Vrijdag 15/11/2019

Opinie

Zestien jaar celstraf voor het uitdelen van bloemen: welkom in Iran

De Iraanse mensenrechtenadvocaat Nasrin Sotoudeh werd veroordeeld tot 38 jaar cel en 148 stokslagen voor haar activisme. Beeld AP

8 maart 2019. Over de hele wereld vieren mensen Internationale Vrouwendag. In Iran trekt Yasaman Aryani er met haar moeder op uit om met een brede glimlach witte bloemen uit te delen op de trein. Zo voeren ze actie tegen de strikte kledingwetten in Iran die vrouwen onder meer dwingen zich te sluieren. Ze omarmen andere passagiers en spreken hun hoop uit om in alle vrijheid – sluier of geen sluier – te kunnen samenleven.

Kort daarna pakken Iraanse ordetroepen Yasaman op en wordt ze in isolement vastgezet. De autoriteiten dreigen ook haar familie te arresteren als ze geen ‘berouw’ toont. Uiteindelijk wordt de vrouw veroordeeld tot zestien jaar cel. Yasaman is 24. Ze houdt van bergbeklimmen, acteren en met vrienden rondhangen. En ze gelooft dat vrouwen de vrijheid moeten hebben om te kiezen wat ze dragen.

De lijst van mensenrechtenactivistes zoals Yasaman is verschrikkelijk lang. Hun ‘misdaad’ is opkomen voor de mensenrechten. Ze krijgen in Iran extreem zware straffen en kwijnen weg in de cel. Denk ook aan Nasrin Sotoudeh, die als advocate actief is rond vrouwenrechten en tegen de doodstraf. Ze werd voor haar activisme veroordeeld tot 38 jaar cel en 148 stokslagen. Ze zit al meer dan 500 dagen vast. De mensenrechtenverdedigers die in Iran in de frontlijn staan worden keer op keer verpletterd door de ijzeren vuist van de repressie.

En het gaat van kwaad naar erger. Er is niet alleen de repressie van activisten, de inventaris van schendingen van de mensenrechten in Iran is ontzettend lang en nog moeilijk bij te houden. Het aantal executies is huiveringwekkend, ook van minderjarige daders. Discriminatie van vrouwen en minderheden is alomtegenwoordig. Al decennia verdwijnen mensen, zonder dat ooit nog iets van hen vernomen wordt. Hun families wordt de mond gesnoerd. Vreedzaam demonstreren is zo goed als onmogelijk in het land. En het aantal manifest oneerlijke processen in de rechtbanken is niet bij te houden.

Toch blijven mensen als Yasaman en Nasrin opstaan. De krachten in een samenleving voor vrijheid, gerechtigheid en gelijkheid zijn niet zomaar in te tomen, hoe hard de repressie ook is. Maar wie in Iran strijdt voor mensenrechten betaalt een veel te hoge prijs en heeft onze steun nodig. Ze hebben de steun van de wereld nodig.

Vrijdag bespreekt de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties de situatie in Iran. Iran wordt onderworpen aan de Universal Periodic Review, een soort mensenrechtenexamen waarop andere landen Iran op de rooster kunnen leggen. Dat is hét moment voor andere landen om zich luid en duidelijk uit te spreken. Ze moeten de mensenrechtenschendingen in Iran expliciet veroordelen en concrete engagementen eisen.

Er wordt weleens geringschattend gedaan over zulke procedures van de VN-Mensenrechtenraad. Het systeem heeft zeker zijn zwaktes, en de afdwingbaarheid van verandering is beperkt, maar het blijft hét forum om landen publiekelijk aan te spreken over hun mensenrechtenpalmares. Ook een regime zoals dat in Iran is daar niet ongevoelig voor. De repressie moet stoppen, en daarvoor moet de politieke prijs voor mensenrechtenschendingen omhoog. Publieke terechtwijzing heeft een impact op het imago en op de economische en geopolitieke slagkracht van het land en kan de druk opvoeren.

Niet alleen die druk vanuit de cenakels van de VN is belangrijk. Publieke veroordeling en solidariteit met de mensenrechtenactivisten in Iran zijn een onmisbare steun voor de bewegingen die van onderuit binnen de Iraanse samenleving blijven strijden voor verandering. Bijna 60 jaar mensenrechtenactivisme heeft ons bij Amnesty International geleerd dat die internationale solidariteit helpt om verandering af te dwingen. Samen met alle Yasamans van Iran kunnen we de negatieve repressiespiraal doorbreken.

Wies De Graeve is directeur van Amnesty International Vlaanderen. Beeld Wouter Van Vaerenbergh
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234