Donderdag 08/12/2022

OpiniePatrick Lacor

Zorgen voor een patiënt doe je niet achter een toetsenbord: hier ligt de sleutel om de zorg te ontlasten

null Beeld Siese Veenstra
Beeld Siese Veenstra

Patrick Lacor is internist-infectioloog, afdelingshoofd interne geneeskunde en voorzitter van de Commissie Zorg van het UZ Brussel.

Patrick Lacor

In De Morgen van 13 juli 2022 luidt Margot Cloet de alarmbel over de gezondheidszorg. Zij wijst op de vicieuze cirkel van hoge werkdruk die leidt tot uitstroom van zorgwerkers, die leidt tot hogere werkdruk, die leidt tot meer uitstroom, enzovoort. Zij roept op tot een debat over de toekomst van de zorg, en zwengelt het alvast aan met een idee: de zorg begrenzen, of het aanbod beperken om het voor de zorgwerkers haalbaar te houden.

Zorg begrenzen is ongetwijfeld één manier om zorgwerkers te ontlasten. Maar het is ook een oplossing die doet denken aan ingrepen uit de bedrijfswereld waarbij niet-lucratieve activiteiten geschrapt worden. Afvoeren wat niet opbrengt en werkkrachten efficiënter inzetten.

Deze optie overwegen legt de vinger op een pijnpunt van de gezondheidszorg, namelijk de wat onnatuurlijke combinatie van profit en non-profit in eenzelfde maatschappelijk domein. Als men wil schrappen in de zorg, dan moeten ongetwijfeld ‘hartverscheurende’ keuzes gemaakt worden.

De coronapandemie heeft nochtans net aangetoond dat de zorgsector het daar moeilijk mee heeft. Bovendien is goede gezondheidszorg in een evoluerende wereld het aan zichzelf verplicht om vernieuwend en grensverleggend te zijn, als het doel een steeds betere gezondheid voor steeds meer mensen is. Dat vergt uitbreiding en opbouw, en is niet zomaar verenigbaar met de afstoting van onderdelen die deel uitmaken van de solide structuur die het geheel is.

Maar ook al wordt de zorg beperkt, dan nog rijst de vraag of daarmee de hoger vermelde vicieuze cirkel doorbroken zal worden.

Hoge werkdruk (in de betekenis van: veel moeten realiseren binnen een krappe tijdsspanne) is slechts een van de elementen die een job zwaar maken. Burn-out komt voort uit een (aanslepende) combinatie van verschillende factoren, waartoe óók behoren: een gebrek aan professionele autonomie en chronische emotionele belasting inherent aan het werk. Die twee laatste factoren hebben ondertussen een meer prominente plaats verworven in de moderne gezondheidszorg.

De cultuur van ‘meten en registreren’ dwingt zorgverleners er al te vaak toe meer tijd door te brengen aan een toetsenbord dan aan de zijde van de zorgbehoevende. Het groeiende belang van een goed bedrijfsresultaat dreigt de ziel uit het vak zuigen. En, in een wereld die ons steeds meer het idee van maakbaarheid van gezondheid voorspiegelt, wordt het voor zowel patiënt als zorgverlener steeds moeilijker om een ongewenste uitkomst te aanvaarden, waardoor de drempel voor gevoelens zoals frustratie en onderwaardering onvermijdelijk verlaagt.

Neen, zorgwerkers deinzen niet terug voor zorg of werk. Zij kozen tenslotte zelf voor dit uitdagende en mooie vak. Maar zij zijn er wel bevreesd voor dat anderen werk maken van hun zorg. Voor gemotiveerde en zich om kwaliteit bekommerende zorgwerkers gaat het niet uitsluitend om het aantal gepresteerde uren.

Het voorstel om het debat te openen is zonder meer zeer waardevol. Als het er komt, dan hopelijk met inbreng van álle betrokkenen.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234