Donderdag 25/02/2021

OpinieSteven Vromman

Zet een ppm-klok op elke kerktoren, zodat onze kinderen leren dat onze toekomst afhangt van dit getal

Sinds de industriële revolutie gaat de CO2-concentratie fors omhoog. Beeld EPA
Sinds de industriële revolutie gaat de CO2-concentratie fors omhoog.Beeld EPA

Steven Vromman (Low Impact Man) is auteur van Amor mundi. 



In het midden van de vijftiende eeuw verschenen de eerste torenuurwerken op de kerktorens. Bij aanvang had de gemiddelde middeleeuwse boer of handelaar geen benul van wat deze cijfers en wijzers betekenden. Al snel vervulden de klokken een belangrijke rol in het dagelijkse leven. Uurwerken werden veralgemeend in de zeventiende eeuw. Vandaag zijn ze overal.

Hoe het gaat met een van onze grootste uitdagingen – de dreigende klimaatverstoring – kan ook gemeten worden. In 1958 ontwikkelde Charles Keeling een instrument om het aantal deeltjes CO2 in de atmosfeer te meten. Ondertussen wordt de CO2-concentratie nauwkeurig gemonitord vanuit honderden meetpunten en satellieten. Het cijfer is het onweerlegbare fysische bewijs van de menselijke bijdrage aan de broeikasgassen.

De voorbije 800.000 jaar schommelde de concentratie tussen de 180 en 280 ppm (parts per million). Sinds de start van de industriële revolutie gaat het snel omhoog. Op zijn meetstation op 3.000 meter hoogte las Keeling 315 deeltjes per miljoen in 1958. Vandaag staat de teller op 416. Een nooit eerder geziene stijging die we allemaal kennen als de hockeystick (of Keeling-curve).

Wetenschappers zijn het erover eens dat we absoluut de drempel van 450 ppm moeten vermijden. Dan komen we terecht bij kantelpunten en zichzelf versterkende mechanismen, al kunnen die volgens heel wat experts al vroeger optreden. Met de huidige toename van 2,5 ppm per jaar zitten we binnen 15 jaar aan die drempel. Dan is het wellicht te laat.

Om de klok te laten vertragen, zijn twee zaken nodig. Een drastische reductie van de uitstoot van broeikasgassen én het versterken van de opnamecapaciteit van de natuur. Massaal herbebossen en ontharden en elke vorm van ontbossing stopzetten. Een betekenisvolle CO2-reductie zal slechts kunnen als we alles veranderen. Ons economisch model, ons landbouwsysteem, ons mobiliteitsbeleid, onze politieke cultuur. Dit vraagt moed en langetermijndenken. Twee zaken die nogal eens ontbreken bij onze politici. Gelukkig zijn er ontelbare burgers, ondernemers en organisaties die de klok wel in de gaten houden. Die al het mogelijke doen om de laatste kans te grijpen. Niemand kan als toeschouwer in de tribune blijven zitten.

Op het torentje van de Gentse Voo?uit staat nu de eerste publieke ppm-klok. Elke voorbijganger kan in een oogopslag zien of we op schema zitten om klimaatchaos te vermijden. Misschien moeten zulke klokken overal in het straatbeeld verschijnen. Op de kerktorens, bij de apothekers, in publieke ruimtes, op scoreborden in voetbalstadions en reclamepanelen. Misschien moeten we onze kinderen leren dat onze toekomst afhangt van dit getal. Hoe we het volgende decennium met deze uitdaging omgaan, zal bepalend zijn voor het welzijn van vele generaties.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234