Woensdag 29/01/2020
Beeld DM

Standpunt

Zelfs als we Jambon het voordeel van de twijfel gunnen, dan nog is zijn verhaaltje problematisch

Barbara Debusschere is journalist bij De Morgen.

Het is dus niet waar, dat verhaaltje van die asielzoekers die zulke enorme bergen overheidsgeld krijgen dat ze er na enkele jaren een volledig huis mee kunnen kopen.

Maar dat doet er niet meer toe. Want hoeveel factcheckers en experts ter zake de uitspraak van minister-president Jan Jambon (N-VA) ondertussen ook hebben ontkracht, hij heeft het idee ‘dat die asielzoekers toch veel te veel centen van ons krijgen’ hoe dan ook nog wat groter gemaakt bij een heleboel mensen die geen factchecks lezen. ‘Rutten verdedigt exuberante kinderbijslag voor asielzoekers’, kopt bijvoorbeeld P-Magazine.

Is Jambon daarmee een soort Trump? Een fakenewsmachine?

Niet per se.

Het is mogelijk dat onze minister-president oprecht heeft geloofd dat bij ons asielzoekers in met kindergeld gekochte huizen wonen. En dat hij dat oprecht en terecht een probleem vindt en dat bespreekt tijdens een lezing. Dat is niet hetzelfde als een politicus die – zoals de oranjeharige oppertwitteraar in het Witte Huis – bewust gemanipuleerde foto’s of valse feiten de wereld in stuurt.

Het is evengoed mogelijk dat Jambon wist of minstens aanvoelde dat het verhaal een kwakkel was of kon zijn, maar dat hij het toch tot twee keer toe vertelde voor eigen publiek omdat dat publiek dat soort praatjes graag hoort.

We weten het niet. We kunnen niet in zijn hoofd kijken.

Maar zelfs als we Jambon het voordeel van de twijfel gunnen en aannemen dat hij te goeder trouw iets zei wat catchy klonk in een lezing zonder het te hebben geverifieerd, dan nog is zijn verhaaltje problematisch.

Het is onmogelijk dat iemand van zijn kaliber, een minister-president die her en der wordt geprezen als redelijk en realistisch, niet beseft wat de maatschappelijke impact van zo’n uitspraak kan zijn: meer xenofobie en wantrouwen. Zeker nu de sociale media ook als vliegwiel dienen voor allerlei vormen van ongefundeerde haatpraat, mogen we van onze politici minstens verwachten dat ze dat soort informatie eerst even (laten) dubbelchecken.

Jazeker, als het klopt, is het een terecht debat waard, en niemand moet feiten verzwijgen uit politieke correctheid. Maar als het niet klopt, serveer je alleen nog wat meer goedkope brandstof voor dat deel van de samenleving dat kickt op vreemdelingenhaat en dat lak heeft aan rechtzettingen allerhande.

Jambons reactie dat de kwestie vooraf eerst uitvlooien ‘niet de essentie is’, baart dan ook zorgen. Voor een politicus die onnodige polarisering en haat wil vermijden, zou het vanzelfsprekend moeten zijn dat dit soort verhalen eerst checken wel de essentie is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234