees, Shichang Kang. Kang werkt sinds 1997 in de regio van de Everest en heeft 11 wetenschappelijke expedities boven de 6.500 meter op zijn actief. “De Chinezen zijn taaier”, zegt Paul Mayewski, een glacioloog van de Universiteit van Maine en een van de leiders van de expeditie van National Geographic.

Basiskamp lager

De Chinese weerstations zijn slechts een onderdeel van een grootschalige onderzoeksinspanning van het land. Dit voorjaar waren naar verluidt meer dan 270 Chinese onderzoekers in de regio aan het werk.

Maar de berg verandert snel en Nepal heeft vorig week bekendgemaakt dat het basiskamp van de Everest op de Khumbu-gletsjer, op 5.400 meter hoogte, zal verhuizen naar een 200 tot 400 meter lagere locatie op de berg. Honderden klimmers gebruiken het basiskamp om uit te rusten, zich aan de hoogte aan te passen en hun klim voor te bereiden. Maar volgens onderzoekers wordt de gletsjer zo snel onstabiel dat men er niet langer veilig kan kamperen.

Het Nepalese project zal veel van zijn gegevens in real time delen. Mayewski hoopt dat de Chinezen dat ook zullen doen, in naam van de voor de wetenschap vitale samenwerking.

© 2022 The New York Times Company

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234