Dinsdag 26/01/2021
Beeld rv

NieuwjaarsbriefPaul De Grauwe

Zodra het virus is overwonnen, zullen alle stoppen van de Belgische consumenten doorslaan

Economieprofessor en De Morgen-columnist Paul de Grauwe kijkt uit naar het moment dat het geld weer zal gaan rollen

Op het einde van dit vreselijke pandemie-jaar droom je ervan dat 2021 een terugkeer zal zijn naar 2019. Dat was een jaar van rust en vrede in vergelijking met 2020. En ik kan je geruststellen: 2021 wordt hoogstwaarschijnlijk opnieuw zoals 2019 – een jaar waarin we kunnen uitblazen, en met vrienden en familie lekker kunnen samenzitten. Noteer het woord ‘hoogstwaarschijnlijk’: dat is om mij in te dekken voor het geval mijn voorspelling niet uitkomt. Ik ben dus niet 100 procent zeker dat al wat ik hier zal beloven, ook zal uitkomen.

Een eerste belofte: zodra de vaccinatiecampagne ervoor gezorgd heeft dat de infectiecurve platgeslagen is, komt er een intense economische heropleving. Waarom ben ik hierover zo optimistisch? Gedurende dit rampjaar hebben de Belgen miljarden extra opzijgelegd. Ze deden dit omdat er zoveel onzekerheid was over de toekomst. Zullen ze hun jobs behouden? Zullen ze inkomensverlies lijden als dit vervloekte virus niet snel verslagen wordt? Allemaal vraagtekens die ervoor zorgden dat de Belgen vele appels voor de dorst opzijzetten.

Als dan gedurende 2021 zal blijken dat het virus inderdaad is overwonnen, zullen alle stoppen van de Belgische consumenten doorslaan. Hij/zij loopt dan weer naar de winkels, de restaurants, de cafés, viert feest en gaat weer op reis in binnen- en buitenland. De uitgestelde aankoop van auto, meubel, speelgoed, tv, smartphone, en vele andere consumptiegadgets wordt nu versneld doorgevoerd. Dat doet de economie opveren. Bedrijven zien het weer zitten en gaan hun investeringsprojecten die ze hadden uitgesteld activeren. Heel snel keren we terug naar het productie- en tewerkstellingsniveau van voor de crisis. Alsof er niets gebeurd is.

Beeld Philip Lindeman

Wanneer precies dit heuglijke nieuws zich effectief zal realiseren, weet ik niet. Dat hangt van de snelheid af waarmee de vaccinatiecampagne successen boekt in het verslaan van het virus. Hierop kunnen de virologen en epidemiologen ons vandaag ook nog geen antwoord geven. Wat echter wel zeker is, is dat er een moment komt waarop we de virusoverwinning kunnen vieren.

Maar, en nu komen de echte pessimisten uit de bosjes tevoorschijn, tijdens de coronacrisis heeft de overheid zoveel extra moeten uitgeven dat de schuld onhoudbaar hoog is geworden. Bereid u dus voor op nieuwe besparingen, zeggen die verstokte zwartkijkers. Die zullen pijn doen en het feest bederven.

Hier ook, beste lezer, wil ik u geruststellen. De extra schuld die de overheid heeft gemaakt om het marktsysteem van de ondergang te redden, zal als sneeuw voor de zon verdwijnen. Of zoals politicus Guy Mathot het dertig jaar geleden formuleerde: de schuld is er vanzelf gekomen, en zal vanzelf weer verdwijnen.

Toen hij dit verklaarde, had Mathot het bij het foute eind. We leefden toen in een regime van sneeuwbaleffecten: de rente op de schuld was stukken hoger dan de nominale groei van de economie (groei + inflatie), met als gevolg dat de schuld veel sneller toenam dan het bruto binnenlands product. Nu zitten we in de omgekeerde situatie. De extra schuld die de overheid tijdens de pandemie heeft aangegaan, heeft ze gefinancierd met leningen op tien, twintig, dertig jaar waar praktisch geen rente op moet worden betaald (op sommigen leningen zelf een negatieve rente). Over tien, twintig, dertig jaar zal de last van die extra schuld dramatisch zijn gedaald omdat het bbp, dankzij groei en inflatie, sterk zal zijn toegenomen.

2021 kondigt zich dus aan als een schitterend jaar dat de ellende van 2020 snel zal doen vergeten.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234