Zondag 01/08/2021
Aya Sabi. Beeld DM
Aya Sabi.Beeld DM

ColumnAya Sabi

Ze zeggen altijd ‘ja, binnenkort’ terwijl ze eigenlijk ‘nee’ bedoelen

Aya Sabi is auteur van Verkruimeld land. Haar column verschijnt tweewekelijks.

Sinds een paar weken heb ik een nieuwe, goede vriendin. Ik laat niet snel mensen dichtbij. Ik weet het sinds mijn therapeute het na tien sessies liet vallen: “Ik heb het gevoel dat je je heel moeilijk aan mensen hecht, maar je laat me steeds meer binnen.” Ik was even in de war, ik dacht: vriendin, ik heb letterlijk mijn diepste angsten en andere ongemakken met je gedeeld en dan zeg je dat ik je niet dichtbij laat.

In ieder geval: terug naar die vriendin want daar gaat deze column over. Ze was gisterenavond bij mij. Ik voelde me een beetje ongemakkelijk, want ik kon haar niets aanbieden. Ik stel het al een paar dagen uit om boodschappen te doen. Ik vond ergens nog een chocoladewafel maar deze was over datum. Ik vroeg me af wat erger was: iemand niets aanbieden of iemand iets aanbieden wat al half aan het rotten was. Ik besloot haar enkel een theetje te geven en zo zaten we daar – mijn Marokkaanse grootouders hebben me vanuit hun graven vervloekt omwille van mijn gebrek aan gastvrijheid, maar goed.

Ze vertelde dat haar Braziliaanse buurvrouw boos op haar was, maar ze wist niet waarom. Dus gingen we terug in de tijd om te analyseren waar het precies mis is gegaan. Ze vertelde dat ze haar een paar keer heeft gevraagd om samen die avond een show te kijken en dat de buurvrouw steeds zei dat ze eraan kwam. Toen de buurvrouw echter niet kwam, heeft ze bij haar aan de deur geklopt. De buurvrouw kon dit duidelijk niet waarderen. Mijn vriendin schrok erg van haar reactie.

Ik had deze buurvrouw, een uitwisselingsstudente uit Brazilië, eerder ontmoet en mij had ze toevallig verteld dat ze nooit ‘nee’ zeggen in Brazilië. Ze zeggen altijd ‘ja, binnenkort’ terwijl ze eigenlijk ‘nee’ bedoelen. Ze zeggen dus wel ‘nee’ maar gewoon in een andere vorm. Een vorm die voor ons ‘ja’ betekent. Ik vertelde haar dat we in Marokko ook nooit ‘ja’ zeggen als iemand je iets te eten aanbiedt. Je zegt eerst ‘nee, dank je’ en bij de tweede of derde keer neem je het pas aan. Bij andere culturen is dit juist een teken van onbeleefdheid om iets niet aan te nemen of om aan te dringen als iemand al een paar keer duidelijk ‘nee’ heeft gezegd. Mijn vriendin begreep dat de buurvrouw eigenlijk helemaal geen zin had om die avond tv met haar te kijken en zij is blijven aandringen.

Op het eerste gezicht zie je miscommunicatie en conflict in deze botsing van culturen. Maar dieper is er de nog niet genomen kans om elkaar beter te begrijpen, om de nuances in de taal ook echt in taal te gieten, uit te spreken. Alleen zo kunnen we onszelf definiëren in eigen termen en de ander in de termen van de ander. Onszelf in elkaar. Het is die initiële botsing waarop we tegenwoordig blijven steken. Wat ik echter zie in mijn hartstikke Vlaamse vriendin en haar Braziliaanse buurvrouw is dat ze elkaar gewoonweg niet willen kwetsen, maar dat hun definitie van respect anders is. Het is soms gewoon dieper graven. Er groeit geen goud aan bomen. Het is ondergronds, in de gelaagdheid, dat we alles wat waardevol is vinden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234