Dinsdag 22/10/2019

Zou het kunnen dat Trump niets liever wil dan impeachment?

Beeld EPA

Ross Douthat is columnist bij The New York Times

Nu de Democraten de eerste stappen naar een impeachmentprocedure zetten, duikt een nieuwe hypothese op: zou het kunnen dat Trump niets liever wil?

Het is niet zo gek als het klinkt. Een dag nadat het onderzoek naar de Russische bemoeienissen in de verkiezingen van 2016 hem vrijpleitte, belde Trump al naar Oekraïne in een poging om Joe Biden een beentje te lichten. Is dat het gedrag van een president die zich zorgen maakt over een impeachment?

Waarom? Misschien omdat hij denkt dat de Democraten toch niet zullen durven. Maar misschien ook omdat hij vier voordelen kan zien in een impeachment en een proces.

Ten eerste wil het publiek liever geen impeachment. Dat kan misschien veranderen naarmate het Oekraïne-verhaal zich ontwikkelt, maar voorlopig zeggen de peilingen dat meer mensen tegen dan voor een impeachment zijn. Daarom lijkt Trump meer op een impeachment aan te sturen dan Nancy Pelosi: de Democratische agenda is populairder dan de Republikeinse, de betere Democratische kandidaten zijn populairder dan Trump, en dus is alles wat in het nadeel van de Democraten speelt winst voor Trump.

Ten tweede speelt Trump met veel plezier zijn eigen openlijke machtsmisbruik uit tegen de zachte corruptie van de Democraten. Niets maakt zijn critici zo razend als de manier waarop hij zijn rivalen verwijt corrupt te zijn terwijl hij schaamteloos veel erger is. Trump blijft zich voorstellen als de kandidaat van een meer eerlijke corruptie – liever zijn openlijke cynisme dan de subtiele koehandeltjes, de discrete zelfverrijking van zijn tegenstanders.

De corruptie van de elite is natuurlijk slecht, maar wat Trump doet, is niet beter. Hypocrisie is te verkiezen boven openlijke slechtheid, zachte corruptie boven harde. Toch zal het niemand verrassen dat in deze tijd van wantrouwen, polarisatie en wanhoop sommige kiezers – niet alleen in de harde kern van Trump-aanhangers maar ook in de vervreemde, misnoegde middenklasse – “oprechte” corruptie boven hypocrisie verkiezen.

De geschiedenis heeft geen gebrek aan politieke “baronnen” die hun gang konden gaan omdat ze werden gezien als het brutale, effectieve alternatief voor een zelfvoldane, schijnheilige elite. Trumps grote politieke zwakte is dat hij, anders dan die baronnen, weinig van zijn beloften aan zijn kiezers heeft waargemaakt. Maar dat stimuleert hem alleen maar om terug te vallen op de politiek van de vergelijkende corruptie. Hij zal misschien niet winnen, maar dit is hoe dan ook een rol die hij goed kent.

Ten derde zou een impeachmentstrijd Trump een laatste kans geven om zijn greep op de ziel en de reputatie van zijn mogelijke Republikeinse opvolgers te versterken. In 1974 konden de Republikeinen Nixon dwingen om af te treden omdat hij de partij als instelling belangrijk vond en ook omdat ze wisten dat hij zich discreet zou terugtrekken en niet elke kans zou aangrijpen om zich publiek te verdedigen.

Met Trump gaan die twee argumenten niet op. Dat verklaart niet alleen waarom hij denkt de impeachmentstrijd te kunnen winnen, maar ook waarom hij ervan zal genieten. Hij weet dat hij de verkiezing kan verliezen, maar dat zou hem niet beletten om de Republikeinse Partij nog jarenlang naar zijn hand te zetten, via Twitter of met andere middelen. En hoe kan hij zijn macht beter consolideren dan door ervoor te zorgen dat al zijn kandidaat-opvolgers een laatste keer zijn ring komen kussen?

Kom, Marco Rubio, Ben Sasse, Tom Cotton, Josh Hawley, Ted Cruz, kom en kniel, de geschiedenisboeken kijken toe. Vertel ons nog één keer, één keertje maar, hoe totaal Donald Trump de Grote jullie stem, jullie principes, jullie eer bezit!

Zo komen we bij de laatste reden waarom Trump misschien niet bang is voor een impeachment: omdat hij van een circus houdt. Ik ben er zeker van dat hij tijdens het Rusland-onderzoek, met zijn tweets van “HEKSENJACHT” en “COMPLOT”, meer heeft genoten dan tijdens het wetgevende gekibbel over zijn belastinghervorming of de ontmanteling van Obamacare. Een impeachmentproces zal hem nog meer plezier doen.

Dat alles betekent natuurlijk niet dat de Democraten niet moeten doorzetten. Een poging om Trump af te zetten, zou best kunnen mislukken en misschien weinig invloed hebben op de verkiezingen in 2020. Maar als er overduidelijke corruptie in het spel is, kunnen ze moeilijk anders.

Maar misschien is het allemaal niet zo belangrijk. In het tijdperk van Trump verandert alles razendsnel. Impeachment of geen impeachment, tegen de tijd dat de Amerikanen naar de stembus gaan, zijn we waarschijnlijk weer over iets heel anders aan het discussiëren.

© The New York Times

Ross Douthat Beeld Stephen Crowley/The New York Times
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234