Vrijdag 22/11/2019

Opinie

Zelfs als tegenstander van N-VA waardeer ik de uitspraken van De Wever

Bart De Wever maakt heel wat los met zijn speech op de herdenkingsplechtigheid van de Holocaust. Beeld Wouter Van Vooren

Philippe Moureaux is historicus, minister van staat, senator, ex-burgemeester van Sint-Jans-Molenbeek en gewezen voorzitter van de Brusselse PS.

ls historicus ben ik mij altijd bewust geweest van het conflict tussen de plicht om te herinneren en het gevaar dat het verleden wordt gebruikt om oude haat nieuw leven in te blazen. De plicht om te herinneren, jawel, want de kennis van het verleden kan nieuwe gevaren voorkomen. De Holocaust is daar het beste voorbeeld van. Het volstaat niet dat we hem herdenken, we moeten ook het proces begrijpen dat een modern land tot een misdadige etnische zuivering heeft gebracht. De Holocaust leert ons dat de haat voor de ander, zijn afwijzing omdat hij anders is, in elke samenleving op de loer ligt en de vreselijkste gevolgen kan hebben.

Het gevaar dat oude haat weer oplaait, is eveneens reëel. Meestal wordt die haat gevoed door wat de Libanese journalist en schrijver Amin Maalouf 'moordende identiteiten' heeft genoemd. De ontbinding van het Joegoslavië van Tito heeft ons het afschuwelijke schouwspel getoond van de terugkeer van een op identiteiten gebaseerde haat, die decennia lang werd weggestopt maar altijd aanwezig bleef.

België is in hetzelfde bedje ziek. De Tweede Wereldoorlog en de bezetting hebben ons met het nazivirus besmet, in Vlaanderen meer dan in Wallonië, om redenen die opnieuw met identiteit te maken hebben. Na de oorlog heeft een legitieme repressie een gedeelte van de collaborateurs vervolgd. De geschiedenis leert ons dat die repressie niet altijd met de nodige sereniteit werd gevoerd. Later hebben we veel polemieken over dat onderwerp gehad. Ik ken ze goed, want ik heb ze meegemaakt in een periode toen ik aandachtig werd voor onze maatschappij.

De jaren zijn voorbijgegaan. Wij hebben ons met Duitsland verzoend, zonder het tragische verleden te vergeten maar in de overtuiging dat je een heel volk niet mag veroordelen en zeker een nieuwe jeugd niet. Na enkele aarzelingen is het verzoeningsproces geslaagd. Maar in ons eigen land zijn de wonden niet geheeld. De verantwoordelijkheid daarvoor is gedeeld. Een Franstalige politieke wereld gebruikt de tragische gebeurtenissen van toen om een Vlaams nationalisme te marginaliseren dat zich in die weinig fraaie periode blijft herkennen.

Philippe Moureaux. Beeld BELGA

Collectieve of familiale schuld

Toen de door de N-VA gedomineerde regering werd gevormd, heb ik een bescheiden bijdrage geleverd aan het publieke debat en mijn vrienden aangespoord om de partij te bestrijden op basis van haar programma en van de verklaringen van haar leiders, zonder met de anticollaboratievlag te zwaaien. De generaties hebben elkaar opgevolgd, er bestaat zoiets als verjaring en collectieve of familiale schuld is een hatelijke zaak.

In die context zijn de uitspraken van Bart De Wever belangrijk. Met zijn ondubbelzinnige veroordeling van het nazibewind, de collaboratie en vooral het VNV, de toenmalige nationalistische partij, helpt de burgemeester van Antwerpen ons om deze zwarte bladzijde van onze geschiedenis voorgoed om te slaan. Sommige van mijn vrienden noemen mij naïef en zeggen dat De Wever de opportunistische taal van een politicus spreekt. Misschien hebben zij gelijk, maar dat verandert niets aan de impact van zijn woorden op de publieke opinie. Deze bescheiden maar reële gebeurtenis verandert natuurlijk niets aan mijn resolute tegenkanting tegenover de N-VA, die ideeën uitdraagt die ik volledig afkeur.

Als tegenstander van die partij kan ik met de grootste sereniteit zeggen dat ik de recente uitspraken van de voorzitter van de N-VA waardeer.

Je kunt oppositie voeren zonder doof te zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234