Maandag 24/02/2020

Standpunt

Zou de Conventie van Genève vandaag nog ondertekend raken? Het is niet zeker. Laat dat even bezinken

Bart Eeckhout. Beeld Eva Beeusaert

Bart Eeckhout is hoofdredacteur. 

Op minstens één belangrijk punt hebben de talrijke Marrakech-pact-critici, van Mark Elchardus over Hendrik Vuye tot Tinneke Beeckman, volkomen gelijk. Bindend of niet, wanneer een land zich international engageert over een zo belangrijk thema als migratie, dan hoort daar een publiek, parlementair debat aan vooraf te gaan.

Een ernstig debat zit er voor de Belgen wellicht niet meer in. Over twee weken komen de Verenigde Naties in Marrakech bijeen om dat ‘Global Compact’ goed te keuren. Premier Charles Michel (MR) zal de tijd tot dan nodig hebben om een compromis aan elkaar te lassen dat het vel van zijn regering redt. Mogelijk vindt de premier zoekend en tastend een uitweg in samenspraak met andere Europese regeringsleiders die in hetzelfde schuitje zitten.

Bij gebrek aan grondig Kamerdebat dreigt een toxische zweem van verdachtmaking te blijven hangen. Alsof de regering moedwillig het migratiepact onder het tapijt heeft willen schuiven.

Lees ook:

De bocht van Marrakech: waarom Francken zo lang zweeg. 

Botsing

Door zo laat wakker te schrikken, onderschat de regering twee van de belangrijkste politieke tendenzen van het moment. Ten eerste is er de roep om herstel van controle en soevereiniteit. Daarbij heerst er een diepe scepsis over alles wat met migratie te maken heeft.

Waar die twee ontwikkelingen samenvloeien, dreigt een harde botsing. Het VN-migratiepact is daar niet eens het eerste voorbeeld van. De brexit kantelde op exact dezelfde kritische punten: nationale frustratie, controle, migratievrees.

Sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog zijn handelsakkoorden, verdragen en conventies de smeerolie van de vreedzame internationale samenwerking. De hele Europese Unie is gefundeerd op die gedachte.

Die vanzelfsprekendheid verkruimelt. Genadeloos beuken populistische en radicale bewegingen op de kwetsbare flank. Zou de Conventie van Genève vandaag nog ondertekend raken? Het is niet zeker. Laat dat even bezinken.

Het klopt dat een flink deel van de verantwoordelijkheid bij de internationale organisaties, van EU tot VN, zelf ligt. Te weinig hielden ze oog op de kleintjes, hun burgers.

Illusie

Toch is de ontwikkeling zorgwekkend. Het voor de Britten onglorieuze verloop van de brexit-onderhandelingen toont treffend aan dat totale soevereiniteit nog slechts een illusie is. Dezelfde ontnuchtering staat te wachten voor al wie denkt dat de landsgrenzen op slot draaien volstaat om de migratiekwestie op te lossen.

Migratie gaat niet weg. Alle lastige knopen ontwarren – braindrain, druk op ontvangende regio’s, mensenhandel, slavernij, … – vergt bij uitstek een meervoudig, internationaal perspectief. In al zijn wollige onvolkomenheid biedt het VN-migratiepact daar minstens een aanzet toe.

Juist daarom is het vermijden van een debat over ‘Marrakech’ een gemiste kans. Het had een uitstekende gelegenheid kunnen zijn om na te gaan wie het ooit zo vanzelfsprekende punt van samenwerking nog durft maken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234