Zondag 15/09/2019

Opinie

Zo dicht je de kloof tussen jongeren en de politiek

Jurgen Sprangers. Beeld RV

Jurgen Sprangers is directeur van VVJ, Vereniging Vlaamse Jeugddiensten.

Het first voters-onderzoek van VRT toont aan dat de gemiddelde kennis van jongeren over de politiek als toneelstuk beperkt is. Kan je ze dat kwalijk nemen? De acteurs zijn nog te vaak mannen die hun vaders kunnen zijn, waardoor de identificatie met de spelers ontbreekt. De taal van de acteurs is zelden concreet en op maat. Spreken doen ze allemaal graag, politici. Begrijpelijk. Maar luisteren ze ook naar jongeren? 

Als politiek enkel het spel tussen de verschillende partijen en politici is, dan staat dat toneelstuk veraf van veel jongeren. Als politiek gaat over de samenleving vormgeven, dán zijn kinderen en jongeren wel actief. Ze geven hun mening over politieke thema’s, al noemen zij dat vaak niet ‘politiek’. Ze hebben pittige meningen over de uitwerking van het nieuwe centrale plein in hun gemeente. Laat hen naar het mobiliteitsvraagstuk kijken en wees maar zeker dat ze met verfrissende ideeën komen. Het onderwijs hervormen? Jongeren willen niet dat dat over hun hoofden gebeurt.

Schuld van de jongeren

Leggen we de verantwoordelijkheid voor politieke kennis bij de jongeren zelf? Of is het een maatschappelijke verantwoordelijkheid? Inspraak zonder inzicht geeft uitspraak zonder uitzicht. Het is de opdracht van de samenleving om kinderen van jongs af aan en op maat te informeren. Gelukkig zetten heel wat organisaties, scholen en lokale besturen hier al op in.

Toegegeven, de complexiteit van ons politiek bestel maakt het aansterken van die vrij theoretische en abstracte kennis over politiek er niet gemakkelijker op. Misschien daarom dat een deel van de praktisch opgeleide jongeren neigt naar één heldere leider? En durven we de uitdaging aan om de systematiek van de politieke besluitvorming zelf aan te pakken? Slaan we echt de weg in naar meer directe burgerparticipatie, die heel wat politieke partijen op hun agenda hebben staan?

Zoals politieke desinteresse nooit een argument was om volwassenen niet meer te betrekken bij politiek, kan en mag het geen argument zijn om kinderen en jongeren uit te sluiten. Los van hun politieke kennis zijn en blijven kinderen en jongeren volwaardige burgers. Ze maken in de meeste gemeenten 30 procent van de inwoners uit. Vanaf 0 jaar horen zij in de scope van het lokale beleid. En een bewust kindvriendelijk beleid is dé hefboom voor een samenleving die goed is voor alle burgers.

Studenten aan de UGent wonen het openingscollege politicologie bij. Beeld BELGA

Geen sterk beleid zonder de input van jonge inwoners. In 2019 maakt de gemeente haar strategisch meerjarenplan voor de komende zes jaar op. Er zijn heel wat data ter beschikking, bijvoorbeeld via de stads- of gemeentemonitor. Belangrijke bronnen die gepaard moeten gaan met input van kinderen en jongeren zelf. Kwalitatief onderzoek met kinderen en jongeren leert je hoe kinderen en jongeren hun stad of gemeente beleven.

We roepen de gemeentes op om hun beleid niet enkel te laten voeden door de partijprogramma’s of de memoranda van middenveldorganisaties, maar vooral om zelf te gaan luisteren naar kinderen en jongeren.

Bottom-up

De dialoog tussen jongeren en politici is tweerichtingsverkeer. Geef kinderen, jongeren en hun verenigingen ruimte om zelf dingen op de agenda te zetten, om adviezen te geven en voorstellen te doen. Dat doe je door de gemeentelijke jeugdraad te ondersteunen. Zij zijn het officiële, decretaal verplichte adviesorgaan van de jeugd. Zorg dat hij zijn rol ten volle kan opnemen en neem zijn advies serieus.

De jeugdraad is cruciaal maar niet voldoende. Jongeren maken overal mee de samenleving. Soms nemen ze daarin de tegenstem op. Het is eigen aan de democratie dat die tegenstem een plek en rol heeft. Lokaal beleid moet daarvoor ruimte laten en het faciliteren. Dat kan het politieke engagement van jongeren, in de zin van samen aan de samenleving bouwen, alleen maar versterken.

Spreken is zilver, luisteren is goud. Verklein de kloof en draai de rollen om. Durf als politicus het podium te verlaten en maak plaats voor kinderen en jongeren. Luister naar hoe zij de samenleving willen vormgeven. Want ze zijn niet alleen de toekomst, maar ook en vooral het nu.

VVJ ondersteunt 150 debatten tussen jongeren en politici naar aanleiding van de gemeenteraadsverkiezingen onder de noemer Debattle.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234