Vrijdag 20/09/2019
Carl Devos. Beeld rv

Column

Zelfs bij Groen zijn ze te laf om de pijnlijke lessen uit hun overwinningsnederlaag te trekken

De politieke actualiteit volgens UGent-politicoloog en De Morgen-columnist Carl Devos.

Michel II, sinds acht maanden ontslagnemend, sinds drie maanden tot ver onder de kritische grens uitgedund, stuurt Reynders naar de Europese Commissie. Na ouderwets achterkamergeklets. Net voor de deadline, om toch zeker het parlement niet te moeten consulteren. Michel II lijkt een uitzendbureau voor zelfbedienende politici. De legitieme voordracht is niets anders dan machtspolitiek en strategie, heeft met inhoud of visie niets te maken. Die ene keer dat Michel II enig teken van leven geeft is het om een postje uit te delen. Het is onmogelijk daar niet cynisch van te worden.

Het is zorgwekkend dat de politieke elite niet de indruk geeft dat ze begrijpt wat er op 26 mei gebeurde. Zelfs bij Groen zijn ze te laf om de pijnlijke lessen uit hun overwinningsnederlaag te trekken: de tsjevenanalyse waarmee ze de interne vrede bewaren ondermijnt hun geloofwaardigheid. Bij sp.a spuiten de Tobbackianen al het zuur dat ze de voorbije jaren opspaarden. In Vlaanderen doet N-VA er veel aan om het succes van het VB te verdisconteren. Maar die les dreigt te ontsporen. Er is nood aan een identiteitsdebat – welke leitkultur? – en gespierder welkomstbeleid dat latten legt en kansen biedt, niet aan een vijandig ontradingsbeleid. Meer veel lering uit 26 mei is er anders niet te zien.

Stuitende luiheid

Een algemene veronderstelling, ook in de Wetstraat, is nochtans dat op 26 mei veel kiezers hun afkeur uitdrukten over de manier waarop bij ons aan politiek gedaan wordt. Voor het gemak, en door gebrek aan ernstige data, wordt dat gereduceerd tot ‘gekibbel’. In de Wetstraat is men ervan overtuigd dat als de volgende regeringen minder ruzie maken, dat al flink tegemoetkomt aan de electorale middenvingers. Die luiheid is stuitend.

Na de eerste zwarte zondag van 24 november 1991 bijvoorbeeld, zo genoemd wegens de landelijke doorbraak van het toenmalige Vlaams Blok, zorgde ook de score van ROSSEM voor een schok in de Wetstraat. Die begon meteen aan een ernstige zelfbevraging en zoektocht naar politieke en democratische vernieuwing. Een en ander blijkt ruim een kwarteeuw later wat tegen te vallen, maar het besef dat er dringend anders aan politiek gedaan moest worden was destijds intergalactisch groter dan vandaag.

Verongelijkt theater 

Reynders, in 2014 op buitenlandse zaken gezet om vaak afwezig te zijn en zijn eigen internationale job te vinden, kan eindelijk vertrekken. Met instemming van the powers that be. Dat verongelijkt theater van N-VA telt niet mee. De gespeelde woede of opgeklopte misnoegdheid is leuk voor de bühne, waar N-VA gaarne het ingezakte beeld van anderspartij overeind houdt, maar overtuigt niet. Al maanden komt de voordracht voor de Commissie er aan. Ook N-VA deed, zoals de andere oppositie, niets om dat open te gooien.

De voordracht van Reynders was in ieders belang. Michel verhindert dat na zijn vertrek de clan-Reynders de MR overneemt. Voor CD&V was hij ooit de slechtste minister van Financiën en daarom in 2014 onder geen beding geschikt voor de Westraat 16. Bij Open Vld hebben ze het graag over feminisme en gender. Maar het vertrek van Reynders vergroot de koek van CD&V en Open Vld in de federale regering. Bovendien waren de Vlamingen onderling verdeeld over wie van hen naar de Commissie mocht. En hoewel de PS eerst voor de show Onkelinx lanceerde, heeft ze nu iets te goed van de Waalse en misschien federale coalitiepartner MR.

Het gevaar is groot dat analisten in deze voordracht een voorteken zien van allerlei scenario’s. Als volleerde applausmeester vullen we de leegte: brood en spelen tot echte spelers op het veld komen. Tonen hoe verdomd slim we zijn. De een zal in de steun van de PS de voorbode van een federaal Bourgondisch kabinet lezen, de ander in de kritiek van N-VA de ijzeren logica van paars-groen. Meer dan speculatie voor vermaak is het niet.

Koninklijke bezighouder

Precies drie maanden na 26 mei loopt de Vlaamse formatie, in Wallonië hanteert Di Rupo zijn gekende methode: uiterst bedachtzaam schuift hij per millimeter, om Ecolo en MR samen te houden. Maar federaal gaapt de totale leegte. Vele Europese landen zijn politiek onstabiel, sukkelen met minderheidsregeringen of andere crisissen. Maar wij maken het erg bont.

Drie maanden na de verkiezingen is men nog niet eens rond de tafel gaan zitten om na te gaan wat eventueel misschien mogelijk is, over vele maanden. Het informatieduo wordt straks ingeruild door een andere koninklijke bezighouder, Reynders heeft eindelijk ander werk. Maar vooral: op het informatieduo na gelooft niemand dat ze nog vooruitgang kunnen boeken. Ondanks het oog op een recessie, harde brexit en andere kommer.

Misschien moeten we België als een klucht bekijken, om het lachen niet te verleren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234